Volledige samenvatting van het vak BA verzekeringen | BA Verzekeringen | Arteveldehogeschool | 2025/26

1 Aansprakelijkheidsverzekeringen

Aansprakelijkheidsverzekeringen beschermen de verzekerde tegen de financiële gevolgen van zijn
eventuele aansprakelijkheid.

Aansprakelijkheid = de verplichting tot schadeloosstelling van diegene die schade heeft geleden;

- hetzij als gevolg van onze eigen gedraging
- hetzij als gevolg van een gedraging van een persoon
- of als gevolg van een zaak waarvoor wij moeten instaan

1.1 Verzekeringen

1.1.1 De functies van een verzekering:

1.1.1.1 Socio-economische functie:

1.1.1.1.1 Vergoeding schade:

 De eerste functie van de verzekering bestaat in de vergoeding van schade die voortvloeit uit de
verwezenlijking van risico’s. Dit maakt de verzekering tot een zeer belangrijke zekerheidsfactor in
elkeens leven.

1.1.1.1.2 Factor technische vooruitgang:

 Waarborgt goede afloop ondernemingen. De verzekering bevordert de vernieuwing door de
risico’s te verminderen die de ondernemers en de geldschieters van deze initiatieven lopen.

 Vb. Een bedrijf wil een nieuw productieproces/nieuwe machine invoeren. De mogelijke schade
door is groot. Met een verzekering durven investeerders en het bedrijf sneller te investeren omdat
het financiële risico beperkt wordt.

1.1.1.1.3 De preventierol:

 De verzekering speelt een merkwaardige rol in de voorkoming van de schadegevallen. Om het
aantal van zijn tussenkomsten te verminderen, legt de verzekeraar immers contractueel
verscheidene verplichtingen m.b.t. de schadevoorkoming ten laste van de verzekerde.

 Vb. Bij een diefstalverzekering eist de verzekeraar contractueel een gecertificeerd alarmsysteem
en degelijk slotwerk. Als de verzekerde die preventiemaatregelen niet plaatst of activeert, kan de
dekking beperkt worden of kan de verzekeraar tussenkomst weigeren bij diefstal.

Diefstalverzekering = preventieve maatregel bv. BA motorvoertuigen

=> Alarm erop zetten, zo wordt de kans kleiner dat er ingebroken wordt




1

,1.1.1.1.4 Bijdrage tot het spaarwezen:

 Financiering investering. In het bijzonder over levensverzekering vormt de verzekering een
bevoorrechte wijze van sparen: hoge premies worden betaald met het oog op de opbouw van
belangrijke kapitalen. Daarnaast worden de ontvangen premies onder meer belegd in
overheidspapier.

Bijdragen tot spaarwezen: premies die verzekeraars innen worden belegd, deze komen dus in het
financieel systeem terecht

1.1.2 Begrip ‘verzekering’:

 Een verzekeringsovereenkomst is een overeenkomst, waarbij een partij (de verzekeraar) zich er
tegen betaling van een vaste of veranderlijke premie tegenover een andere partij (de
verzekeringnemer) toe verbindt een in de overeenkomst bepaalde prestatie te leveren in het
geval zich een onzekere gebeurtenis voordoet waarbij, naargelang van het geval, de verzekerde of
de begunstigde belang heeft dat die zich niet voordoet

 DUS:

o Overeenkomst

o Partijen

o Onzekere gebeurtenis

o Belang (verzekerde/begunstigde)

o Premie

o Tegenprestatie verzekeraar

1.1.3 Verzekering = overeenkomst

= Een overeenkomst tussen verzekeringsnemer en verzekeraar.

Wederkerige overeenkomst: beide partijen hebben verplichtingen.

 De verzekeringsnemer betaalt een premie.

 De verzekeraar verbindt zich ertoe een prestatie te leveren (meestal schadevergoeding) bij een
onzeker voorval.

o Schadeloosstelling: financiële bescherming tegen de gevolgen van schade

o Wanneer?  onzekere gebeurtenis (risico): het is niet zeker of en wanneer schade zal
optreden.

Overeenkomst = 2 partijen verbinden zich tot leveren en betalen (verplicht om iets te doen)

Verzekeraar moet tussenkomen in de belangen van zijn verzekerde

1.1.3.1 Partijen

De verschillende partijen bij een verzekering



2

,1.1.3.1.1 De verzekeraar (verschil met verzekeringsnemer kennen)

De verzekeraar is degene die de verzekeringsdekking belooft.

1.1.3.1.2 De verzekeringnemer (verschil met verzekeraar kennen)

De verzekeringnemer is de persoon die het verzekeringscontract onderschrijft.

1.1.3.1.3 De verzekerde

De verzekerde is de titularis van het verzekerbaar belang; het betreft de persoon die door de
verzekering gedekt wordt.

1.1.3.1.4 De begunstigde

De begunstigde is degene in wiens voordeel verzekeringsprestaties bedongen zijn. De begunstigde zal
vaak de verzekeringnemer zelf zijn, of de verzekerde indien hij verschilt van de verzekeringnemer. Het
kan echter ook een andere persoon zijn, bv. in geval van begunstiging.

1.1.3.1.5 De benadeelde

In aansprakelijkheidsverzekeringen is de benadeelde degene aan wie schade is toegebracht waarvoor
de verzekerde aansprakelijk is. Hij put krachtens de wet een aantal rechten uit de
verzekeringsovereenkomst.

= degene die schade lijdt, degene die de schadevergoeding zal krijgen. Deze persoon heeft niks te
maken met het contract.

1.1.3.2 Onzekere gebeurtenis (BA = wanneer er zich een schadegeval voordoet)

De prestatie van de verzekeraar hangt af van een onzekere gebeurtenis (dit kenmerk onderscheidt
verzekeringscontracten van andere contracten).

 Toekomstig:

o Zij mag zich niet reeds hebben voorgedaan bij het sluiten van het contract

 Objectief onzeker:

o Het mag niet gaan om een risico waarover onzekerheid bestaat tussen de verzekeraar en
de verzekeringnemer

o Vb.: Iemand sluit op dinsdag een hospitalisatieverzekering af, maar er is een operatie
vastgelegd voor vrijdag, de verzekeraar weet dat niet

 Niet volledig potestatief:

o De verzekerde mag niet volledig zelf kunnen bepalen wanneer het schadegeval zich
voordoet

De onzekerheid kan slaan op:

 Het al dan niet voordoen van het risico

 Het ogenblik waarop het risico zich voordoet;

3

,  De omvang van de schade.

1.1.3.2.1 Voorbeeld

Stormschade aan woning (brandverzekering) => zaakverzekering

Onzekerheid 1 – al dan niet voordoen van het risico. Het is onzeker of er dit jaar überhaupt een storm
met windsnelheden > 100 km/u zal passeren die schade veroorzaakt.

Onzekerheid 2 – tijdstip van het risico. Zelfs als een zware storm zich zeker ooit voordoet, is het
moment onbekend (volgende week, volgend jaar, over 10 jaar).

Onzekerheid 3 – omvang van de schade. De schadegrootte is onzeker: misschien enkel enkele
dakpannen (€350) of een volledig afgerukte dakstructuur met waterschade (€45.000+).

1.1.3.3 Het verzekerbaar belang

Het verzekerbaar belang is het belang dat iemand erbij heeft dat een bepaald schadegeval zich niet
voordoet.

 Het verzekerbaar belang is essentieel, het wordt beschouwd als een geldigheidsvoorwaarde.
 Het verzekerbaar belang heeft tot doel te vermijden dat de verzekering zou ontaarden in een
gokspel.

1.1.3.3.1 Voorbeelden

1.1.3.3.1.1 Voorbeeld 1

Voorbeeld: Juliën huurt een appartement. Hij verzekert inboedel en huurdersaansprakelijkheid.
Schade aan zijn meubels of aansprakelijkheid t.o.v. de verhuurder treft zijn vermogen ⇒ verzekerbaar
belang.

Negatief voorbeeld: Joske verzekert een willekeurig huis van een onbekende tegen brand. Bij schade
lijdt hij geen eigen vermogensnadeel ⇒ geen verzekerbaar belang ⇒ Kan niet




1.1.3.3.1.2 Voorbeeld 2

1.1.3.3.1.2.1 In schadeverzekeringen:

 In zaakverzekeringen: de band die het verzekerbaar belang vormt zal over het algemeen
samenvallen met een precies juridisch verband (eigendomsrecht, ander zakelijk recht)
 In aansprakelijkheidsverzekeringen: de band die het verzekerbaar belang vormt is het vermogen
van de verzekerde, dat in zijn ongeschondenheid bedreigd wordt door de instelling van een
aansprakelijkheidsvordering.



4