Week 1: HC1 Analyse van de stad & de fysieke ruimte
- Pdf uit boek: Basisboek Ruimtelijke Ordening & Planologie
- Pdf: De stad verbeeld, planbureau voor de leefomgeving
(Beide op moodle)
Elke plek op aarde is uniek
Genius loci – de ’geest’ van de plek = fysieke component (week1) + culturele component (week
2)
Fysiek = vorm, functie, structuur
Cultureel = betekenis, identiteit, beleving
Fysieke Analysemethoden structuur en betekenis van de stad:
1. Morfologische analyse (vorm van de stad)
2. Historische analyse (geschiedenis)
3. Functionele analyse (functie)
4. Economische analyse (economie)
Nadere toelichting:
Morfologische analyse:
5 vormen van de stad:
1. Concentrische stad
Rond, naar buitenkant meer afneemt in dichtheid.
,Omvang neemt toe door bevolkingsgroei en nieuwe vervoermiddelen (trein/tram/metro)
2. Satellietstad
Stedelijke groei werd opgevangen in ‘satellieten’ rondom het hoofdcentrum
Satellieten worden ‘newtowns’ of ‘groeikernen’ genoemd
Verbonden met infrastructuur
3. Vingerstad
Een vingerstad (ook wel sterstad of lobbenstad genoemd) is een stedenbouwkundig model
waarbij een stad zich uitbreidt in de vorm van een hand met uitgespreide vingers.
De "vingers": Dit zijn de stedelijke uitbreidingen en bebouwing (wonen, werken, infrastructuur)
die naar buiten steken.
,De "ruimten ertussen": Dit zijn de groene, open zones die behouden blijven als natuur of
recreatiegebied.
4. Bandstad
Het idee is simpel maar radicaal: de stad wordt ontwikkeld langs een centrale transportas (trein,
tram, snelweg). In plaats van uit te dijen als een olievlek, groeit de stad in de lengte.
De ruggengraat van de stad. Alle vitale functies (water, elektra, transport) lopen parallel door één
centrale corridor.
, 5. Gridstad
Het grid (of dambordpatroon) is gebaseerd op straten die elkaar loodrecht kruisen, waardoor
rechthoekige of vierkante bouwblokken ontstaan.
De Logica: Een grid is neutraal. Het deelt land efficiënt op in gelijke kavels, wat ideaal is voor
landuitgifte, handel en navigatie.
Historische analyse (geschiedenis)
De historie geeft de stad haar identiteit; het versterkt de unieke waarde en genius loci van de
plek (Van Schijndel, 2022)
Houd rekening met de ‘gelaagdheid’ van de stad.
Functionele analyse
- Pdf uit boek: Basisboek Ruimtelijke Ordening & Planologie
- Pdf: De stad verbeeld, planbureau voor de leefomgeving
(Beide op moodle)
Elke plek op aarde is uniek
Genius loci – de ’geest’ van de plek = fysieke component (week1) + culturele component (week
2)
Fysiek = vorm, functie, structuur
Cultureel = betekenis, identiteit, beleving
Fysieke Analysemethoden structuur en betekenis van de stad:
1. Morfologische analyse (vorm van de stad)
2. Historische analyse (geschiedenis)
3. Functionele analyse (functie)
4. Economische analyse (economie)
Nadere toelichting:
Morfologische analyse:
5 vormen van de stad:
1. Concentrische stad
Rond, naar buitenkant meer afneemt in dichtheid.
,Omvang neemt toe door bevolkingsgroei en nieuwe vervoermiddelen (trein/tram/metro)
2. Satellietstad
Stedelijke groei werd opgevangen in ‘satellieten’ rondom het hoofdcentrum
Satellieten worden ‘newtowns’ of ‘groeikernen’ genoemd
Verbonden met infrastructuur
3. Vingerstad
Een vingerstad (ook wel sterstad of lobbenstad genoemd) is een stedenbouwkundig model
waarbij een stad zich uitbreidt in de vorm van een hand met uitgespreide vingers.
De "vingers": Dit zijn de stedelijke uitbreidingen en bebouwing (wonen, werken, infrastructuur)
die naar buiten steken.
,De "ruimten ertussen": Dit zijn de groene, open zones die behouden blijven als natuur of
recreatiegebied.
4. Bandstad
Het idee is simpel maar radicaal: de stad wordt ontwikkeld langs een centrale transportas (trein,
tram, snelweg). In plaats van uit te dijen als een olievlek, groeit de stad in de lengte.
De ruggengraat van de stad. Alle vitale functies (water, elektra, transport) lopen parallel door één
centrale corridor.
, 5. Gridstad
Het grid (of dambordpatroon) is gebaseerd op straten die elkaar loodrecht kruisen, waardoor
rechthoekige of vierkante bouwblokken ontstaan.
De Logica: Een grid is neutraal. Het deelt land efficiënt op in gelijke kavels, wat ideaal is voor
landuitgifte, handel en navigatie.
Historische analyse (geschiedenis)
De historie geeft de stad haar identiteit; het versterkt de unieke waarde en genius loci van de
plek (Van Schijndel, 2022)
Houd rekening met de ‘gelaagdheid’ van de stad.
Functionele analyse
