Overgewicht onder basisschoolkinderen in de bovenbouw – met focus op rol
gezondheidsbevorderaar bij de Gemeentelijke Gezondheidsdienst
Implementatie- en evaluatieplan
Open Universiteit
Ontwikkeling en implementatie van interventies
Cursuscode: GM0002
Naam student:
Studentnummer:
Examinator:
Inleverdatum: 15-04-2026
© 2026 door Open Universiteit. V2026-02-09.
Dit document mag wel worden gekopieerd en gewijzigd, maar niet worden verkocht.
Op afgeleide documenten moet dezelfde licentie worden toegepast:
ook afgeleide documenten mogen niet worden verkocht.
Zie voor meer informatie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.nl
Deze tekst en het logo erboven mogen niet worden verwijderd of gewijzigd.
, 2
Inhoud
6 Intervention mapping stap 5: Programma implementatie...................................3
6.1 Implementatie-actoren...................................................................................3
6.2 Implementatiedoelen.....................................................................................4
6.3 Performance objectives..................................................................................5
6.4 Determinanten van implementatie.................................................................6
6.5 Methodieken om implementatiedoelen te bereiken.....................................10
6.6 Toepassingen voor implementatie-actoren..................................................14
7 Intervention mapping stap 6: Evaluatie plan.....................................................18
7.1 Effectevaluatie............................................................................................. 18
7.1.1 Doel van de effectevaluatie &effectevaluatievragen..............................18
7.1.2 Indicatoren en meetinstrumenten.........................................................18
7.1.3 Evaluatiedesign.....................................................................................19
7.1.4 Data-analyse.......................................................................................... 19
7.2 Procesevaluatie............................................................................................ 20
7.2.1 Doel van de evaluatie en procesevaluatievragen...................................20
7.2.2 Indicatoren en meetinstrumenten.........................................................21
7.2.3 Evaluatiedesign.....................................................................................22
7.2.4 Data-analyse.......................................................................................... 22
Literatuur.............................................................................................................. 30
Verklaring gebruik van AI.....................................................................................31
, 3
6 Intervention mapping stap 5: Programma implementatie
6.1 Implementatie-actoren
Om de interventie Fit & Fresh: elke dag een gezonde keuze succesvol in de praktijk te
laten landen, wordt onderscheid gemaakt tussen actoren die betrokken zijn bij adoptie,
implementatie en continuering. In lijn met Implementation Mapping wordt daarbij
expliciet gekeken: wie besluit tot gebruik, wie middelen en randvoorwaarden
organiseert, wie de interventie uitvoert en wie borgt dat de interventie structureel wordt
voortgezet.
Adoptie-actoren (besluitvorming)
De adoptiefase betreft het besluit om de interventie te gaan gebruiken binnen een
basisschoolcontext. Relevante actoren zijn:
- Schooldirectie: besluitvorming over deelname, inpassing in jaarplanning en
prioritering binnen de schoolorganisatie.
- Ouderraad (OR): advies/instemming wanneer interventie invloed heeft op beleid,
oudercommunicatie of schoolafspraken (bijv. traktatiebeleid).
- Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) (JGZ/gezondheidsbevordering): kan
scholen actief informeren over de interventie, adviseren over passendheid en
(indirect) adoptie stimuleren door expertise en aansluiting bij lokaal
gezondheidsbeleid.
Implementatie-actoren (uitvoering en ondersteuning)
De implementatiefase gaat over het daadwerkelijk uitvoeren van de kerncomponenten
en het realiseren van voldoende volledigheid en kwaliteit. Meerdere actoren zijn hierbij
betrokken:
- Bovenbouwleerkrachten (groep 6–8): voeren klasactiviteiten uit (minilessen,
challenges, buddy-activiteiten) en communiceren richting ouders.
- Ouders/verzorgers: voeren thuiscomponenten uit (gezonde keukenomgeving,
samen koken).
, 4
- GGD (JGZ/gezondheidsbevordering): faciliteert implementatie door het bieden
van ondersteuning, zoals training/instructie voor schoolteam, materialen,
coaching, en monitoring/feedback op uitvoering.
Continuering-actoren (borging)
Voor continuering is structurele inbedding nodig in routines en beleid. Relevante
actoren zijn:
- Schooldirectie: borgt structurele inpassing (bijv. jaarplanning, beleid, afspraken
met ouders).
- GGD (JGZ/gezondheidsbevordering): kan continuering ondersteunen door
periodieke follow-up, kwaliteitsmonitoring, terugkoppeling en aansluiting bij
gemeentelijk gezondheidsbeleid (bijv. JOGG) en daarmee bijdragen aan
duurzaamheid/opschaling.
Keuze implementatie-actor voor dit implementatieplan: GGD
Dit implementatieplan richt zich primair op de GGD, met focus op de functie
gezondheidsbevorderaar in de uitvoerende rol als implementatie-actor. Deze keuze is
gemaakt omdat de GGD een cruciale rol kan spelen als facilitator en kwaliteitsbewaker:
door scholen te ondersteunen met deskundigheid, training/coaching en monitoring
wordt de kans vergroot dat de interventie volledig en volgens plan wordt uitgevoerd, en
dat scholen de interventie structureel kunnen voortzetten. Bovendien past deze keuze
bij Implementation Mapping, waarin expliciet wordt benoemd dat naast uitvoerders ook
actoren die middelen en ondersteuning organiseren essentieel zijn voor adoptie,
implementatie en continuering.
6.2 Implementatiedoelen
Implementatiedoel
De gezondheidsbevorderaar van de GGD faciliteert en ondersteunt de implementatie van
de interventie Fit & Fresh: elke dag een gezonde keuze op basisscholen, door scholen te
voorzien van (1) een implementatiepakket met materialen en draaiboeken, (2) een
startinstructie/training voor uitvoerders, en (3) doorlopende begeleiding en monitoring
gezondheidsbevorderaar bij de Gemeentelijke Gezondheidsdienst
Implementatie- en evaluatieplan
Open Universiteit
Ontwikkeling en implementatie van interventies
Cursuscode: GM0002
Naam student:
Studentnummer:
Examinator:
Inleverdatum: 15-04-2026
© 2026 door Open Universiteit. V2026-02-09.
Dit document mag wel worden gekopieerd en gewijzigd, maar niet worden verkocht.
Op afgeleide documenten moet dezelfde licentie worden toegepast:
ook afgeleide documenten mogen niet worden verkocht.
Zie voor meer informatie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.nl
Deze tekst en het logo erboven mogen niet worden verwijderd of gewijzigd.
, 2
Inhoud
6 Intervention mapping stap 5: Programma implementatie...................................3
6.1 Implementatie-actoren...................................................................................3
6.2 Implementatiedoelen.....................................................................................4
6.3 Performance objectives..................................................................................5
6.4 Determinanten van implementatie.................................................................6
6.5 Methodieken om implementatiedoelen te bereiken.....................................10
6.6 Toepassingen voor implementatie-actoren..................................................14
7 Intervention mapping stap 6: Evaluatie plan.....................................................18
7.1 Effectevaluatie............................................................................................. 18
7.1.1 Doel van de effectevaluatie &effectevaluatievragen..............................18
7.1.2 Indicatoren en meetinstrumenten.........................................................18
7.1.3 Evaluatiedesign.....................................................................................19
7.1.4 Data-analyse.......................................................................................... 19
7.2 Procesevaluatie............................................................................................ 20
7.2.1 Doel van de evaluatie en procesevaluatievragen...................................20
7.2.2 Indicatoren en meetinstrumenten.........................................................21
7.2.3 Evaluatiedesign.....................................................................................22
7.2.4 Data-analyse.......................................................................................... 22
Literatuur.............................................................................................................. 30
Verklaring gebruik van AI.....................................................................................31
, 3
6 Intervention mapping stap 5: Programma implementatie
6.1 Implementatie-actoren
Om de interventie Fit & Fresh: elke dag een gezonde keuze succesvol in de praktijk te
laten landen, wordt onderscheid gemaakt tussen actoren die betrokken zijn bij adoptie,
implementatie en continuering. In lijn met Implementation Mapping wordt daarbij
expliciet gekeken: wie besluit tot gebruik, wie middelen en randvoorwaarden
organiseert, wie de interventie uitvoert en wie borgt dat de interventie structureel wordt
voortgezet.
Adoptie-actoren (besluitvorming)
De adoptiefase betreft het besluit om de interventie te gaan gebruiken binnen een
basisschoolcontext. Relevante actoren zijn:
- Schooldirectie: besluitvorming over deelname, inpassing in jaarplanning en
prioritering binnen de schoolorganisatie.
- Ouderraad (OR): advies/instemming wanneer interventie invloed heeft op beleid,
oudercommunicatie of schoolafspraken (bijv. traktatiebeleid).
- Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) (JGZ/gezondheidsbevordering): kan
scholen actief informeren over de interventie, adviseren over passendheid en
(indirect) adoptie stimuleren door expertise en aansluiting bij lokaal
gezondheidsbeleid.
Implementatie-actoren (uitvoering en ondersteuning)
De implementatiefase gaat over het daadwerkelijk uitvoeren van de kerncomponenten
en het realiseren van voldoende volledigheid en kwaliteit. Meerdere actoren zijn hierbij
betrokken:
- Bovenbouwleerkrachten (groep 6–8): voeren klasactiviteiten uit (minilessen,
challenges, buddy-activiteiten) en communiceren richting ouders.
- Ouders/verzorgers: voeren thuiscomponenten uit (gezonde keukenomgeving,
samen koken).
, 4
- GGD (JGZ/gezondheidsbevordering): faciliteert implementatie door het bieden
van ondersteuning, zoals training/instructie voor schoolteam, materialen,
coaching, en monitoring/feedback op uitvoering.
Continuering-actoren (borging)
Voor continuering is structurele inbedding nodig in routines en beleid. Relevante
actoren zijn:
- Schooldirectie: borgt structurele inpassing (bijv. jaarplanning, beleid, afspraken
met ouders).
- GGD (JGZ/gezondheidsbevordering): kan continuering ondersteunen door
periodieke follow-up, kwaliteitsmonitoring, terugkoppeling en aansluiting bij
gemeentelijk gezondheidsbeleid (bijv. JOGG) en daarmee bijdragen aan
duurzaamheid/opschaling.
Keuze implementatie-actor voor dit implementatieplan: GGD
Dit implementatieplan richt zich primair op de GGD, met focus op de functie
gezondheidsbevorderaar in de uitvoerende rol als implementatie-actor. Deze keuze is
gemaakt omdat de GGD een cruciale rol kan spelen als facilitator en kwaliteitsbewaker:
door scholen te ondersteunen met deskundigheid, training/coaching en monitoring
wordt de kans vergroot dat de interventie volledig en volgens plan wordt uitgevoerd, en
dat scholen de interventie structureel kunnen voortzetten. Bovendien past deze keuze
bij Implementation Mapping, waarin expliciet wordt benoemd dat naast uitvoerders ook
actoren die middelen en ondersteuning organiseren essentieel zijn voor adoptie,
implementatie en continuering.
6.2 Implementatiedoelen
Implementatiedoel
De gezondheidsbevorderaar van de GGD faciliteert en ondersteunt de implementatie van
de interventie Fit & Fresh: elke dag een gezonde keuze op basisscholen, door scholen te
voorzien van (1) een implementatiepakket met materialen en draaiboeken, (2) een
startinstructie/training voor uitvoerders, en (3) doorlopende begeleiding en monitoring
