Deel V: Burgerlijk recht
Hoofdstuk 2: Personen
Personen zijn dragers van rechten en plichten. Er zijn twee soorten:
1. Natuurlijke personen (mensen).
2. Rechtspersonen (organisaties zoals bedrijven).
2.1 Natuurlijke personen
1. Bestaan:
o In principe: begint bij geboorte (mits levend/levensvatbaar).
Uitzondering: ongeboren vrucht (foetus) kan rechten krijgen
in het belang van zijn toekomstige bestaan en kan niet
bezwaard worden met een schuld op voorwaarde dat hij
levensvatbaar is en later levend geboren wordt.
o In principe: eindigt bij dood - overlijden (als het hart niet meer
zelfstandig klopt)
Uitzondering: na de dood kunnen nog rechten en plichten van
de overleden persoon uitgevoerd worden in het belang van de
erfgenamen, familie of schuldeisers.
o Afwezigheid (vermist): Rechter kan iemands vermogen tijdelijk
beheren.
Afwezigheid = wanneer er onzekerheid is over het bestaan
Oplossing: procedure inzake afwezigheid
- Rechter gaat de goederen van de vermiste persoon
tijdelijk in het belang van die persoon beheren.
2. Bekwaamheid:
o Rechtsbekwaamheid: Personen die geschikt zijn om drager te zijn
van rechten en plichten (bijv. eigendom bezitten).
In principe: iedereen
Uitzonderingen: men kan een persoon een bepaald recht
ontnemen, maar nooit al zijn rechten en plichten.
o Handelingsbekwaamheid: Bekwaamheid om zelf
rechtshandelingen te verrichten: zelf rechten uitoefenen en zelf
plichten aangaan (bijv. ondertekenen van een contract)
In principe: iedereen
Uitzondering: Minderjarigen of beschermde personen (bv.
door dementie) hebben beperkingen.
Daden van beschikking : Ze veranderen de juridische positie van het
goed fundamenteel. Het goed verlaat het vermogen van de
rechthebbende of er komt een (beperkt) recht op het goed.
, Bv. Verkopen van een huis (overdracht eigendom).
Daden van beheer: Ze houden het vermogen in stand en zijn gericht
op het genereren van opbrengst of het benutten van de
gebruikswaarde. Het gaat om dagelijkse of reguliere beslissingen.
Verhuren of verpachten van een woning/appartement tegen
marktconforme prijzen.
Daden van behoud: Het zijn reactieve, conserverende
maatregelen om schade af te wenden of bestaande schade te
beperken. Ze zijn gericht op bescherming, niet op exploitatie of
winstmaximalisatie.
Verhuren of verpachten van een woning/appartement tegen
marktconforme prijzen.
3. Naam:
Identiteit van de persoon: belangrijk voor identificatie van personen
Naam van de persoon: is van openbare orde en kan dus niet zomaar zonder
reden aangepast worden
o Familienaam: Komt van ouders – band met afstamming
(keuzerecht uit vaders/ moeders/ samengestelde naam
Zelf gekozen volgorde in geval van samengestelde naam (als
ze het niet eens worden dan is het in alfabetische volgorde)
Achternaam van je eerste kind = achternaam voor al je
kinderen
o Voornaam: Vrije keuze, maar mag niet storend zijn voor de rest van
de maatschappij.
o Ondernemingsnaam: Vrij te kiezen, maar mag niet in conflict zijn
met bestaande namen waar intellectuele rechten op zijn.
(patrimoniaal recht)
o Naamswijziging: Alleen mogelijk bij ernstige redenen (bv.
verwarring of psychisch leed).
Naamsverbetering: vergissing rechtzetten = je recht (bv.
naam werd bij geboorte verkeerd geschreven)
Naamsverandering: vermijden van verwarring of schade =
een gunst die je kan worden toegekend (enkel met goede
argumenten waarom je die wilt veranderen)
Naamsverbeteringen en naamsverandering worden steeds
gepubliceerd in het Belgische Staatsblad
4. Woonplaats:
o Juridische woonplaats: Plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf
heeft en geacht wordt te verblijven om zijn rechten uit te oefenen en
zijn plichten na te komen.
Hoeft dus niet de plaats te zijn waar de persoon wel degelijk verblijft
(bv. gehuurde postbus kan ook als juridische woonplaats opgegeven
worden). Is gewoon de plaats waar je officiële documenten ontvangt.
, Iedere persoon is in principe vrij om te kiezen waar hij zijn juridische
woonplaats wilt registreren.
5. Nationaliteit:
o Juridische band tussen de persoon en de staat waartoe hij behoort
(bv. Belgisch staatsburgerschap).
Aan de nationaliteit zijn de rechten en plichten van een persoon
verbonden
Om als natuurlijk persoon beschouwd te worden moet je drager zijn
van de nationaliteit.
o Zonder nationaliteit van het land waarin je verblijft ben je een
"vreemdeling".
6. Burgerlijke stand:
o Gemeentelijke dienst die gegevens bijhoudt over geboorte, huwelijk,
overlijden.
Verzamelen informatie over het bestaan, de staat en bekwaamheid
van natuurlijke personen
Publiceren officiële attesten (akten van burgerlijke stand) met
betrekking tot familiebanden en de identiteit van natuurlijke
personen.
o Maakt akten van burgerlijke stand: authentieke bewijsstukken,
gelden als bewijs van rechtsfeiten (bv. geboorteakten,
huwelijksakten) of rechtshandelingen (huwelijksakten,
echtscheidingsakten)
o Publiciteit: Publiceren akten van burgerlijke stand elektronisch (via
uittreksels of afschriften; kopieën)
Ze moeten zich steeds strikt aan de privacywetgeving houden en
mogen slechts aan bepaalde personen informatie verschaffen.
7. Privacy – bescherming van de persoonlijke levenssfeer
o Principe: Bedrijven mogen geen persoonsgegevens van natuurlijke
personen verzamelen of verwerken zonder reden.
o Uitzonderingen:
Met jouw toestemming.
Wettelijke verplichting (bijv. belastingen, sociale zekerheid,…).
Noodzakelijk voor een contract (bijv. banken).
In deze gevallen mag het bedrijf enkel de gegevens verwerken die
noodzakelijk zijn voor het doel en de gegevens ook enkel gebruiken
voor dit doel. Zij mogen die ook niet langer bijhouden dan nodig.
Bedrijven moeten de persoon zelf en de Commissie ter Bescherming
van de Persoonlijke Levenssfeer vooraf inlichten over de informatie
die zij willen verzamelen en wat zij ermee zullen doen
Hoofdstuk 2: Personen
Personen zijn dragers van rechten en plichten. Er zijn twee soorten:
1. Natuurlijke personen (mensen).
2. Rechtspersonen (organisaties zoals bedrijven).
2.1 Natuurlijke personen
1. Bestaan:
o In principe: begint bij geboorte (mits levend/levensvatbaar).
Uitzondering: ongeboren vrucht (foetus) kan rechten krijgen
in het belang van zijn toekomstige bestaan en kan niet
bezwaard worden met een schuld op voorwaarde dat hij
levensvatbaar is en later levend geboren wordt.
o In principe: eindigt bij dood - overlijden (als het hart niet meer
zelfstandig klopt)
Uitzondering: na de dood kunnen nog rechten en plichten van
de overleden persoon uitgevoerd worden in het belang van de
erfgenamen, familie of schuldeisers.
o Afwezigheid (vermist): Rechter kan iemands vermogen tijdelijk
beheren.
Afwezigheid = wanneer er onzekerheid is over het bestaan
Oplossing: procedure inzake afwezigheid
- Rechter gaat de goederen van de vermiste persoon
tijdelijk in het belang van die persoon beheren.
2. Bekwaamheid:
o Rechtsbekwaamheid: Personen die geschikt zijn om drager te zijn
van rechten en plichten (bijv. eigendom bezitten).
In principe: iedereen
Uitzonderingen: men kan een persoon een bepaald recht
ontnemen, maar nooit al zijn rechten en plichten.
o Handelingsbekwaamheid: Bekwaamheid om zelf
rechtshandelingen te verrichten: zelf rechten uitoefenen en zelf
plichten aangaan (bijv. ondertekenen van een contract)
In principe: iedereen
Uitzondering: Minderjarigen of beschermde personen (bv.
door dementie) hebben beperkingen.
Daden van beschikking : Ze veranderen de juridische positie van het
goed fundamenteel. Het goed verlaat het vermogen van de
rechthebbende of er komt een (beperkt) recht op het goed.
, Bv. Verkopen van een huis (overdracht eigendom).
Daden van beheer: Ze houden het vermogen in stand en zijn gericht
op het genereren van opbrengst of het benutten van de
gebruikswaarde. Het gaat om dagelijkse of reguliere beslissingen.
Verhuren of verpachten van een woning/appartement tegen
marktconforme prijzen.
Daden van behoud: Het zijn reactieve, conserverende
maatregelen om schade af te wenden of bestaande schade te
beperken. Ze zijn gericht op bescherming, niet op exploitatie of
winstmaximalisatie.
Verhuren of verpachten van een woning/appartement tegen
marktconforme prijzen.
3. Naam:
Identiteit van de persoon: belangrijk voor identificatie van personen
Naam van de persoon: is van openbare orde en kan dus niet zomaar zonder
reden aangepast worden
o Familienaam: Komt van ouders – band met afstamming
(keuzerecht uit vaders/ moeders/ samengestelde naam
Zelf gekozen volgorde in geval van samengestelde naam (als
ze het niet eens worden dan is het in alfabetische volgorde)
Achternaam van je eerste kind = achternaam voor al je
kinderen
o Voornaam: Vrije keuze, maar mag niet storend zijn voor de rest van
de maatschappij.
o Ondernemingsnaam: Vrij te kiezen, maar mag niet in conflict zijn
met bestaande namen waar intellectuele rechten op zijn.
(patrimoniaal recht)
o Naamswijziging: Alleen mogelijk bij ernstige redenen (bv.
verwarring of psychisch leed).
Naamsverbetering: vergissing rechtzetten = je recht (bv.
naam werd bij geboorte verkeerd geschreven)
Naamsverandering: vermijden van verwarring of schade =
een gunst die je kan worden toegekend (enkel met goede
argumenten waarom je die wilt veranderen)
Naamsverbeteringen en naamsverandering worden steeds
gepubliceerd in het Belgische Staatsblad
4. Woonplaats:
o Juridische woonplaats: Plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf
heeft en geacht wordt te verblijven om zijn rechten uit te oefenen en
zijn plichten na te komen.
Hoeft dus niet de plaats te zijn waar de persoon wel degelijk verblijft
(bv. gehuurde postbus kan ook als juridische woonplaats opgegeven
worden). Is gewoon de plaats waar je officiële documenten ontvangt.
, Iedere persoon is in principe vrij om te kiezen waar hij zijn juridische
woonplaats wilt registreren.
5. Nationaliteit:
o Juridische band tussen de persoon en de staat waartoe hij behoort
(bv. Belgisch staatsburgerschap).
Aan de nationaliteit zijn de rechten en plichten van een persoon
verbonden
Om als natuurlijk persoon beschouwd te worden moet je drager zijn
van de nationaliteit.
o Zonder nationaliteit van het land waarin je verblijft ben je een
"vreemdeling".
6. Burgerlijke stand:
o Gemeentelijke dienst die gegevens bijhoudt over geboorte, huwelijk,
overlijden.
Verzamelen informatie over het bestaan, de staat en bekwaamheid
van natuurlijke personen
Publiceren officiële attesten (akten van burgerlijke stand) met
betrekking tot familiebanden en de identiteit van natuurlijke
personen.
o Maakt akten van burgerlijke stand: authentieke bewijsstukken,
gelden als bewijs van rechtsfeiten (bv. geboorteakten,
huwelijksakten) of rechtshandelingen (huwelijksakten,
echtscheidingsakten)
o Publiciteit: Publiceren akten van burgerlijke stand elektronisch (via
uittreksels of afschriften; kopieën)
Ze moeten zich steeds strikt aan de privacywetgeving houden en
mogen slechts aan bepaalde personen informatie verschaffen.
7. Privacy – bescherming van de persoonlijke levenssfeer
o Principe: Bedrijven mogen geen persoonsgegevens van natuurlijke
personen verzamelen of verwerken zonder reden.
o Uitzonderingen:
Met jouw toestemming.
Wettelijke verplichting (bijv. belastingen, sociale zekerheid,…).
Noodzakelijk voor een contract (bijv. banken).
In deze gevallen mag het bedrijf enkel de gegevens verwerken die
noodzakelijk zijn voor het doel en de gegevens ook enkel gebruiken
voor dit doel. Zij mogen die ook niet langer bijhouden dan nodig.
Bedrijven moeten de persoon zelf en de Commissie ter Bescherming
van de Persoonlijke Levenssfeer vooraf inlichten over de informatie
die zij willen verzamelen en wat zij ermee zullen doen
