Samenvatting Intensieve Zorgen | VIVES | 2025/26

Vasculaire Access – Dhr. Boon
Actuele situatie - 60-90% van alle pt’en krijgt een IV-toegangsweg  40% van de katheters krijgt een
complicatie (flebitis, infiltratie, extravasatie, occlusie, infectie)
 Voor maar 50% is een PIV een goede keuze, bij 45% niet
 75% van de katheters worden gebruikt aan deze 45%
 90% van de tijd gaat naar deze 45%
- 15-40% van de pt’en zijn moeilijk te prikken
- 45% krijgt niet de juiste katheter
- 40% van de pt’en is de behandeling > 6d lang
Wenselijke - Van reactief IV-beleid naar een proactief beleid  de patiënten de juiste katheter
situatie geven voor hun behandeling, in het begin van hun opname
- Keuze van katheter gebaseerd op:
1. Behandeling: duur, type, intramuros, thuissituatie,…
2. Soort medicatie (Cordarone, Vancomycine,… = centraal)
3. Veneus kapitaal van de pt
4. Voorkeur van de pt, en de plaatser
5. Beschikbaarheid van het materiaal en ervaring van het personeel
Hulpmiddelen om - BD VAM Wheel  Select,
de juiste katheter Prepare, Place, Secure,
Connect, Maintain
 Vb. voorgevulde spuit =
tijdbesparend, minder
afval,…
- Beslisboom voor het kiezen
van een katheter
 Rekening houden;
1. Behandeling
2. Duur behandeling
3. Karakteristieken van
het vaatbed
4. Leeftijd,
comorbiditeit en
medische historiek
5. Voorkeur vd pt
6. Beschikbare hulp
voor onderhoud vd
katheter
- Vene assessment tool
 Tool om te kijken ov
iemand gemakkelijk te
prikken is of niet (1-5)
- Evaluatieschaal – Difficult IV-
acces (DIVA) – risicofactoren:
 Voorgeschiedenis van DIVA
 Geen enkele vene zichtbaar
 Geen enkele vene voelbaar
 Ervaring van de persoon die de katheter gaat plaatsen
 Diameter van de vene <3mm
 Echo  vene ligt dieper dan 2cm
Pro-actieve - Terugbrengen van het aantal prikken
aanpak - Comfort voor de pt verhogen
- Reductie in kosten/complicaties
- Optimaliseren van de behandeling
- Tijd besparen voor verpleegkundigen en artsen
- Sustainability in katheterbeleid

,Anatomie en - Structuur van de venen:
fysiologie  Tunica intima (endothele laag = interne laag)
 Tunica media (middelste laag)
 Tunica adventitia (externe laag)
- Functie van het endotheelcellen:
1. Regulatie van bloeddruk  bloedvaten verwijden of vernauwen
2. Bloedstolling  vrijgeven van stoffen die stolling bevorderen/remmen
3. Doorlaatbaarheid van bloedvaten  uitwisseling voedingsstoffen en afvalstoffen
4. Angiogenese  vorming van nieuwe bloedvaten
5. Immuunsysteem  reguleren van de doorgang van immuuncellen naar
geïnfecteerde of beschadigde weefsels
Verandering 1. Endotheel dysfunctie  verminderde vaatverwijding en verhoogde vaatweerstand
endotheel bij 2. Verhoogde permeabiliteit  oedeem en verhoogde kans op metastase
onco-pt 3. Pro-inflammatoire staat  verhoogde expressie van adhesiemoleculen en cytokines,
wat bijdraagt aan ontsteking en trombose
4. Angiogenese  tumoren stimuleren de vorming van nieuwe bloedvaten om hun
groei te ondersteunen  abnormale vaatstructuren
Venen in de - Vena basilica (vaak):
bovenarm  Loopt naar boven vanaf de
metacarpalen, langs de
ulnaire zijde van de voorarm
 Loopt oppervlakkig in de
elleboogplooi
- Vena brachialis:
 Aan elke kant van de arterie
 Voegen samen met de v.
axilaris
 Zijn dieper gelegen in de
bovenarm (eraring nodig)
- Vena cephalica
 Komt voort uit de
metacarpalen aan het
radiale gedeelte van de onderarm
 Meestal oppervlakkig gelegen (kleine diameter)




Uitdaging voor 1. Venen zijn kwetsbaarder, stugger en meer kronkelend
veneuze toegang 2. Minder elastische huid
bij geriatrische pt 3. Minder onderhuids vetweefsel, minder spieren
4. Meer fragiele huid
5. Comorbiditeit
6. Deshydratatie
Medische - Chronische ziekten: diabetes, verouderen, obesitas, artritis, ziekte van Crohn, colitis,
aandoeningen die prikkelbare darmsyndroom, hypotensie,
zorgen voor - Kanker, hart- en vaatziekten, nierfalen, beroerte, mastectomie
uitputting - Tabak en drugsgebruik, inactiviteit
vaatbed - Hematomen, verwondingen, perifeer vaatlijden, donkere pigmentatie

,Complicaties bij 1. Flebitis
IV therapie A. Mechanische flebitis: katheter beweegt en irriteert het bloedvat
 Oplossing = op de voorarm met verlengleiding om beweging te minimaliseren
B. Chemische flebitis: medicatie die niet perifeer mag + te grote katheter (CVR)
 Je sluit bloedvat af  medicatie geraakt moeilijker waar het moet zijn, blijft
langer in contact met de vaatwand
 Oplossing = kleinste katheter mogelijk (voor behandeling) + juiste medicatie
geven op perifere vaten
C. Infectie van buitenaf  ontsmetten van de connectieplaats
2. Extravasatie / infiltratie
 Infiltratie = fysiologisch
 Extravasatie = medische producten (ernstigere gevolgen)
3. Bloedbaaninfectie
 Lijnsepsis  verlengde opnameduur pt en hoge kosten voor het ziekenhuis
4. Occlusie  trombusvorming = risico op een embolie
 Oplossing = spoelen van de katheter (3x per dag)
Wat kunnen wij - 2/3 van de katheter in het bloedvat schuiven
doen als vpk - Voldoende ontsmetten
- Belang van hemodilutie als we denken aan dwell time (tijd dat de katheter ter plaatse
zit)  hoe meer hemodilutie, hoe minder kans op complicaties
 PICC mag tot een jaar blijven zitten, midline mag een maand blijven
CVR = Catheter to Vein Ratio
- Een maatstaf die de verhouding tussen de diameter van een katheter en de diameter
van de ader waarin deze wordt geplaatst, weergeeft  dit wordt berekend door de
diameter vd katheter te delen door de diameter vd ader
 Juiste CVR = belangrijk om complicaties (vb. trombose) te voorkomen
 Te grote katheter in te kleine ader = bloedstroom belemmeren en risico op
bloedstolsels
- INS stelt dat de CVR < 45% (bij oncologie pt’en is dit CVR < 33%)
Actief of passief - Actief = naald schiet naar achter
- Passief = er schuift een een topje over de naald
Perifere katheters - Rechte katheter
 Gevleugeld of niet-gevleugeld
 Actief of passief
- Rechte katheter + bijspuitpunt
 Geïntegreerde injectiepoort
 Alleen gevleugeld
 Passief
- Gesloten geïntegreerde katheter
 Geïntegreerde verlengleiding, stabilisatieplatform
 Met of zonder naaldvrije connectoren
 Passief
PIV spoelprotocol - Wanneer spoelen:
 Katheter niet in gebruik
 Toediening van medicatie
 Bloedafname
 Toediening bloedproducten
 Hoeveelheid NaCL 0,9% nodig om te spoelen
- Frequentie van spoelen:
 Spoelen elke 8u
 Voor tussen en na de toediening van de medicatie
 Voor en na de bloedafname
 Voor en na de toediening


Midline katheters - Perifere katheter van 8-10cm lang

, - Inbrengen in de bovenarm onder echo (seldingertechniek)
- Maximale verblijfsduur van 29d
- Wie, wat en hoe:
 Moeilijk te prikken pt
 Geschikte vene in de bovenarm
 Frequente bloedafnames mogelijk
 Pt’en die een IV-behandeling nodig hebben langer dan 7d
 IV therapie die geschikt is voor perifere venen
 Geschikt voor bloedtransfusies en contrast
- Spoelprotocol
 Elke 12u spoelen met 10 (en na 20cc)
Cue = een virtuele on-screen display van het traject vd naald  real-time naalddieptemarkering
- Locatie en traject vd naald zien en helpen bij insertie
- Vaatbeoordeling = grootte van het vat, diepte, verloop, omliggende structuren,
doorgankelijkheid, anatomische structuren (kleppen), alsook de prikhoek
- Vaatmeting = evalueer de grootte van het vat, diepte en verhouding (CVR)
Powermidline - Perifere katheter van 20cm lang
katheter - Single lumen of dubbel lumen
- Inbrengen in de bovenarm onder echo (seldinger techniek)
- Maximale verblijfsduur van 29d
- Wie, wat en hoe:
 Moeilijk te prikken pt
 Geschikte venen in bovenarm
 Frequente bloedafnames mogelijk
 Pt die IV behandeling nodig hebben langer dan 7d
 IV therapie die geschikt is voor perifere venen
 Geschikt voor bloedtransfusies en contrast
PowerPICC = een perifeer ingebrachte centrale katheter
- Punctieplaats: bovenarm onder echografie
- Indicaties:
 Moeilijk te prikken pt
 IV therapie die centraal gegeven moet worden
 Geschikte venen in de bovenarm
 IV therapie per definitie tot 1 jaar
 Frequent bloedafnames nodig
 Geschikt voor injusie, contrast, TPN, etc.
- Voordelen:
 Verblijfduur tot 1 jaar
 Kan zowel in ziekenhuis als thuiszorg
 Weinig invasief bij plaatsing en gebruik
 Douchen is mogelijk mits huishoudfolie
 Autorijden is mogelijk (meeste dagdagelijkse activiteiten)
- Beperkingen:
 Warme periodes = frequenter vervangen van verband omwille van zweten
 Katheter is zichtbaar voor de buitenwereld
 Zwemmen is niet toegelaten (alsook fitness of krachttraining)
 Geen bloeddrukmeting aan die arm
- Zorg en onderhoud
 Spoelprotocol
 Correct gebruik van naaldloze connectoren
 Verbandwissel en wissel Statlock
 Verwijderen van PICC lijn
Centrale katheter = een katheter waarvan de kathetertip eindigt in het onderste 1/3 deel vd vena cava superior
Spoelprotocol - Spoelen met 10cc NaCl met push pauze techniek (of met 20 cc)
PICC
Naaldloze - Voordelen voor de pt