Samenvatting Examenvoorbereiding OOB3 | Oriëntatie op beroep | 2025/2026

Examenvoorbereiding OOB3
1 Doelen
1.1 Leerdoelen
Op het einde van het OPO is de student in staat om:
- Eigen competenties inzake attitudes van het beroepsprofiel en teamgerichte
vaardigheden in beheer te nemen en vanuit een kritische analyse de professionele
identiteit als leraar verder vormgeven.
- Vanuit kennismaking met aspecten van het bredere onderwijsbeleid, alternatieve
onderwijsvormen, partners omtrent kwaliteitszorg en concepten binnen
schoolcultuur, competenties van de afstuderende leraar, een persoonlijke en
diepgaande vertaalslag maken naar het eigen persoonlijk interpretatiekader als
startende leraar en zijn visie te voeden
- Informatie en partners van het bredere Vlaams onderwijsbeleid te duiden
- Een onderbouwde mening te formuleren met betrekking tot de onderwijsactualiteit
- Via professionele interactie deel te nemen aan het bredere professionele netwerk in
het onderwijs en zo inzicht te verwerven in actuele ontwikkelingen en uitdagingen
van de instap in het werkveld als startende professional
- Een correct professioneel mondeling en schriftelijk taalgebruik te hanteren


2 Reader
2.1 Persoonlijk interpretatiekader (PI)
2.1.1Sociale netwerken van de beginnende leraar
2.1.1.1 Waarom zijn de sociale netwerken van een
beginnende leraar zo belangrijk?
- Steun
o Praktisch en inhoudelijk
o Emotioneel en sociaal
- Ontwikkeling pi

2.1.2De (on)eigentijdse professional
2.1.2.1 Wat is het probleem volgens Kelchtermans?
- Dat de professionaliteit van leerkrachten te technisch en instrumentaal beoordeeld
wordt.

2.1.2.2 Waarom is dit een probleem?
- Professionaliteit is veel breder dan meetbare resultaten, want het gaat ook om
expertise, engagement en verantwoordelijkheid.




1

,2.1.2.3 Wat is performativiteitsdenken?
- Performativiteitsdiscours = Denken dat goed onderwijs vooral onderwijs is dat moet
renderen. Een onderwijs dat rendeert is effectief en efficiënt en dit moeten ze
kunnen aantonen met meetbare resultaten.

2.1.2.4 Welke kritiek heerst er rond het
performativiteitsdenken?
- dat het onderwijs te veel bekeken wordt vanuit prestaties en rendement, waardoor
de pedagogische, relationele en menselijke dimensie van het leraarschap naar de
achtergrond dreigt te verdwijnen.

2.1.2.5 Waarom spreekt men ook wel van een
deprofessionalisering?
- omdat het performativiteitsdenken enkele kernkenmerken van een professionele
leerkracht ondermijnt:
o Autonomie
o Expertise
o Verantwoordelijkheid

2.1.2.6 Hoe toont Kelchtermans aan dat leraren geen
passieve uitvoerders van regels of beleid zijn.
- Via het persoonlijk interpretatiekader beschrijft hij wat het leraarschap in essentie
kenmerkt.
o Persoonlijk interpretatiekader (PI)
 Bril waarmee leerkrachten kijken naar hun beroep
 Ontwikkeld door ervaringen, opvattingen en sociale netwerken
 Professionele groei door reflectie en bijsturing
o Lerarenprofessionaliteit
 Kennis gebaseerd
 Intentioneel en doelgericht
 Moreel verantwoordelijk
 Emotioneel niet onverschillig
 Politiek
 Gebaseerd op kwetsbaar oordelen

2.1.2.7 Geef de onderdelen van het pi.
- Professioneel zelfverstaan (opvattingen en representaties)
o Zelfbeeld
o Zelfwaardegevoel
o Taakopvatting
o Beroepsmotivatie
o Toekomstperspectief
- Subjectieve onderwijstheorie
o Systematische kennis
o Opvattingen
2

, 2.1.2.8 Wat is professioneel handelen?
- Professioneel handelen betekent daarom dat leerkrachten keuzes maken, deze
verantwoorden en leren omgaan met onzekerheid.

2.1.2.9 Waarom is het professioneel handelen belangrijk voor
leerkrachten?
- Omdat onderwijs nooit volledig voorspelbaar is. Professionele leerkrachten leren
omgaan met die onzekerheid in plaats van ze te ontkennen.

2.1.2.10 Welke spanningsvelden kan je terugvinden in het
onderwijs?
- Externe verwachtingen ↔ eigen pedagogische overtuigingen
- Persoonsvorming ↔ meetbare resultaten
- Eigen verantwoordelijkheid ↔ externe factoren
- Individuele ↔ collectieve verantwoordelijkheid
- Curriculum ↔ leefwereld van leerlingen
- Controle ↔ ruimte voor het onverwachte

2.1.2.11 Hoe ontwikkeld deze professionaliteit zich?
- Reflectieve en onderzoekende houding
- Goede praktijkvoorbeelden
o Bewustzijn aanpak
- Complementaire competenties
o Samenkomen van verschillende vormen van expertise
- Professioneel leergemeenschap
o Sociaal netwerk


3 Artikels
3.1 Leerkrachten ontdekken AI
3.1.1Informatie
3.1.1.1 Geef de belangrijkste informatie uit het artikel.
- Krachtig hulpmiddel
- Kritisch blijven
- Goede prompt gebruiken
- Digitale- en AI-geletterdheid worden steeds belangrijker

3.2 Muzische vorming in de minimumdoelen
3.2.1Informatie
3.2.1.1 Geef de belangrijkste informatie uit het artikel en de
open brief.
- Minder aandacht voor muzische vorming

3