Samenvatting examens juni - Vandenbulcke
1. Cariesdiagnostiek (risicobepaling en detectie)
Correcte diagnose is nodig voor:
1 beste behandeloptie: hoe kan ik tand het best behouden (weefselbesparend werken)?
2 beste management: hoe caries in toekomst vermijden?
1.1 Inleiding
Caries is een ziekte door BACT infectie. BACT gaan suikers opnemen en produceren zuren.
1.2 Caries risicobepaling
Hoe groot is kans dat PT in toekomst carieslaesies gaat ontwikkelen gedurende specifieke
periode?
Caries risico: kans voor individu om nieuwe carieslaesies te ontwikkelen gedurende een
specifieke periode.
Waarom?
1 om onder en overbehandeling te voorkomen
Onderscheid maken tussen:
1 PT die nieuwe caries zullen ontwikkelen, bovenop reeds aanwezig caries (hoog risico PT)
2 PT die geen nieuwe caries zullen ontwikkelen (laag risico PT)
Caries care international: systeem dat onderscheid maakt tussen beschermende en
risicofactoren (geef deze mee aan PT).
Beschermende factoren 1 twee maal daags poetsen met fluoride
tandpasta (1450ppm)
Vraag PT naar de poetsgewoonten:
frequentie, tijd, tijdstip en methode.
2 goede MH
Risico factoren Medisch:
1 hyposalivatie (te weinig speeksel)
2 drugs of medicatie
3 recente caries gehad
4 PT met bijzondere noden (mentale of
fysische problemen): hoog risico PT
,Sociaal:
1 lage socio economische status
2 weinig of geen kennis over gezondheid
3 beperkte toegang tot gezondheidszorg
4 lage motivatie: onmogelijkheid tot
medewerking
Gedrag:
1 hoge frequentie suikers
2 hoge hoeveelheid suikers
Een slecht voedingspatroon en slechte MH:
leidt tot slecht cariespatroon.
Klinisch:
1 plaque (locatie en hoeveelheid)
2 dentale regio’s met verhoogd risico met
plaque vorming
A: diepe fissuren
B: crowding
C: apparaten (ORTHO of prothese)
3 PRS index
Manier om gevolg van onbehandelde caries
te registreren.
P: pulpal involvement (tandbederf heeft
pulpa bereikt)
R: roots (enkel wortelresten zijn nog
aanwezig)
S: sepsis (er is een infectie met pusvorming)
4 tekenen van hyposalivatie (droge mond)
5 caries verleden (restauratie van minder
dan 1 jaar)
Leeftijdsgebonden:
1 kinderen
Frequent of nachtelijk gebruik van zuigfles
of fopspeen (ook borstvoeding na 18
maanden).
Eruptie van molaren: worden vaak vergeten
tijdens poetsen.
Geen dagelijks fluoride gebruik.
2 ouderen
Blootliggende worteloppervlakken.
Verminderde mogelijkheid om correcte MH
aan te houden.
, Hoe doen we aan risicobepaling. Door T en buikgevoel.
Cariesrisico: kans dat patiënt nieuwe cariës ontwikkelt over bepaalde periode OF dat
bestaande letsels verergeren.
Dit gebeurt op basis van een combinatie van factoren:
1 beschermende factoren
2 risicofactoren
Hierna wordt patiënt ingedeeld in laag, matig of hoog risicogroep.
Behandelingen afstemmen op risico.
Objectieve predictoren: meetbare variabelen gebruikt om toekomst te voorspellen.
Caries in verleden: meest belangrijke risico indicator voor cariesontwikkeling in toekomst.
PT te jong om caries te hebben: dan is zichtbare plaque goed alternatief voor inschatten
cariesrisico.
Laag risico Geen hoge risicofactor OF andere factoren zijn op veilig niveau.
Matig risico Geen laag of hoog risico.
Hoog risico Hoge risicofactor OF andere factoren boven veilig niveau.
CRB fiche:
Formulier dat tandartsen gebruiken om cariesrisico in te schatten aan de hand van meerdere
factoren.
CAMBRA fiche (caries management by risk assessment):
Voor inschatten cariesrisico.
Cariogram:
Dit is een computerprogramma dat cariesrisico’s van PT in beeld brengt. Groene zone moet
groot zijn (kans om caries te vermijden).
1.3 Cariesdetectie
Vroegtijdige cariesdetectie: we willen caries vinden voor er caviteit is. We detecteren initiële
laesies omdat vroege laesies nog omkeerbaar zijn met preventie.
3 voordelen:
1. Cariesdiagnostiek (risicobepaling en detectie)
Correcte diagnose is nodig voor:
1 beste behandeloptie: hoe kan ik tand het best behouden (weefselbesparend werken)?
2 beste management: hoe caries in toekomst vermijden?
1.1 Inleiding
Caries is een ziekte door BACT infectie. BACT gaan suikers opnemen en produceren zuren.
1.2 Caries risicobepaling
Hoe groot is kans dat PT in toekomst carieslaesies gaat ontwikkelen gedurende specifieke
periode?
Caries risico: kans voor individu om nieuwe carieslaesies te ontwikkelen gedurende een
specifieke periode.
Waarom?
1 om onder en overbehandeling te voorkomen
Onderscheid maken tussen:
1 PT die nieuwe caries zullen ontwikkelen, bovenop reeds aanwezig caries (hoog risico PT)
2 PT die geen nieuwe caries zullen ontwikkelen (laag risico PT)
Caries care international: systeem dat onderscheid maakt tussen beschermende en
risicofactoren (geef deze mee aan PT).
Beschermende factoren 1 twee maal daags poetsen met fluoride
tandpasta (1450ppm)
Vraag PT naar de poetsgewoonten:
frequentie, tijd, tijdstip en methode.
2 goede MH
Risico factoren Medisch:
1 hyposalivatie (te weinig speeksel)
2 drugs of medicatie
3 recente caries gehad
4 PT met bijzondere noden (mentale of
fysische problemen): hoog risico PT
,Sociaal:
1 lage socio economische status
2 weinig of geen kennis over gezondheid
3 beperkte toegang tot gezondheidszorg
4 lage motivatie: onmogelijkheid tot
medewerking
Gedrag:
1 hoge frequentie suikers
2 hoge hoeveelheid suikers
Een slecht voedingspatroon en slechte MH:
leidt tot slecht cariespatroon.
Klinisch:
1 plaque (locatie en hoeveelheid)
2 dentale regio’s met verhoogd risico met
plaque vorming
A: diepe fissuren
B: crowding
C: apparaten (ORTHO of prothese)
3 PRS index
Manier om gevolg van onbehandelde caries
te registreren.
P: pulpal involvement (tandbederf heeft
pulpa bereikt)
R: roots (enkel wortelresten zijn nog
aanwezig)
S: sepsis (er is een infectie met pusvorming)
4 tekenen van hyposalivatie (droge mond)
5 caries verleden (restauratie van minder
dan 1 jaar)
Leeftijdsgebonden:
1 kinderen
Frequent of nachtelijk gebruik van zuigfles
of fopspeen (ook borstvoeding na 18
maanden).
Eruptie van molaren: worden vaak vergeten
tijdens poetsen.
Geen dagelijks fluoride gebruik.
2 ouderen
Blootliggende worteloppervlakken.
Verminderde mogelijkheid om correcte MH
aan te houden.
, Hoe doen we aan risicobepaling. Door T en buikgevoel.
Cariesrisico: kans dat patiënt nieuwe cariës ontwikkelt over bepaalde periode OF dat
bestaande letsels verergeren.
Dit gebeurt op basis van een combinatie van factoren:
1 beschermende factoren
2 risicofactoren
Hierna wordt patiënt ingedeeld in laag, matig of hoog risicogroep.
Behandelingen afstemmen op risico.
Objectieve predictoren: meetbare variabelen gebruikt om toekomst te voorspellen.
Caries in verleden: meest belangrijke risico indicator voor cariesontwikkeling in toekomst.
PT te jong om caries te hebben: dan is zichtbare plaque goed alternatief voor inschatten
cariesrisico.
Laag risico Geen hoge risicofactor OF andere factoren zijn op veilig niveau.
Matig risico Geen laag of hoog risico.
Hoog risico Hoge risicofactor OF andere factoren boven veilig niveau.
CRB fiche:
Formulier dat tandartsen gebruiken om cariesrisico in te schatten aan de hand van meerdere
factoren.
CAMBRA fiche (caries management by risk assessment):
Voor inschatten cariesrisico.
Cariogram:
Dit is een computerprogramma dat cariesrisico’s van PT in beeld brengt. Groene zone moet
groot zijn (kans om caries te vermijden).
1.3 Cariesdetectie
Vroegtijdige cariesdetectie: we willen caries vinden voor er caviteit is. We detecteren initiële
laesies omdat vroege laesies nog omkeerbaar zijn met preventie.
3 voordelen:
