Denkkaders in de orthopedagogie
Hoofdstuk 1
Een praktijkgerichte orthopedagoog werkt integratief en eclectisch: welk kader, methodiek of techniek
sluit het dichtst aan bij de ondersteuningsvraag van de cliënt?
• Integratief werken: de orthopedagoog brengt elementen uit verschillende kaders samen tot
één samenhangende aanpak die past bij de cliënt en diens situatie.
• Eclectisch werken: betekent dat de orthopedagoog vrij kiest uit verschillende theorieën,
methodieken en technieken, zonder zich strikt aan één stroming te binden. Het is een soort
"gereedschapskistbenadering": je gebruikt wat bruikbaar is.
Cliënt staat centraal! (niet de voorkeur van de hulpverlener)
1.1 Het begrip “cliënt”
Cliënt = het meest neutrale woord MAAR…
Wees bewust vd oorsprong: Latijn: Cliens = een volgzame burger die verbonden was aan een
patriciër/patroon. => Zegt iets over de positie tussen Cliënt en hulpverlener.
1.2 Kwetsbaarheid (Examenvraag)
= Vanuit de verschillende domeinen van kwetsbaarheid (fysieke, psychische, cognitieve, sociale en
omgevingskwetsbaarheid) worden deze kaders en modellen toegepast op actuele en authentieke
hulpverleningscontextexten. => We richten ons hierbij naar alle mensen die zich in een kwetsbare positie
bevinden, zowel kinderen, jongeren (jong)volwassenen als ouderen.
Het is fout om te zeggen “de kwetsbare” je eigent hen een eigenschap toe IPV weg je de kwetsbare
positie.
VOORBEELD:
Mensen met een niet aangeboren menseletstel zijn mesnen
die later in hen leven kwetsure krijgen op hen brein later in het
leven.
Fysieke kwetsbaarheid: In dit voorbeeld gaan we het over
iemand hebben die deels verlamd is:
Psychische kwetdsbaarheid: hij is depressief door zijn
hersenletsel
Cognitieve kwetsbaarheid: moeite met onthouden door
hersenletsel
Omgevingskwetsbaarheid: Hij moet gaan leven in een
leefgroep omdat hij niet meer kan leven
Sociale kwetbaarheid: hij kan niet een deel uitmaken vd
samenleving
1.3 vermaatschappelijking van de zorg
Ontstaan van begrippen:
1
, Community Care: Personen met een beperking ondersteunen in de samenleving.
Vermaatschappelijking van de zorg: Zorg van personen met een psychische problematiek in de
samenleving
De Invalshoeken
1. Streven van cliënt om zoveel mogelijk dele uit te maken vd samenleving.
a. Het is een individueel proces: Het gaat om de persoonlijke ontwikkeling en integragatie
van 1 persoon.
2. Vermaatschappelijking van de ZORG zelf.=> Het gaat om de zorgorganisaties en structuren.
Vermaatschappelijking van de zorg zelf betekent dat de manier waarop zorg georganiseerd is
verandert: meer zorg in de samenleving, minder in aparte instellingen.
a. Dit is een collectief proces → het gaat om het hele systeem van zorg.Daarom staat er
ook: reorganisatie van HV (hulpverlening) → hulpverlening moet zich aanpassen zodat
die meer in de samenleving ingebed raakt.
Vermaatschappelijking van de zorg: Sterker inzetten op informele zorg
Beleidsnote van Deurzen, 2014-2019
4 mogelijke positieve resultaten:
1. Het ontstaan van een “warmer” Vlaanderen
2. Een meer inclusieve samenleving
3. Het streven naar een krachtgerichte hulpverlening
4. Verwijzing naar de budgettaire context.
Vermaatschappelijking mag geen doel zijn, enkel een
middel om te komen tot het recht (en realiseren) van
kwaliteit van leven.
Community Care/vermaatschappelijking van de zorg=
de juiste kansen en mogelijkheden creëren om mensen in
een kwetsbare positie met de nodige ‘ruggensteun’ in de
samenleving een volwaardige rol te laten spelen.
2
, 1.4 Vanuit beleid: vijf concentrrische cirkel
Ondersteuning vertrekt vanuit de kracht en potentieel van een persoon => inzet van natuurlijke
hulpbronnen. (sociaal netwerk)
5.Gespecialiseerde diensten: orthopedagogen,
psychologen enzo.
4. Poetshulp enzo
3.vrijwilligers , ouders enzo
2. familie en vrienden
1. de persoon zelf
1.5 Het ondersteuningsmodel
• Sluit aan bij deze vermaatschappelijking van de zorg
• Ondersteuning i.p.v. zorg of hulp
• Burgerschap als mensbeeld
• Altijd op maat van de persoon en flexibel
• Doel van de ondersteuning: de persoon een goede kwaliteit van leven te geven.
• Ondersteuning is steeds persoonsgericht én omgevingsgericht
• In het ondersteuningssysteem staat het sociale netwerk centraal
1.6 Qualitiy of life
= Kwaliteit van leven van de persoon staat centraal.
• QOLbehouden/verbeteren is de de belangrijkste doelstelling vd hulpverlener.
• Er zijn 3 verschillende perspectieven (manieren van kijken) naar kwaliteit van leven:
.1 Objectieve benadering
o Dit gaat om meetbare omstandigheden
o Bvb genoeg geld hebben, een goed huis, gezond eten, toegang to gezondheidszorg
.2 Subjectieve benadering
o Hier draait het om hoe depersoon zelfzijn of haar leven ervaart.
o Bvb Iemand kan objectief veel hebben,maar zich toch ongelukkig voelt.
.3 Interactionele benadering
o Dit gaat om de match tussen persoon en omgeving.
3
, 1.6.1 De 4 kernprincipes
1.Multidimensionaliteit
Acht levensdomeinen: QOL volgens Schalock
4
Hoofdstuk 1
Een praktijkgerichte orthopedagoog werkt integratief en eclectisch: welk kader, methodiek of techniek
sluit het dichtst aan bij de ondersteuningsvraag van de cliënt?
• Integratief werken: de orthopedagoog brengt elementen uit verschillende kaders samen tot
één samenhangende aanpak die past bij de cliënt en diens situatie.
• Eclectisch werken: betekent dat de orthopedagoog vrij kiest uit verschillende theorieën,
methodieken en technieken, zonder zich strikt aan één stroming te binden. Het is een soort
"gereedschapskistbenadering": je gebruikt wat bruikbaar is.
Cliënt staat centraal! (niet de voorkeur van de hulpverlener)
1.1 Het begrip “cliënt”
Cliënt = het meest neutrale woord MAAR…
Wees bewust vd oorsprong: Latijn: Cliens = een volgzame burger die verbonden was aan een
patriciër/patroon. => Zegt iets over de positie tussen Cliënt en hulpverlener.
1.2 Kwetsbaarheid (Examenvraag)
= Vanuit de verschillende domeinen van kwetsbaarheid (fysieke, psychische, cognitieve, sociale en
omgevingskwetsbaarheid) worden deze kaders en modellen toegepast op actuele en authentieke
hulpverleningscontextexten. => We richten ons hierbij naar alle mensen die zich in een kwetsbare positie
bevinden, zowel kinderen, jongeren (jong)volwassenen als ouderen.
Het is fout om te zeggen “de kwetsbare” je eigent hen een eigenschap toe IPV weg je de kwetsbare
positie.
VOORBEELD:
Mensen met een niet aangeboren menseletstel zijn mesnen
die later in hen leven kwetsure krijgen op hen brein later in het
leven.
Fysieke kwetsbaarheid: In dit voorbeeld gaan we het over
iemand hebben die deels verlamd is:
Psychische kwetdsbaarheid: hij is depressief door zijn
hersenletsel
Cognitieve kwetsbaarheid: moeite met onthouden door
hersenletsel
Omgevingskwetsbaarheid: Hij moet gaan leven in een
leefgroep omdat hij niet meer kan leven
Sociale kwetbaarheid: hij kan niet een deel uitmaken vd
samenleving
1.3 vermaatschappelijking van de zorg
Ontstaan van begrippen:
1
, Community Care: Personen met een beperking ondersteunen in de samenleving.
Vermaatschappelijking van de zorg: Zorg van personen met een psychische problematiek in de
samenleving
De Invalshoeken
1. Streven van cliënt om zoveel mogelijk dele uit te maken vd samenleving.
a. Het is een individueel proces: Het gaat om de persoonlijke ontwikkeling en integragatie
van 1 persoon.
2. Vermaatschappelijking van de ZORG zelf.=> Het gaat om de zorgorganisaties en structuren.
Vermaatschappelijking van de zorg zelf betekent dat de manier waarop zorg georganiseerd is
verandert: meer zorg in de samenleving, minder in aparte instellingen.
a. Dit is een collectief proces → het gaat om het hele systeem van zorg.Daarom staat er
ook: reorganisatie van HV (hulpverlening) → hulpverlening moet zich aanpassen zodat
die meer in de samenleving ingebed raakt.
Vermaatschappelijking van de zorg: Sterker inzetten op informele zorg
Beleidsnote van Deurzen, 2014-2019
4 mogelijke positieve resultaten:
1. Het ontstaan van een “warmer” Vlaanderen
2. Een meer inclusieve samenleving
3. Het streven naar een krachtgerichte hulpverlening
4. Verwijzing naar de budgettaire context.
Vermaatschappelijking mag geen doel zijn, enkel een
middel om te komen tot het recht (en realiseren) van
kwaliteit van leven.
Community Care/vermaatschappelijking van de zorg=
de juiste kansen en mogelijkheden creëren om mensen in
een kwetsbare positie met de nodige ‘ruggensteun’ in de
samenleving een volwaardige rol te laten spelen.
2
, 1.4 Vanuit beleid: vijf concentrrische cirkel
Ondersteuning vertrekt vanuit de kracht en potentieel van een persoon => inzet van natuurlijke
hulpbronnen. (sociaal netwerk)
5.Gespecialiseerde diensten: orthopedagogen,
psychologen enzo.
4. Poetshulp enzo
3.vrijwilligers , ouders enzo
2. familie en vrienden
1. de persoon zelf
1.5 Het ondersteuningsmodel
• Sluit aan bij deze vermaatschappelijking van de zorg
• Ondersteuning i.p.v. zorg of hulp
• Burgerschap als mensbeeld
• Altijd op maat van de persoon en flexibel
• Doel van de ondersteuning: de persoon een goede kwaliteit van leven te geven.
• Ondersteuning is steeds persoonsgericht én omgevingsgericht
• In het ondersteuningssysteem staat het sociale netwerk centraal
1.6 Qualitiy of life
= Kwaliteit van leven van de persoon staat centraal.
• QOLbehouden/verbeteren is de de belangrijkste doelstelling vd hulpverlener.
• Er zijn 3 verschillende perspectieven (manieren van kijken) naar kwaliteit van leven:
.1 Objectieve benadering
o Dit gaat om meetbare omstandigheden
o Bvb genoeg geld hebben, een goed huis, gezond eten, toegang to gezondheidszorg
.2 Subjectieve benadering
o Hier draait het om hoe depersoon zelfzijn of haar leven ervaart.
o Bvb Iemand kan objectief veel hebben,maar zich toch ongelukkig voelt.
.3 Interactionele benadering
o Dit gaat om de match tussen persoon en omgeving.
3
, 1.6.1 De 4 kernprincipes
1.Multidimensionaliteit
Acht levensdomeinen: QOL volgens Schalock
4
