eHealth in preventie GM0112 Samenvatting boekhoofdstukken en artikelen tentamenstof | Open Universiteit | 2025/26

samenvatting van hoofdstuk 1, pp. 3–9 tot aan “Benefits of
eHealth” uit eHealth Research Theory and Development
Hoofdstuk 1 – Introducing eHealth

Introductie

 eHealth betekent het gebruik van technologie om gezondheid,
welzijn en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren.
 Voorbeelden van eHealth zijn:
o mobiele apps;
o wearables, zoals smartwatches;
o virtual reality;
o videoconsulten;
o telemonitoring.
 eHealth groeit snel door technologische ontwikkelingen en door druk
op de zorg.
 De COVID-19-pandemie heeft het gebruik van digitale zorg versneld,
vooral bij videoconsulten en telemonitoring.
 eHealth heeft veel voordelen, zoals:
o betere toegang tot zorg;
o lagere kosten;
o efficiëntere zorgprocessen;
o betere kwaliteit van zorg;
o meer patiënttevredenheid.
 Toch wordt eHealth nog niet altijd goed gebruikt in de praktijk.
 Veel technologieën worden minder gebruikt dan verwacht of passen
niet goed bij patiënten, zorgverleners of de zorgcontext.
 Daarom is er verbetering nodig in:
o ontwikkeling;
o implementatie;
o evaluatie;
o gebruik in de praktijk.


Waarom eHealth?
 De zorg heeft als doel om goede zorg te bieden die aansluit bij de
behoeften van patiënten en hun sociale omgeving.
 Het zorgsysteem staat onder druk door meerdere ontwikkelingen:
o mensen worden ouder;
o er zijn meer chronische ziekten;
o er is meer multimorbiditeit, dus meerdere aandoeningen
tegelijk;
o er zijn meer leefstijlgerelateerde problemen;

, o mentale gezondheidsproblemen zoals depressie en angst
nemen toe.
 Chronische aandoeningen vragen vaak langdurige begeleiding in
plaats van genezing.
 Voorbeelden van chronische of leefstijlgerelateerde problemen zijn:
o diabetes;
o hart- en vaatziekten;
o longziekten;
o klachten door ongezonde voeding, roken of weinig beweging.
 Tegelijkertijd zijn er minder werkende mensen en beperkte financiële
middelen om deze groeiende zorgvraag op te vangen.
 Hierdoor is innovatie in de zorg noodzakelijk.
 eHealth kan helpen om zorg anders te organiseren, bijvoorbeeld
door:
o meer preventie;
o zorg op afstand;
o ondersteuning thuis;
o betere samenwerking tussen zorgverleners;
o patiënten meer regie te geven over hun gezondheid.


Veranderende rol van patiënten
 Patiënten en mantelzorgers krijgen steeds vaker een actievere rol in
hun eigen gezondheid.
 Dit verschilt van het traditionele model waarin vooral de
zorgverlener bepaalt wat er gebeurt.
 Patiënten worden meer betrokken bij:
o zelfmanagement;
o behandeling;
o keuzes over zorg;
o monitoring van gezondheid.
 Technologie kan deze actieve rol ondersteunen.
 Veel mensen gebruiken al dagelijks internet, smartphones, tablets of
wearables.
 Daardoor kan technologie goed aansluiten bij het dagelijks leven van
patiënten.

Verschillende manieren om naar eHealth te kijken
 Door de komst van internet werd eHealth vooral gezien als middel
voor communicatie tussen patiënt en zorgverlener.
 Eerst ging het vooral om:
o digitale informatie;
o online communicatie;
o vervanging van papieren folders;

, o vervanging van telefonische communicatie.
 Volgens Eysenbach is eHealth meer dan alleen technologie.
 eHealth is ook een manier van denken waarbij informatie- en
communicatietechnologie wordt gebruikt om zorg lokaal, regionaal
en wereldwijd te verbeteren.
 eHealth verandert dus niet alleen communicatie, maar ook de
manier waarop zorg wordt georganiseerd.
 Belangrijk is dat mensen voldoende vaardigheden nodig hebben om
technologie goed te gebruiken.
 eHealth beïnvloedt de zorgcontext, maar wordt ook beïnvloed door
diezelfde context.
 Omdat zorg, technologie en gebruikers steeds veranderen, moet
steeds opnieuw worden gekeken of eHealth nog goed aansluit bij de
praktijk.

Belangrijke termen
 eHealth: het gebruik van technologie om gezondheid, welzijn en
gezondheidszorg te ondersteunen.
 eHealth technology: het daadwerkelijke technologische systeem
waarmee gezondheid of zorg wordt ondersteund, bijvoorbeeld een
app of platform.
 eHealth intervention: een interventie die via technologie wordt
geleverd of ondersteund en gedrag of gedachten probeert te
veranderen.
 Behaviour change intervention: een interventie die bedoeld is
om gezondheidsgedrag van mensen te veranderen.

eHealth in de praktijk
Het hoofdstuk verdeelt eHealth in drie toepassingsgebieden:
1. Self-care and prevention
2. Supportive care
3. Societal health

1. Self-care and prevention
 Bij self-care and prevention staat de patiënt of
gezondheidsconsument centraal.
 De gebruiker heeft zelf de leiding over zijn of haar gezondheid.
 eHealth kan zelfmanagement makkelijker maken.
 Voorbeelden zijn:
o websites met gezondheidsinformatie;
o apps om gedrag te monitoren;
o online lotgenotencontact;
o online zelfhulpcursussen;

, o stoppen-met-rokenprogramma’s;
o online programma’s voor gewichtsverlies.
 Soms is een zorgverlener betrokken, bijvoorbeeld via:
o een e-consult;
o feedback in een online cursus;
o begeleiding op afstand.
 Maar dit is niet altijd nodig.
Informatievoorziening
 Een eenvoudige vorm van eHealth is het geven van
gezondheidsinformatie via websites.
 Dit kan bijvoorbeeld gaan over alcohol, beweging, voeding of
mentale gezondheid.
 Veel moderne eHealth-systemen bieden niet alleen informatie, maar
ook interactie.
Keuzehulpen
 Decision aids of keuzehulpen helpen mensen om keuzes te maken
over hun gezondheid.
 Ze kunnen helpen bij vragen zoals:
o moet ik naar de dokter?
o welke behandeling past het beste bij mij?
o moet ik wel of geen operatie ondergaan?
 Goede keuzehulpen zijn gebaseerd op medische protocollen.
 Tegenwoordig kunnen ze soms ook worden ondersteund door
kunstmatige intelligentie.
Monitoring en wearables
 Wearables zoals smartwatches kunnen gezondheidsgedrag meten.
 Voorbeelden van gemeten gegevens zijn:
o stappen;
o slaap;
o hartslag;
o bloeddruk;
o glucosewaarden.
 Deze gegevens kunnen gebruikt worden voor persoonlijke coaching.
 Bijvoorbeeld: iemand krijgt een melding om meer te bewegen bij
een laag aantal stappen.
 Wel moet men voorzichtig zijn met interpretatie van data.
 Een hoge hartslag kan bijvoorbeeld stress betekenen, maar ook
gezonde lichamelijke inspanning.
Online zelfhulpinterventies
 Online interventies bestaan voor verschillende leefstijl- en mentale
gezondheidsproblemen.
 Voorbeelden:
o meer bewegen;