KNP Diagnostiek
Hoorcollege 1 – Introductie, diagnostische cyclus & anamnese
Hoorcollege
Nathalie de Vent & Thelma Schilt
Opdracht 1
Literatuur: H(1), 3, 4 en de vier bijlagen op Canvas
Opzet vak
- Hoorcolleges diagnostiek – leerdoelen:
o De student kan valkuilen van de cliënt, neuropsycholoog en
testomgeving uitleggen
o De student kan de testresultaten interpreteren, aan de hand van de
test- en klinische informatie
o De student kan een Neuropsychologisch onderzoeksverslag
schrijven, met name de anamnese en de resultatensectie
o De student kan basale kennis over de meeste voorkomende
neuropsychologische stoornissen toepassen bij eenvoudige
casuïstiek
- Practica gespreksvaardigheden
o De student kan toetsbare hypothesen opstellen bij relevante
vraagstellingen
o De student kan Informed Consent toepassen in de praktijksituatie
o De student kan het biopsychosociaal model voor
klachtenpresentatie toepassen bij de klachteninventarisatie
o De student kan een gespreksmodel voor de neuropsychologische
anamnese toepassen in de praktijksituatie
o De student kan reflecteren op zijn gespreksvaardigheden met
betrekking tot een anamnese en kan suggesties doen voor
verbeteringen
o De student kan middels peer-feedback reflecteren op de
gespreksvaardigheden van medestudenten
Bregje Appels, Nathalie de Vent en Thelma Schilt
Verplichte hc’s: 1, 2, 4 en 8
- 1 nodig om aan de slag te kunnen met practicum 1
- 2 kijken naar filmpjes met echte patiënt, mogen alleen in hc vertoond
worden, nodig voor bijbehorende opdracht 3
- 4 meer beeldmateriaal, gebruiken voor opdracht
- 8 leeropbrengst vaststellen
4 practica (aanwezigheid verplicht)
1. Eerste gesprek eigen groepje oefenen gesuperviseerd door KNP docenten
2. Zelfstandig oefenen, filmpjes van maken voor opdracht 4
3. Derde gesprek met simulatie patiënten en opnames voor opdracht 5
4. Laatste gesprek, neem alle feedback mee, opname voor opdracht 8 ->
30% van eindcijfer
Tentamen: deels MC, deels open vragen, 70% van eindcijfer
,Opnames voor video opdrachten (4, 5 en 8) via Kaltura op Canvas, probeer dit
uit!
- Noteer in OneDrive schema als je opdracht/feedback af is
Diagnostische cyclus
Diagnostische cyclus
1. Observatie (aanmelding/vraagstelling)
2. Inductie (reflectie diagnosticus/hypothesen
genereren)
3. Deductie (diagnostisch
scenario/instrumentenselectie/toetsbare
voorspellingen)
4. Toetsen (afname/verwerking/bevindingen)
5. Evaluatie (rapportering/terugkoppeling)
Basisvragen en vraagstellingen binnen KNP
Vijf diagnostische basisvragen
1. Onderkenning Wat is er aan de hand?
2. Verklaring Hoe komt het?
3. Predictie Wat gaat er gebeuren?
4. Indicatie Wat moet er gedaan worden?
5. Evaluatie Wat is er veranderd?
Vraagstellingen KNP
1. Onderkenning: Zijn er cognitieve stoornissen?
2. Verklaring: Passen de stoornissen bij Alzheimer, of bij depressie?
3. Predictie: Wat zijn de gevolgen voor dagelijks leven? Wat is het beloop van
de cognitieve stoornissen?
4. Indicatie: Wat zijn behandelingsmogelijkheden? Welke begeleiding is
geschikt?
5. Evaluatie: Wat zijn veranderingen na behandeling? Wat is het effect van
medicijnen op het cognitief functioneren?
KNP vraagstellingen divers, o.a.:
- Inventariseren sterkten en zwakten (onderkenning)
o Voor bijv. advies: gebruik maken van sterk visueel geheugen in
dagelijks leven
- Pt heeft diagnose X, wat zijn de NP gevolgen?
- Er is nog geen diagnose. Aanwijzingen voor organiciteit (schade)?
Diagnostische hulpmiddelen
- Dossierstudie
o Vooral ook info van andere disciplines, bijv. neurologie, geriatrie,
psychiatrie
- Anamnese en hetero-anamnese
o Hetero-anamnese persoon afhankelijk van situatie (bijv. beperkt
ziekte-inzicht of al kennen sinds jeugd)
- Screeningsinstrumenten/interviews
, o Aanwijzingen voor diagnose
- Observatie
- Vragenlijsten
- Functie tests
Dossierstudie belangrijk:
- Voorgeschiedenis
- Gerichte vragen anamnese
- Efficiëntie testafname
- Medische gegevens, nodig voor DD
- Evt. risicofactoren voor NP disfuncties aanwijzen
Anamnese
- Medische definitie: de voorgeschiedenis en relevante omstandigheden van
een ziekte, zoals verteld door de patiënt (autoanamnese) of een derde
partij (hetero-anamnese)
- In kaart brengen wat er aan de hand is, wat er relevant is aan
klachten/omstandigheden zoals verteld door patiënt en door belangrijke
andere (hetero-anamnese)
- Practicum 1 anamnese, die vooral, ook kort oefenen met hetero-anamnese
- Functie gesprek:
o 1e contact met patiënt
o Informatie verzameling
o Opbouwen goede werkrelatie
o Aanvullende info uit observaties
o Ondersteunen of verwerpen van hypotheses
- Inhoud afhankelijk van vraag, setting en cliënt
- Doel: kunnen we de hulpvraag beantwoorden?
- Wat zijn de wensen en verwachtingen van cliënt?
- Hetero-anamnese
o Vooraf:
Bedenken met wie en hoe
Toestemming vragen aan patiënt
o Tijdens
Betrek patiënt (indien aanwezig) ook bij het gesprek
- Moeilijkheden hetero-anamnese
o De ander vindt het lastig om negatieve zaken te belichten
Lastig om mensen tegelijkertijd te spreken. Als vrouw van
cliënt kan het lastig zijn om negatieve gedragsveranderingen
bijv. te bespreken in bijzijn van cliënt. Kan ook los van elkaar
bespreken, maar alleen als cliënt daar toestemming voor
geeft!
o Gegevens komen niet overeen
o Er ontstaat discussie in je kamer
o -> alertheid op inconsistenties is van belang
o -> observeer interactie
Belang van goede communicatie
- Opbouw goede (professionele) werkrelatie
- Verkrijgen en geven van betrouwbare informatie
, - Begrijpen, onthouden en opvolgen van adviezen
- Patiënttevredenheid: groot deel van klachten (medische missers) is terug
te voeren op problemen in de communicatie
Doel anamnese:
1. Verkrijgen info over aard, verloop en ernst klachten en gevolgen voor
dagelijks leven
2. In groter verband kunnen plaatsen a.d.h.v. ziektegeschiedenis en
psychosociale factoren
3. Indruk krijgen van premorbide functioneren
Standaard anamnese bestaat niet -> Variaties afhankelijk van
- Context
o Ziekenhuis, GGZ, revalidatie, jeugdzorg, etc.
- Verwijzers, verwijsvragen, voorinfo, beschikbare tijd, cliënt, etc.
Opbouw van een anamnese
Hier wordt een model gegeven die gebruikt kan worden, waarmee je de
anamnese volledig doet
Model voor anamnese gesprek
1. Introductie/kennismaking (informed consent)
a. Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO), essentiële
elementen:
i. Informatieplicht
ii. Toestemmingsvereiste
b. Belang en bescherming van de patiënt is uitgangspunt
c. Diagnostiek is ook een vorm van interventie
d. Voorstellen: weet de patiënt met wie hij te maken krijgt en weet de
behandelaar wie hij voor zich heeft?
e. Is duidelijk wie de (hoofd)verwijzer is?
f. Is de verwijsvraag bekend? Klopt de verkregen
achtergrondinformatie?
i. Is de vraag van de verwijzer dezelfde als die van de patiënt?
Bij verschil voor beide vragen aandacht hebben.
g. Weet de patiënt wat een NPO inhoudt?
i. Eerder onderzocht?
ii. Je gaat niet de klachten oplossen, het is geen lichamelijk
onderzoek/scan
h. Uitleg over de te volgen procedure (agenda van het onderzoek)
i. Wie verricht(en) het onderzoek?
ii. Opbouw en verwachte tijdsduur
1. Gesprek
2. Testonderzoek (één of meer sessies)
3. Nabespreking
i. Tijdstip en wijze van rapportage/uitslag (aan wie, hoe wanneer)
j. Procedures tijdens onderzoek (telefoon uit, pauze, toilet, etc.)
k. Check of e.e.a. goed is begrepen en of er nog vragen zijn
l. Vraag expliciete toestemming voor de start van het onderzoek
(consent)
2. Anamnese/klachten perspectief patiënt (KOEGS)
Hoorcollege 1 – Introductie, diagnostische cyclus & anamnese
Hoorcollege
Nathalie de Vent & Thelma Schilt
Opdracht 1
Literatuur: H(1), 3, 4 en de vier bijlagen op Canvas
Opzet vak
- Hoorcolleges diagnostiek – leerdoelen:
o De student kan valkuilen van de cliënt, neuropsycholoog en
testomgeving uitleggen
o De student kan de testresultaten interpreteren, aan de hand van de
test- en klinische informatie
o De student kan een Neuropsychologisch onderzoeksverslag
schrijven, met name de anamnese en de resultatensectie
o De student kan basale kennis over de meeste voorkomende
neuropsychologische stoornissen toepassen bij eenvoudige
casuïstiek
- Practica gespreksvaardigheden
o De student kan toetsbare hypothesen opstellen bij relevante
vraagstellingen
o De student kan Informed Consent toepassen in de praktijksituatie
o De student kan het biopsychosociaal model voor
klachtenpresentatie toepassen bij de klachteninventarisatie
o De student kan een gespreksmodel voor de neuropsychologische
anamnese toepassen in de praktijksituatie
o De student kan reflecteren op zijn gespreksvaardigheden met
betrekking tot een anamnese en kan suggesties doen voor
verbeteringen
o De student kan middels peer-feedback reflecteren op de
gespreksvaardigheden van medestudenten
Bregje Appels, Nathalie de Vent en Thelma Schilt
Verplichte hc’s: 1, 2, 4 en 8
- 1 nodig om aan de slag te kunnen met practicum 1
- 2 kijken naar filmpjes met echte patiënt, mogen alleen in hc vertoond
worden, nodig voor bijbehorende opdracht 3
- 4 meer beeldmateriaal, gebruiken voor opdracht
- 8 leeropbrengst vaststellen
4 practica (aanwezigheid verplicht)
1. Eerste gesprek eigen groepje oefenen gesuperviseerd door KNP docenten
2. Zelfstandig oefenen, filmpjes van maken voor opdracht 4
3. Derde gesprek met simulatie patiënten en opnames voor opdracht 5
4. Laatste gesprek, neem alle feedback mee, opname voor opdracht 8 ->
30% van eindcijfer
Tentamen: deels MC, deels open vragen, 70% van eindcijfer
,Opnames voor video opdrachten (4, 5 en 8) via Kaltura op Canvas, probeer dit
uit!
- Noteer in OneDrive schema als je opdracht/feedback af is
Diagnostische cyclus
Diagnostische cyclus
1. Observatie (aanmelding/vraagstelling)
2. Inductie (reflectie diagnosticus/hypothesen
genereren)
3. Deductie (diagnostisch
scenario/instrumentenselectie/toetsbare
voorspellingen)
4. Toetsen (afname/verwerking/bevindingen)
5. Evaluatie (rapportering/terugkoppeling)
Basisvragen en vraagstellingen binnen KNP
Vijf diagnostische basisvragen
1. Onderkenning Wat is er aan de hand?
2. Verklaring Hoe komt het?
3. Predictie Wat gaat er gebeuren?
4. Indicatie Wat moet er gedaan worden?
5. Evaluatie Wat is er veranderd?
Vraagstellingen KNP
1. Onderkenning: Zijn er cognitieve stoornissen?
2. Verklaring: Passen de stoornissen bij Alzheimer, of bij depressie?
3. Predictie: Wat zijn de gevolgen voor dagelijks leven? Wat is het beloop van
de cognitieve stoornissen?
4. Indicatie: Wat zijn behandelingsmogelijkheden? Welke begeleiding is
geschikt?
5. Evaluatie: Wat zijn veranderingen na behandeling? Wat is het effect van
medicijnen op het cognitief functioneren?
KNP vraagstellingen divers, o.a.:
- Inventariseren sterkten en zwakten (onderkenning)
o Voor bijv. advies: gebruik maken van sterk visueel geheugen in
dagelijks leven
- Pt heeft diagnose X, wat zijn de NP gevolgen?
- Er is nog geen diagnose. Aanwijzingen voor organiciteit (schade)?
Diagnostische hulpmiddelen
- Dossierstudie
o Vooral ook info van andere disciplines, bijv. neurologie, geriatrie,
psychiatrie
- Anamnese en hetero-anamnese
o Hetero-anamnese persoon afhankelijk van situatie (bijv. beperkt
ziekte-inzicht of al kennen sinds jeugd)
- Screeningsinstrumenten/interviews
, o Aanwijzingen voor diagnose
- Observatie
- Vragenlijsten
- Functie tests
Dossierstudie belangrijk:
- Voorgeschiedenis
- Gerichte vragen anamnese
- Efficiëntie testafname
- Medische gegevens, nodig voor DD
- Evt. risicofactoren voor NP disfuncties aanwijzen
Anamnese
- Medische definitie: de voorgeschiedenis en relevante omstandigheden van
een ziekte, zoals verteld door de patiënt (autoanamnese) of een derde
partij (hetero-anamnese)
- In kaart brengen wat er aan de hand is, wat er relevant is aan
klachten/omstandigheden zoals verteld door patiënt en door belangrijke
andere (hetero-anamnese)
- Practicum 1 anamnese, die vooral, ook kort oefenen met hetero-anamnese
- Functie gesprek:
o 1e contact met patiënt
o Informatie verzameling
o Opbouwen goede werkrelatie
o Aanvullende info uit observaties
o Ondersteunen of verwerpen van hypotheses
- Inhoud afhankelijk van vraag, setting en cliënt
- Doel: kunnen we de hulpvraag beantwoorden?
- Wat zijn de wensen en verwachtingen van cliënt?
- Hetero-anamnese
o Vooraf:
Bedenken met wie en hoe
Toestemming vragen aan patiënt
o Tijdens
Betrek patiënt (indien aanwezig) ook bij het gesprek
- Moeilijkheden hetero-anamnese
o De ander vindt het lastig om negatieve zaken te belichten
Lastig om mensen tegelijkertijd te spreken. Als vrouw van
cliënt kan het lastig zijn om negatieve gedragsveranderingen
bijv. te bespreken in bijzijn van cliënt. Kan ook los van elkaar
bespreken, maar alleen als cliënt daar toestemming voor
geeft!
o Gegevens komen niet overeen
o Er ontstaat discussie in je kamer
o -> alertheid op inconsistenties is van belang
o -> observeer interactie
Belang van goede communicatie
- Opbouw goede (professionele) werkrelatie
- Verkrijgen en geven van betrouwbare informatie
, - Begrijpen, onthouden en opvolgen van adviezen
- Patiënttevredenheid: groot deel van klachten (medische missers) is terug
te voeren op problemen in de communicatie
Doel anamnese:
1. Verkrijgen info over aard, verloop en ernst klachten en gevolgen voor
dagelijks leven
2. In groter verband kunnen plaatsen a.d.h.v. ziektegeschiedenis en
psychosociale factoren
3. Indruk krijgen van premorbide functioneren
Standaard anamnese bestaat niet -> Variaties afhankelijk van
- Context
o Ziekenhuis, GGZ, revalidatie, jeugdzorg, etc.
- Verwijzers, verwijsvragen, voorinfo, beschikbare tijd, cliënt, etc.
Opbouw van een anamnese
Hier wordt een model gegeven die gebruikt kan worden, waarmee je de
anamnese volledig doet
Model voor anamnese gesprek
1. Introductie/kennismaking (informed consent)
a. Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO), essentiële
elementen:
i. Informatieplicht
ii. Toestemmingsvereiste
b. Belang en bescherming van de patiënt is uitgangspunt
c. Diagnostiek is ook een vorm van interventie
d. Voorstellen: weet de patiënt met wie hij te maken krijgt en weet de
behandelaar wie hij voor zich heeft?
e. Is duidelijk wie de (hoofd)verwijzer is?
f. Is de verwijsvraag bekend? Klopt de verkregen
achtergrondinformatie?
i. Is de vraag van de verwijzer dezelfde als die van de patiënt?
Bij verschil voor beide vragen aandacht hebben.
g. Weet de patiënt wat een NPO inhoudt?
i. Eerder onderzocht?
ii. Je gaat niet de klachten oplossen, het is geen lichamelijk
onderzoek/scan
h. Uitleg over de te volgen procedure (agenda van het onderzoek)
i. Wie verricht(en) het onderzoek?
ii. Opbouw en verwachte tijdsduur
1. Gesprek
2. Testonderzoek (één of meer sessies)
3. Nabespreking
i. Tijdstip en wijze van rapportage/uitslag (aan wie, hoe wanneer)
j. Procedures tijdens onderzoek (telefoon uit, pauze, toilet, etc.)
k. Check of e.e.a. goed is begrepen en of er nog vragen zijn
l. Vraag expliciete toestemming voor de start van het onderzoek
(consent)
2. Anamnese/klachten perspectief patiënt (KOEGS)
