Samenvatting - De media-explosie
Trends en issues in media en communicatie - Kees van Wijk
Inhoudsopgave
1. Van massa naar publiek.........................................................2
2. Publieke opinie en meningsvorming........................................4
3. De mediaboodschap: tekens, betekenissen en invloed.............4
4. Onderzoek naar media en communicatie.................................7
5. Vijf fasen in het denken over media-effecten...........................8
6. Verhalen, betekenissen en discours......................................11
7. Kritische benaderingen van media........................................12
8. Platforms, interactie en participatie......................................13
9. Communicatie, PR en reputatie.............................................14
10. Kritische conclusie.............................................................15
Begrippenlijst..........................................................................16
Oefentoets.............................................................................. 22
Meerkeuzevragen...........................................................................22
Open vragen..................................................................................24
Korte leercheck..............................................................................24
,1. Van massa naar publiek
Het massabegrip
In oudere opvattingen over media werd vaak gesproken over de massa:
een grote groep mensen die zich op hetzelfde moment op dezelfde plek
bevindt of via hetzelfde medium wordt bereikt. Dat begrip had vaak een
negatieve lading. De massa werd dan gezien als weinig kritisch, makkelijk
beinvloedbaar en onpersoonlijk.
Daarbij hoorde ook kritiek op de rol van de media zelf.
Met vertrossing werd bijvoorbeeld verwezen naar oppervlakkig, op
amusement gericht media-aanbod dat vooral mikt op massavermaak.
Het moderne publiek
In de huidige samenleving past het begrip massa minder goed. Het
publiek is veel gevarieerder geworden. Het moderne publiek
is heterogeen, pluriform en veranderlijk. Mensen horen niet meer
automatisch bij een vaste groep, maar bewegen tussen verschillende
rollen en mediaomgevingen.
Een belangrijk verschil met vroeger is dat mensen nu niet alleen
ontvanger zijn, maar ook zelf content kunnen maken, delen en bewerken.
Daardoor is het publiek niet meer uitsluitend een eindpunt van
communicatie, maar ook een actieve schakel in het proces.
Publieksgroep en doelgroep
Een belangrijk onderscheid is dat tussen publieksgroep en doelgroep.
Een doelgroep is de groep die een organisatie bewust wil bereiken.
Een publieksgroep is breder: dat zijn alle groepen die voor een organisatie
van belang kunnen zijn, ook als zij niet actief zijn gekozen.
Kort gezegd:
een organisatie kiest een doelgroep;
een publieksgroep verhoudt zich tot een organisatie.
Bij communicatieonderzoek is het daarom belangrijk om eerst goed af te
bakenen over welke publieksgroep het precies gaat.
Segmentatie
Om publieksgroepen beter te begrijpen, worden ze vaak ingedeeld op
basis van kenmerken. Dat heet segmenteren. Daarbij kun je kijken naar
bijvoorbeeld:
, beroep;
mediagebruik;
relatie tot de organisatie.
Segmentatie helpt om communicatie gerichter en effectiever te maken,
maar kan ook te simplistisch worden als mensen te veel in hokjes worden
geplaatst.
Trends en issues in media en communicatie - Kees van Wijk
Inhoudsopgave
1. Van massa naar publiek.........................................................2
2. Publieke opinie en meningsvorming........................................4
3. De mediaboodschap: tekens, betekenissen en invloed.............4
4. Onderzoek naar media en communicatie.................................7
5. Vijf fasen in het denken over media-effecten...........................8
6. Verhalen, betekenissen en discours......................................11
7. Kritische benaderingen van media........................................12
8. Platforms, interactie en participatie......................................13
9. Communicatie, PR en reputatie.............................................14
10. Kritische conclusie.............................................................15
Begrippenlijst..........................................................................16
Oefentoets.............................................................................. 22
Meerkeuzevragen...........................................................................22
Open vragen..................................................................................24
Korte leercheck..............................................................................24
,1. Van massa naar publiek
Het massabegrip
In oudere opvattingen over media werd vaak gesproken over de massa:
een grote groep mensen die zich op hetzelfde moment op dezelfde plek
bevindt of via hetzelfde medium wordt bereikt. Dat begrip had vaak een
negatieve lading. De massa werd dan gezien als weinig kritisch, makkelijk
beinvloedbaar en onpersoonlijk.
Daarbij hoorde ook kritiek op de rol van de media zelf.
Met vertrossing werd bijvoorbeeld verwezen naar oppervlakkig, op
amusement gericht media-aanbod dat vooral mikt op massavermaak.
Het moderne publiek
In de huidige samenleving past het begrip massa minder goed. Het
publiek is veel gevarieerder geworden. Het moderne publiek
is heterogeen, pluriform en veranderlijk. Mensen horen niet meer
automatisch bij een vaste groep, maar bewegen tussen verschillende
rollen en mediaomgevingen.
Een belangrijk verschil met vroeger is dat mensen nu niet alleen
ontvanger zijn, maar ook zelf content kunnen maken, delen en bewerken.
Daardoor is het publiek niet meer uitsluitend een eindpunt van
communicatie, maar ook een actieve schakel in het proces.
Publieksgroep en doelgroep
Een belangrijk onderscheid is dat tussen publieksgroep en doelgroep.
Een doelgroep is de groep die een organisatie bewust wil bereiken.
Een publieksgroep is breder: dat zijn alle groepen die voor een organisatie
van belang kunnen zijn, ook als zij niet actief zijn gekozen.
Kort gezegd:
een organisatie kiest een doelgroep;
een publieksgroep verhoudt zich tot een organisatie.
Bij communicatieonderzoek is het daarom belangrijk om eerst goed af te
bakenen over welke publieksgroep het precies gaat.
Segmentatie
Om publieksgroepen beter te begrijpen, worden ze vaak ingedeeld op
basis van kenmerken. Dat heet segmenteren. Daarbij kun je kijken naar
bijvoorbeeld:
, beroep;
mediagebruik;
relatie tot de organisatie.
Segmentatie helpt om communicatie gerichter en effectiever te maken,
maar kan ook te simplistisch worden als mensen te veel in hokjes worden
geplaatst.
