SAMENVATTING:
INLEIDING TOT DE
REVALIDATIEWETENSCHAPPEN
& KINESITHERAPIE
Prof. dr. Damien Van Tiggelen
, HOOFDSTUK 1: DE GRONDSLAGEN
1. DEFINITIES:
Revalidatie:
→ Proces van herstel v.d. mogelijkheden van een individu om te leven en te werken op een zo normaal
mogelijke manier na een invaliderende ziekte of letsel.
Bedoeling? max fysieke en mentale fitness bekomen en autonomie te herwinnen
→ dagelijkse vaardigheden worden (opnieuw) aangeleerd
→ individu zijn functioneren terug goed maken / verbeteren
Revalidatie v. patiënt is opgedeeld in stelsels waaruit mens is gemaakt
→ bv: ademhalingsstelsel, beenderstelsel, spierstelsel, bloedvatenstelsel,…
→ niet elk stelsel specifiek interventiedomein
Wetenschap:
= geordende en verifieerbare kennis die op systematische manier verkregen is
Kinesitherapie:
→ Therapie gericht op beweging
Doel? functionaliteit & de beweging verbeteren, onderhouden of te herstellen.
Kine = bewegen, therapie = handelen → natuurlijke manier om te behandelen (niets inspuiten ofs)
Patiënt:
→ Meer dan alleen een som van letsels, heeft ook een psychologische &sociale component
⇒ Verschillende soorten letsels, voornaamste interventiedomeinen:
Musculoskeletale (hierbinnen ook nog onderscheid maken), cardiovasculaire, respiratoire,
neurologische aandoeningen, pediatrie, geriatrie, urogynaecologie en de psychiatrie.
Onderverdelingen domein musculoskeletale aandoeningen: orthopedische, traumatische & reumatische
aandoeningen
, 2. HOE HET BEGON:
Geschiedenis kinesitherapie:
Winston Churchill: ‘Those who fail to learn from history are doomed to repeat it!”
KLASSIEKE OUDHEID
Oude China (1000 v.C.) (of oude Griekenland)
Begin revalidatie: behandelingen gefocust op hydrotherapie, oefeningen en massages.
→ Oefeningen in oude China = Kong Fu- oefeningen → om houding & ademhaling te verbeteren.
500 v.C.: arts Heirodikos (beschouwd als eerste sportarts, inspireerde Hippocrates)
→ Beschreef het gebruik van therapeutische oefeningen voor de behandeling van aandoeningen
(vb. gewichtheffen, maar vooral wandelen,… → aangevuld met massages & dieetvormen)
(400 v.C.) Hippocrates (‘vader v. geneeskunde’) → schreef oefentherapie voor om kracht te winnen
Romeinen in 150 v.C.: Galenus
→ Overtuigd v. gebruik v. massages, mobilisaties en manuele technieken voor herstel v. patiënt
→ behandeling van letsels door massages: in verschillende culturen aanwezig
Hippocratische-Galenische opvattingen v. de menselijke fysiologie leefden door tot begin 19 e eeuw
VROEGMODERNE TIJD
Renaissance
→ (1510-1590) Ambroise Paré = Franse chirurg
→ groot voorstander fysiotherapie en massage
→ schreef massages en fricties voor aan patiënten die hij opereerde
MODERNE TIJD
1800-1900: v. empirie naar wetenschap
-> internationale congressen: grote informatie uitwisseling, iedereen leert v. elkaar
- Bestuderen v. waargenomen feiten (hospital)
- Laboratorium geneeskunde (micro-organismen)
- Huisartsengeneeskunde ++ 1900
Heel productieve periode op vlak v. wetenschap (zie personen pwp 1 - slide 17) (net voor WO1)
Belangrijke ontdekkingen : Röntgenstralen, bloedgroepen, electrodiagram, kennis over immunologie,
endocrinologie, anesthesie, vitamine,…
, De Zweed Per Ling (1776-1839): introductie Zweedse gymnastiek
→ Groepsgymnastiek met en zonder toestellen (bv. banken,..)
→ Heel veel mensen tegelijk aan het oefenen met maar 1 leraar/therapeut = handig
→ nadeel: nood van gekwalificeerde personeel om dit aan de patiënten/gymnasten bij te brengen
Aan die groepsgymnastiek → Chinese vechtsport & massages toegevoegd
→ ‘Zweedse massagetechnieken’ → nog steeds gebruikt in westerse wereld
Vb. HILO (1908) = Hoger Instituut voor Lichamelijke Opvoeding (aan watersportbaan)
→ heel gedisciplineerd, in rijen, oefeningen aan het doen
Andere Zweed: Gustav Zander (1835-1920)
→ Uitvinden mechanische toestellen (om gebrek personeel op te vangen)
→ past in mechanistisch denkbeeld v. die tijd
- Actieve machines (met kracht v. patiënt):
- A-klasse: bovenste lidmaat (12 toestellen)
- B-klasse: onderste lidmaat (13)
- C-klasse: romp (11)
- Passieve machines (met motoren):
- D-klasse: evenwicht op paard (3)
- E-klasse: motoren
- F-klasse: triltoestellen (2)
- G-klasse: percussie toestellen
- H,J-klasse: wrijven en massage (7)
- K-klasse: rekken en strekken
- L-klasse: combinatietoestellen (actief en passief)
Mechanotherapie → idee v. Per Ling, machines door Zander
→ met hulp v. machines methodische lichaamsbewegingen opwekken met therapeutisch doel
WO1
→ mensen hadden revalidatie nodig, maar er was geen kennis (prothesen? Revalideren?...)
→ Kennis bestond in Zweden bij Per Ling & Zander -> Zander instituten onder Duitse handen
-> Naar Engeland
-> Engelse & Zweedse verpleegkundigen starten revalidatie op voor soldaten
-> Later bijgestaan door militaire turnleraars & andere verpleegkundigen
WO1 → tekort v. staal → te weinig machines
→ konden geen passieve make, enkel actieve met hout, touw, katrollen → soms zelf verbetering
→ voorlopers v. pulleys → pulley-therapie
- dicht bij het front (Panne): soldaten snel revalideren en terug sturen.
- ver van het front (Normandië): goed laten revalideren, later terug front.