Feitenkennis
- Ouderdom van het heelal = 13,7 miljard ± 1% (oudste sterren = 13 miljard jaar)*
- Ouderdom van ons zonnestelsel = relatief jong; nog geen 5 miljard jaar
- Ouderdom onze aarde = 4,57 miljard jaar
● Chemische samenstelling (grote lijnen) van het heelal:
○ direct na begin v/d oerknal: T zo fel gedaald ⇒ atoomkernen v. H
gevormd
○ Na 15 min ⇒ alle materie = 76% H, 24% He, en klein beetje andere lichte
elementen
○ Huidige samenstelling ⇒ 72% H, 26 He en andere zwaardere elementen
door kernfusie
● Chemische samenstelling van de zon:
○ Ongeveer 72% H, 26% He, de rest zwaardere elementen door samentrekking
v. gas en stof
● Chemische samenstelling van de verschillende planeetgroepen
○ Onderscheid tussen terrestrische en reuzenplaneten; de
condensatietemperaturen v/d elementen in de zonneneven die v/d
opgloeiende zon worden weggeslingerd.
■ Terrestrische: zwaardere elementen ⇒ hogere ST ⇒ dichter
tegen zon
■ Reuzenplaneten: lichtere elementen ⇒ lagere ST ⇒ verder
van de zon
● Chemische samenstelling Aarde:
○ Dieper in aarde: veel zware elementen (Fe) en zware ijzerrijke silicaten
○ Mantel: Mg gebonden in typische mantelmineraal olivijn
○ Aardkorst: Lichte elementen zoals O en Si, maar ook: Al, Fe, Ca, Na, K, Mg.
Ook Radioactieve elementen zoals U, Th in sporenvorm
● Nomenclatuur v/d gelaagde opbouw van de aarde:
○ Aardkern:
■ Buitenste kern: vloeibaar (Fe, Ni)
■ Binnenste kern: Solide (Fe, Ni)
○ Mantel:
■ Bovenmantel: asthenosfeer, plastisch gebied
■ Ondermantel: steviger
○ Aardkorst
Topics
● Model en argumenten oerknal:
○ De observatie van het uitdijen v/h heelal: