Samenvatting Stemmingsstoornissen | Geestelijke gezondheidszorg | Arteveldehogeschool | 2025/26

Psychische kwetsbaarheid
- Definitie van een psychische stoornis
o syndroom gekenmerkt door klinisch significante symptomen op
het gebied van cognitieve, affectieve en/of conatieve functies
van een persoon
o oorzaak: (veronderstelde) disfunctie in psychologische, biologische
of ontwikkelingsprocessen
o 4 voorwaarden
 afwijkend gedrag vertonen
 lijden, ongemak of beperking veroorzaken
 het functioneren op verschillende vlakken (o.a. werk, gezin,
vrije tijd) negatief beïnvloeden
 bovenstaande voorwaarden hebben een duurzaam karakter
stemmingsstoornis
- inleiding
o gevoel van geluk bij iets plezierig of droevig gevoel bij gebeurtenis
zijn normaal
 regelmatig gevoel van droefheid is normaal en kennen we
allemaal
 kenmerk: wenen, geen interesse, moeilijk concentreren,
negatieve gedachten
 gaan vaak snel voorbij en hebben geen grote gevolgen op ons
functioneren
o stemmingsstoornis
 stemming is ongewoon ernstig of langdurig verstoord
 negatieve invloed op het dagelijks functioneren
types stemmingsstoornissen
- depressieve stemmingsstoornissen
o depressieve stoornis
 ernstige depressie
 symptomen
o 5 of meer van de volgende symptomen zijn
binnen dezelfde periode van twee weken achter
elkaar aanwezig geweest en wijken af van het
eerdere functioneren
o Minstens één van de symptomen is ofwel een
sombere stemming ofwel verlies van interesse
en plezier
 Sombere stemming gedurende het
grootste deel van de dag (verdriet, leeg,
hopeloos) (rouw)
 Duidelijk verminderde interesse of plezier
in alle of bijna alle activiteiten gedurende
het grootste deel van de dag (sociaal
isolement/inadequate sociale interactie)
 Significant gewichtsverlies of
gewichtstoename (los van dieet); bijna

, elke dag afgenomen of toegenomen
eetlust (onder,-overvoeding)
 Slaapproblemen
 Bijna elke dag psychomotorische agitatie
of sloomheid
 Bijna dagelijks vermoeidheid of verlies van
energie
 Gevoelens van waardeloosheid of
schuldgevoelens (negatief zelfbeeld)
 Verminderd vermogen tot nadenken of
concentreren of besluiteloosheid
(verstoord denken)
 Recidiverende gedachten aan de dood of
aan suïcide (risico op suïcide)
 Risicofactoren
o lage socio-economische status
o mensen die gescheiden zijn
o leeftijd (gemiddelde leeftijd voor eerste optreden
25 jaar)
o vrouwen hebben twee maal zoveel kans als
mannen
 Belemmert het vermogen om normaal te functioneren
 Gevaar dat deze kwetsbaarheid in eerste lijn soms niet
of te laat wordt herkend
 Volgens WHO één van de aandoeningen die de grootste
negatieve impact heeft op levenskwaliteit van
patiënten
 Duur: kunnen enkele maanden maar ook een jaar of
langer duren
 Seizoensdepressie
 Seasonal affective disorder
 Stemming kan afhankelijk zijn van het weer in herfst en
winter
 Kenmerken
o vermoeidheid
o overmatig slapen
o hunkering naar koolhydraten en
gewichtstoename
 verdwijnt doorgaans in voorjaar
 oorzaken
o niet gekend > ontregeling bioritme door tekort
aan daglicht
o cognitieve factor > negatieve gedachten
doorheen het jaar
o gebrekkige transmissie van serotonine
 Effectieve behandeling met lichttherapie (therapeutisch
gebruik van fel kunstlicht vooral op de ogen)
o persisterende depressieve stoornis
 depressieve stoornis is ernstig en treedt betrekkelijk abrupt
op