6.1 De verwantschap tussen soorten
Soms lijken dieren uiterlijk sterk op elkaar, maar
blijken het toch geen soortgenoten te zijn. Hun
gedrag, voedsel, voortplantingsperiode of
leefgebied zijn totaal verschillend.
Soort Vroeger:
overeenkomst in uiterlijke kenmerken
mogelijkheid om vruchtbare nakomelingen te
kunnen krijgen
Tegenwoordig:
DNA gebruiken om de indeling van soorten
een grotere betrouwbaarheid te geven
Wetenschappers analyseren genen voor
eiwitten die voorkomen in veel verschillende
organismen.
DNA-barcode DNA-barcode: specifieke basenvolgorde om
soorten te herkennen.
Bij dieren: mtDNA
Bij planten: cpDNA
Voor iedere soort is dat een stukje uniek
DNA met kleine verschillen binnen de soort
tussen organismen uit verschillende
gebieden, maar grote verschillen met andere
soorten.
Vragen
I. Leg uit waarom een gen voor een eiwit dat bij I. Omdat dit gen bij veel verschillende
veel organismen voorkomt geschikt is voor het organismen aanwezig is, kunnen
bepalen van verwantschap tussen soorten. wetenschappers hetzelfde gen vergelijken. De
verschillen in de basenvolgorde van het DNA
zijn ontstaan door mutaties tijdens de evolutie.
Hoe meer overeenkomsten er zijn, hoe nauwer
de soorten verwant zijn.
II. Onderzoekers vergelijken de DNA-barcode II. Populaties A, B en D behoren waarschijnlijk
van vier populaties vlinders. tot dezelfde soort, omdat de verschillen in hun
Populatie Verschil in DNA-barcode DNA-barcode zeer klein zijn. Populatie C
A en B zeer klein behoort waarschijnlijk tot een andere soort,
A en C groot omdat de verschillen groot zijn.
A en D zeer klein
Leg uit welke populaties waarschijnlijk tot
dezelfde soort behoren.
, Hybride Soms kruisen verschillende soorten met elkaar
en krijgen ze levensvatbare nakomelingen.
Meestal zijn deze hybriden onvruchtbaar.
Binominale naamgeving Elke beschreven soort krijgt een
wetenschappelijke naam.
Geslachtsnaam (genusnaam) + soort
Achter de tweedelige naam staat soms nog
de naam van een afgescheiden groep, de
ondersoort.
Soms staat er een letter achter de
soortnaam, bijv. L. (Linnaeus), de persoon
die de soort als eerste heeft beschreven.
Taxonomie Biologen delen soorten in obv
verwantschap met andere soorten.
De taxonomie plaatst organismen bijeen in
steeds grotere groepen (taxa).
organismen
soorten
geslachten
families
orden
klassen
afdelingen
rijken
domeinen
Door fokken van dieren/kweken van
planten ontstaan binnen soorten variaties:
rassen
Rassen maken geen deel uit vn de
taxonomie
De naamgeving en indeling in de taxonomie
is afkomstig van de Zweed Linnaeus.
Hij onderscheidde het planten- en het
dierenrijk. Later is daar het bacterierijk bij
gekomen.
Hij gebruikte rijk als hoogste taxon, nu
gebruiken taxonomen domein als hoogste
taxon.
Soms lijken dieren uiterlijk sterk op elkaar, maar
blijken het toch geen soortgenoten te zijn. Hun
gedrag, voedsel, voortplantingsperiode of
leefgebied zijn totaal verschillend.
Soort Vroeger:
overeenkomst in uiterlijke kenmerken
mogelijkheid om vruchtbare nakomelingen te
kunnen krijgen
Tegenwoordig:
DNA gebruiken om de indeling van soorten
een grotere betrouwbaarheid te geven
Wetenschappers analyseren genen voor
eiwitten die voorkomen in veel verschillende
organismen.
DNA-barcode DNA-barcode: specifieke basenvolgorde om
soorten te herkennen.
Bij dieren: mtDNA
Bij planten: cpDNA
Voor iedere soort is dat een stukje uniek
DNA met kleine verschillen binnen de soort
tussen organismen uit verschillende
gebieden, maar grote verschillen met andere
soorten.
Vragen
I. Leg uit waarom een gen voor een eiwit dat bij I. Omdat dit gen bij veel verschillende
veel organismen voorkomt geschikt is voor het organismen aanwezig is, kunnen
bepalen van verwantschap tussen soorten. wetenschappers hetzelfde gen vergelijken. De
verschillen in de basenvolgorde van het DNA
zijn ontstaan door mutaties tijdens de evolutie.
Hoe meer overeenkomsten er zijn, hoe nauwer
de soorten verwant zijn.
II. Onderzoekers vergelijken de DNA-barcode II. Populaties A, B en D behoren waarschijnlijk
van vier populaties vlinders. tot dezelfde soort, omdat de verschillen in hun
Populatie Verschil in DNA-barcode DNA-barcode zeer klein zijn. Populatie C
A en B zeer klein behoort waarschijnlijk tot een andere soort,
A en C groot omdat de verschillen groot zijn.
A en D zeer klein
Leg uit welke populaties waarschijnlijk tot
dezelfde soort behoren.
, Hybride Soms kruisen verschillende soorten met elkaar
en krijgen ze levensvatbare nakomelingen.
Meestal zijn deze hybriden onvruchtbaar.
Binominale naamgeving Elke beschreven soort krijgt een
wetenschappelijke naam.
Geslachtsnaam (genusnaam) + soort
Achter de tweedelige naam staat soms nog
de naam van een afgescheiden groep, de
ondersoort.
Soms staat er een letter achter de
soortnaam, bijv. L. (Linnaeus), de persoon
die de soort als eerste heeft beschreven.
Taxonomie Biologen delen soorten in obv
verwantschap met andere soorten.
De taxonomie plaatst organismen bijeen in
steeds grotere groepen (taxa).
organismen
soorten
geslachten
families
orden
klassen
afdelingen
rijken
domeinen
Door fokken van dieren/kweken van
planten ontstaan binnen soorten variaties:
rassen
Rassen maken geen deel uit vn de
taxonomie
De naamgeving en indeling in de taxonomie
is afkomstig van de Zweed Linnaeus.
Hij onderscheidde het planten- en het
dierenrijk. Later is daar het bacterierijk bij
gekomen.
Hij gebruikte rijk als hoogste taxon, nu
gebruiken taxonomen domein als hoogste
taxon.
