Inleiding
Structuur brengen in het pedagogische werkveld
Het echelonmodel: Verschillende (welzijns)organisaties worden
onderverdeeld in verschillende niveaus van zorg, op basis van de intensiteit en
specialisatie van de zorg.
Het categoriaal model: Verdeelt de sector en het beleid onder op basis van
de doelgroep (voor jeugd, voor gezinnen, voor senioren, ..). Verschillende
organisaties uit verschillende sectoren focussen zich op de situatie van 1
bepaalde doelgroep om die te verbeteren.
Het sectoraal model: Werkveld onderverdeeld volgens sectoren (werking van
inloopteams, huizen van het kind, ..). Verschillende beleidsdomeinen; welzijn,
gezin, onderwijs, cultuur, ..
Werken in de samenleving
Nieuws buurtgericht werken
regels actualiteit
werkplaats
Kinderopvang van baby’s en peuters
Inleiding
Definitie: Kinderopvang van baby’s en peuters: het beroepsmatig en tegen
betaling opvoeden, bijdragen aan de ontwikkeling en verzorgen van baby’s en
peuters tot ze naar de kleuterschool gaan.
Overheid & beleid
Minister, departement & budget: Vlaamse minister voor Welzijn, Gezin en
Volksgezondheid
Regelgeving:
Decreet; Zorgen voor de pedagogische kwaliteit voldoen aan een norm met
betrekking tot het welbevinden en de betrokkenheid van het kind, de aanpak van
het kind, het pedagogisch handelen en de condities, een kader oplegt:
Subsidiëring via trappen en modules;
,0: vergunning vragen om te kinderopvang te openen
1: Basissubsidie; vergunning hebben en voldoen aan de
vergunningsvoorwaarden
minstens 220 groepsopvang of 180 gezinsopvang
openingsdagen per jaar
attest van actieve kennis van het Nederlands
inkomsten en uitgaven transparant maken met
boekhouding
2: ouders met een hogere inkomen betalen vaak meer dan ouders met een
lagere inkomen
11 ononderbroken uren open zijn (06:00-20:00)
bezetting van 80% per kalenderjaar halen
Je moet voldoen aan de voorwaarden van het inkomenstarief
vergoeding betalen aan de medewerkers
voorrangsregels toepassen; noodzakelijke opvang voorrang geven
inkomens gerelateerde kinderopvang (IKT)
3: Organisatie in de buurt van kwetsbare gezinnen (= eenoudergezin,
werksituatie, lage inkomst, gezondheidsproblemen, geen secundair onderwijs
diploma)
Inclusieve zorg: De opvang van een kind of een aantal kinderen met specifieke
ondersteuningsbehoefte
Individuele inclusieve opvang; opvang krijgt extra subsidie voor een bepaalde
periode voor het kind met een specifieke ondersteuningsbehoefte.
Structurele inclusieve opvang; opvang die beperkte plaatsen vrijhoudt voor
kinderen met een specifieke ondersteuningsbehoefte.
Flexibel opvang:
Subsidie flexibele gezinsopvang; kinderopvang op atypische
openingsmomenten
Subsidie voor ruimere openingsmomenten (ROM); openingstijd van 11u
Subsidie voor dringende kinderopvang; opvang vrijhouden voor noodzaak
-Voorwaarden voor de kinderopvang:
Voor 2014: meldden aan kind en gezin dat je een kinderopvang ging openen,
geen controles.
2014: moest je vergunning vragen en voldoen aan de vergunningsvoorwaarden
en kwam er regelmatig controles.
2024: beleidsvoerend vermogen en risicomanagement centraal in de organisatie
van een kinderopvang.
-Beleidsvoerend vermogen: De organisator kan zelfstandig een beleid voeren
om kwaliteitsvolle, toegankelijke en duurzame kinderopvang te realiseren.
, 1. Duidelijke leiderschap; iedereen werkt samen kent zijn taken en rollen.
2. Geïntegreerde aanpak; infrastructuur, veiligheid, gezondheid, omgang met
kinderen en gezinnen, medewerkers,
3. Reflectieve, proactieve en reactieve houding; je denk na over je aanpak,
rekening houden en reageren met feedback en negatieve of positieve
signalen. Vooruitkijken, initiatief nemen.
4. Innovatieve houding; durven voor vernieuwingen als dat nodig of nuttig is.
5. Doeltreffende communicatie en transparantie; medewerkers tijdig
verwittigen, goeie communicatie met de gezinnen.
6. Samenwerking; je kan niet alles alleen doen.
-Risicomanagement: een actief veiligheidsbeleid, samen met de medewerkers
werk je onaanvaardbare risico’s weg.
-Kindratio: het maximaal aantal tegelijk aanwezige kinderen per aanwezige
kinderbegeleiders.
1. Groepsopvang; wordt bekeken op het niveau van de opvanglocaties
tot 12 maanden: 1 begeleider, 5 baby’s
+ 12 maanden: 1 begeleider, 8 baby’s
gemengde leeftijd: 1 begeleider, 7 baby’s en
kinderen (+12)
tijdens rustmoment: per begeleider max 14
kinderen
gedurende 2 aaneensluitende uren
2 of meer begeleiders in de locatie
aanwezig voor toezicht
2. Gezinsopvang; maximaal 4 kinderen per onthaalouder
maximaal 7 kinderen tegelijkertijd per onthaalouder
aanwezig zijn
-Organisatoren krijgen tijd tot 31 december 2026 om de nieuwe ratio toe te
passen
nood aan begeleiders in groepsopvang aanvullen met logistieke medewerkers
stagiairs worden niet meegeteld
-Starterstraject: wijzing van opvangvorm of een nieuwe locatie of overname
moet je het starterstraject volgen.
-Referentiekader kinderopvang: hulpmiddel dat organisaties helpt
regelgeving voor kinderopvang correct toe te passen; zich voor te bereiden op
inspecties en vergunningsvoorwaarden om te zetten in concrete maatregelen
voor kwaliteitsvolle opvang
, Geschiedenis kinderopvang
-Het begin van de 20ste eeuw:
-1845 eerste Belgische kinderdagverblijf door rijke burgerijvrouwen die de
kindersterfte wouden verminderen, omdat de bewaarsters de kinderen
onaangepaste voeding gaf.
-De overheid gaf soms deze crèches ondersteuning anderzijds niet, omdat ze zich
daar niet verantwoordelijke voor voelden (gesubsidieerde vrijheid).
-De kinderen die echt in armoede leefden mochten gebruik maken van die
crèches, en dit werd streng gecontroleerd.
-Kinderopvang is niet beter dan een moeder.
-1919 Nationaal werk voor kinderwelzijn (NWK) opgericht, voorloper van Kind en
Gezin.
Na de WO2:
-Ontstond zorgverzekering en zwangerschapsverlof voor het welzijn van de
burgers.
-Kinderopvang niet slecht voor kinderen juist goeie emotionele welbevinden bij
kinderen.
-Vrouwen eisten om zelf ook een carrière op te bouwen, waardoor de
opvanginitiatieven gingen stegen.
-In 1970 opvanginitiatieven werden niet meer alleen voor arme gezinnen.
-1970 en 1980 kwamen er meer opvangplaatsen bij.
Eind 20ste eeuw:
-Eind jaren 70 ontsloeg een economische crisis, kinderen konden naar opvang
gaan van geleerde ouders, maar laaggeschoolden konden hun kinderen niet naar
de opvang sturen.
-1984 staathervorming Kind en Gezin
-Na de crisis koos men voor onthaalmoeders (laaggeschoolden bijna iedereen
was toch moeder). Ze hadden geen enkele kwalificatie nodig.
-Jaren 90 zelfstandige kinderdagverblijven, economische denken centraal.
Werkgelegenheid voor laaggeschoolden en faciliteert tewerkstelling.
Heden:
-10 jaar geleden voor de eerste keer beschreef men kinderopvang als een recht
voor elk kind.
-Kinderopvang voor de groei van kinderen, gewerkt met professionals met nodige
kwalificaties.
-In 2022 aantal tekorten aan personeel, middelen, inspecteurs,
-Masterplan kinderopvang 200M euro (2025-2029), 3 p’s; Personeel: + en beter
Structuur brengen in het pedagogische werkveld
Het echelonmodel: Verschillende (welzijns)organisaties worden
onderverdeeld in verschillende niveaus van zorg, op basis van de intensiteit en
specialisatie van de zorg.
Het categoriaal model: Verdeelt de sector en het beleid onder op basis van
de doelgroep (voor jeugd, voor gezinnen, voor senioren, ..). Verschillende
organisaties uit verschillende sectoren focussen zich op de situatie van 1
bepaalde doelgroep om die te verbeteren.
Het sectoraal model: Werkveld onderverdeeld volgens sectoren (werking van
inloopteams, huizen van het kind, ..). Verschillende beleidsdomeinen; welzijn,
gezin, onderwijs, cultuur, ..
Werken in de samenleving
Nieuws buurtgericht werken
regels actualiteit
werkplaats
Kinderopvang van baby’s en peuters
Inleiding
Definitie: Kinderopvang van baby’s en peuters: het beroepsmatig en tegen
betaling opvoeden, bijdragen aan de ontwikkeling en verzorgen van baby’s en
peuters tot ze naar de kleuterschool gaan.
Overheid & beleid
Minister, departement & budget: Vlaamse minister voor Welzijn, Gezin en
Volksgezondheid
Regelgeving:
Decreet; Zorgen voor de pedagogische kwaliteit voldoen aan een norm met
betrekking tot het welbevinden en de betrokkenheid van het kind, de aanpak van
het kind, het pedagogisch handelen en de condities, een kader oplegt:
Subsidiëring via trappen en modules;
,0: vergunning vragen om te kinderopvang te openen
1: Basissubsidie; vergunning hebben en voldoen aan de
vergunningsvoorwaarden
minstens 220 groepsopvang of 180 gezinsopvang
openingsdagen per jaar
attest van actieve kennis van het Nederlands
inkomsten en uitgaven transparant maken met
boekhouding
2: ouders met een hogere inkomen betalen vaak meer dan ouders met een
lagere inkomen
11 ononderbroken uren open zijn (06:00-20:00)
bezetting van 80% per kalenderjaar halen
Je moet voldoen aan de voorwaarden van het inkomenstarief
vergoeding betalen aan de medewerkers
voorrangsregels toepassen; noodzakelijke opvang voorrang geven
inkomens gerelateerde kinderopvang (IKT)
3: Organisatie in de buurt van kwetsbare gezinnen (= eenoudergezin,
werksituatie, lage inkomst, gezondheidsproblemen, geen secundair onderwijs
diploma)
Inclusieve zorg: De opvang van een kind of een aantal kinderen met specifieke
ondersteuningsbehoefte
Individuele inclusieve opvang; opvang krijgt extra subsidie voor een bepaalde
periode voor het kind met een specifieke ondersteuningsbehoefte.
Structurele inclusieve opvang; opvang die beperkte plaatsen vrijhoudt voor
kinderen met een specifieke ondersteuningsbehoefte.
Flexibel opvang:
Subsidie flexibele gezinsopvang; kinderopvang op atypische
openingsmomenten
Subsidie voor ruimere openingsmomenten (ROM); openingstijd van 11u
Subsidie voor dringende kinderopvang; opvang vrijhouden voor noodzaak
-Voorwaarden voor de kinderopvang:
Voor 2014: meldden aan kind en gezin dat je een kinderopvang ging openen,
geen controles.
2014: moest je vergunning vragen en voldoen aan de vergunningsvoorwaarden
en kwam er regelmatig controles.
2024: beleidsvoerend vermogen en risicomanagement centraal in de organisatie
van een kinderopvang.
-Beleidsvoerend vermogen: De organisator kan zelfstandig een beleid voeren
om kwaliteitsvolle, toegankelijke en duurzame kinderopvang te realiseren.
, 1. Duidelijke leiderschap; iedereen werkt samen kent zijn taken en rollen.
2. Geïntegreerde aanpak; infrastructuur, veiligheid, gezondheid, omgang met
kinderen en gezinnen, medewerkers,
3. Reflectieve, proactieve en reactieve houding; je denk na over je aanpak,
rekening houden en reageren met feedback en negatieve of positieve
signalen. Vooruitkijken, initiatief nemen.
4. Innovatieve houding; durven voor vernieuwingen als dat nodig of nuttig is.
5. Doeltreffende communicatie en transparantie; medewerkers tijdig
verwittigen, goeie communicatie met de gezinnen.
6. Samenwerking; je kan niet alles alleen doen.
-Risicomanagement: een actief veiligheidsbeleid, samen met de medewerkers
werk je onaanvaardbare risico’s weg.
-Kindratio: het maximaal aantal tegelijk aanwezige kinderen per aanwezige
kinderbegeleiders.
1. Groepsopvang; wordt bekeken op het niveau van de opvanglocaties
tot 12 maanden: 1 begeleider, 5 baby’s
+ 12 maanden: 1 begeleider, 8 baby’s
gemengde leeftijd: 1 begeleider, 7 baby’s en
kinderen (+12)
tijdens rustmoment: per begeleider max 14
kinderen
gedurende 2 aaneensluitende uren
2 of meer begeleiders in de locatie
aanwezig voor toezicht
2. Gezinsopvang; maximaal 4 kinderen per onthaalouder
maximaal 7 kinderen tegelijkertijd per onthaalouder
aanwezig zijn
-Organisatoren krijgen tijd tot 31 december 2026 om de nieuwe ratio toe te
passen
nood aan begeleiders in groepsopvang aanvullen met logistieke medewerkers
stagiairs worden niet meegeteld
-Starterstraject: wijzing van opvangvorm of een nieuwe locatie of overname
moet je het starterstraject volgen.
-Referentiekader kinderopvang: hulpmiddel dat organisaties helpt
regelgeving voor kinderopvang correct toe te passen; zich voor te bereiden op
inspecties en vergunningsvoorwaarden om te zetten in concrete maatregelen
voor kwaliteitsvolle opvang
, Geschiedenis kinderopvang
-Het begin van de 20ste eeuw:
-1845 eerste Belgische kinderdagverblijf door rijke burgerijvrouwen die de
kindersterfte wouden verminderen, omdat de bewaarsters de kinderen
onaangepaste voeding gaf.
-De overheid gaf soms deze crèches ondersteuning anderzijds niet, omdat ze zich
daar niet verantwoordelijke voor voelden (gesubsidieerde vrijheid).
-De kinderen die echt in armoede leefden mochten gebruik maken van die
crèches, en dit werd streng gecontroleerd.
-Kinderopvang is niet beter dan een moeder.
-1919 Nationaal werk voor kinderwelzijn (NWK) opgericht, voorloper van Kind en
Gezin.
Na de WO2:
-Ontstond zorgverzekering en zwangerschapsverlof voor het welzijn van de
burgers.
-Kinderopvang niet slecht voor kinderen juist goeie emotionele welbevinden bij
kinderen.
-Vrouwen eisten om zelf ook een carrière op te bouwen, waardoor de
opvanginitiatieven gingen stegen.
-In 1970 opvanginitiatieven werden niet meer alleen voor arme gezinnen.
-1970 en 1980 kwamen er meer opvangplaatsen bij.
Eind 20ste eeuw:
-Eind jaren 70 ontsloeg een economische crisis, kinderen konden naar opvang
gaan van geleerde ouders, maar laaggeschoolden konden hun kinderen niet naar
de opvang sturen.
-1984 staathervorming Kind en Gezin
-Na de crisis koos men voor onthaalmoeders (laaggeschoolden bijna iedereen
was toch moeder). Ze hadden geen enkele kwalificatie nodig.
-Jaren 90 zelfstandige kinderdagverblijven, economische denken centraal.
Werkgelegenheid voor laaggeschoolden en faciliteert tewerkstelling.
Heden:
-10 jaar geleden voor de eerste keer beschreef men kinderopvang als een recht
voor elk kind.
-Kinderopvang voor de groei van kinderen, gewerkt met professionals met nodige
kwalificaties.
-In 2022 aantal tekorten aan personeel, middelen, inspecteurs,
-Masterplan kinderopvang 200M euro (2025-2029), 3 p’s; Personeel: + en beter
