Operatiezorg
Het operatiecomplex
1. Wetgeving
Eisend kader:
- Autonome, afgesloten afdeling
- Onafhankelijk van de verkeersstromen van het ziekenhuis
• Moet altijd goed bereikbaar zijn, nooit achter een hoekje via andere afdeling
- Nauwe samenwerking met spoedopname en intensieve zorgen
- Opgelegde voorwaarden volgens eisen kader omtrent:
• Infrastructuur, hygiëne, veiligheid, ventilatie
• Aansprakelijkheid (patiëntenrechten)
• Kwaliteitsbewaking (incidentenmelding/ richtlijnen inzake infectiepreventie)
• Diploma’s artsen en verpleegkundigen(technische vpk handelingen/peri-operatieve
beroepstitel)
- Zolang je aan de voorwaarden voldoet mag je overal een OK oprichten
Capaciteit
- Voert gelande chirurgische ingrepen uit van maandag tem vrijdag
- Is 24/24u 7/7 dagen beschikbaar voor urgente ingrepen => 1 zaal met kleine ingrepen
volboeken, 1 leeg laten is te duur
- Bewaking capaciteit operatiezalen versus urgentiezaal
• Geen zaal beschikbaar – electief programma opschuiven
2. Infrastructuur
Voorbereidingsruimte/behold
- Voorlopige standplaats voor de operatie
- Verbedden naar operatietafel
- Voorbereidende stappen voor de operatie (tijd winnen)
• Surgical safety checklist (deel I)
• Waakinfuus
• Markeringen
- Zorgt voor vlot verloop van verschillende operaties
Ontwaakzaal/recovery
- Aparte ruimte voor kinderen
- Rechtstreekse toegang tot het OK en uitgang
- Ontwaken onder toezicht van gespecialiseerde vpk/artsen
- Monitoring en pijnstilling onder voorschrift
- Ontslag door anesthesist
CSA
- Reinigen en steriliseren van medische hulpmiddelen (duurt 4u)
- Vuile zone – reine zone (controle) – steriele zone
, - Verschillende soorten
• Stoomsterilisatie
▪ Blootstelling aan verzadigde stroom onder vacuum, meest gebruikt
• Heteluchtsterilisatie
▪ Droge hitte, minder betrouwbaar, duurt langer
• Gassterilisatie
▪ Indien materiaal niet hittebestendig is, zeer beperkt in ziekenhuizen door
ontploffingsgevaar
• Plasmasterilisatie
▪ Alternatief voor gassterilisatie, waterstofperoxide, 45°
• Gammasterilisatie
▪ Radioactieve straling, grote schaal, niet in ziekenhuizen door milieunormen
Operatiezaal
- Muren en vloeren moeten mooi in elkaar in elkaar overlopen, zonder naden, plinten,
makkelijk afwasbaar
- Verluchting
• Mengend luchtbehandelingssysteem vs laminaire air
flow => UDF (unidirectionele flow)
• Plenum (luchtblaas eenheid: luchtstroom van kritisch
naar niet-kritisch/ downflow/ crossflow)
▪ Vierkant op de grond => meest gefilterde zone
voor mensen die steriel staan
• Gefilterde lucht (verminderen aantal micro-organismen)
• Opletten met deuren (nagaan materiaal, pauzes, communicatie, duurtijd
automatische deuren), hygiëne personeel
- Verlichting
• Scialitiek lamp vs ledlamp – camera/kleur/werkafstand/intensiteit
▪ Verschillende ledmodules => nooit schaduw
▪ Aerodynamisch voor verluchting + intensiteit en focus kan
aangepast worden
- 17 schermen aanwezig op foto
- Meubilair
• Tafels (instrumenten-, mayo- en operatietafels) + overschuiftafel
over steriele doek pt om gemakkelijk aan gerief te geraken
• Stoelen
• Aanvullend materiaal
Bijkomende ruimte voor (idealiter 2 ruimtes maar kan ook 1 met 2 kanten voor vuil en proper)
- Scrubzone (scrubben en ontsmetten van de handen)
- Afvoerzone (afvoeren van gebruikte instrumenten, voorzien lavabo en sas + afvalcontainers)
Andere ruimtes
- Onthaaldesk, pauzelokaal, bureel chirurgie/anesthesie
- Materiaalbergingen per cluster (meestal per disciplines die samenwerken)
- Kleedkamers + sanitair => altijd via kleedkamers binnengaan in OK
, 3. Hygiëne en veiligheid
Zone indeling
- Kritische zone (aseptische zone => operatiezalen)
- Semi-kritische zone (reine zone => zones rondom operatiezaal: scrubruimtes, bergingen,
gang)
- Niet kritische zone (sluiszone => overgang uitgang en semi-kritische zone: pauzeruimtes,
kleedkamers, bureels)
Kledijvoorschriften
1. Algemene kledij
OK-pak
- Vest en broek
- Woven of non-woven
• Wegwerp pakken = non-woven
- Verschil in kleur
- Cuff vs geen cuff (mouwen die spannen)
- Schoenen
• OK-klompen vs sneakers (moet kunnen afgewassen worden)
- Geen juwelen
- Geen nagellak
2. Kledij chirurgisch team
- Steriele schort
- Muts (kleur vs schort)
- Masker (chirurgisch – FFP2)
- Steriele handschoenen (latex of niet, poeder of niet)
3. Overige
- Badge
- Dosimeter => hoeveel RX stralen tot bij jou gekomen zijn
• Thv borst
• Onder loodschort
• Tenzij duale dosimetrie: 1 boven en 1 onder
▪ Ringdosimeter kan ook worden gedragen (bijkomend)
- Loodschort
- Thyroïdkraag
- Loodbril
Gezondheidseffecten van ioniserende straling
- Gevolg van blootstelling aan i. straling
• Op korte termijn: brandwonden
• Op lange termijn: genetische/erfelijke schade
- Afhankelijk van
Het operatiecomplex
1. Wetgeving
Eisend kader:
- Autonome, afgesloten afdeling
- Onafhankelijk van de verkeersstromen van het ziekenhuis
• Moet altijd goed bereikbaar zijn, nooit achter een hoekje via andere afdeling
- Nauwe samenwerking met spoedopname en intensieve zorgen
- Opgelegde voorwaarden volgens eisen kader omtrent:
• Infrastructuur, hygiëne, veiligheid, ventilatie
• Aansprakelijkheid (patiëntenrechten)
• Kwaliteitsbewaking (incidentenmelding/ richtlijnen inzake infectiepreventie)
• Diploma’s artsen en verpleegkundigen(technische vpk handelingen/peri-operatieve
beroepstitel)
- Zolang je aan de voorwaarden voldoet mag je overal een OK oprichten
Capaciteit
- Voert gelande chirurgische ingrepen uit van maandag tem vrijdag
- Is 24/24u 7/7 dagen beschikbaar voor urgente ingrepen => 1 zaal met kleine ingrepen
volboeken, 1 leeg laten is te duur
- Bewaking capaciteit operatiezalen versus urgentiezaal
• Geen zaal beschikbaar – electief programma opschuiven
2. Infrastructuur
Voorbereidingsruimte/behold
- Voorlopige standplaats voor de operatie
- Verbedden naar operatietafel
- Voorbereidende stappen voor de operatie (tijd winnen)
• Surgical safety checklist (deel I)
• Waakinfuus
• Markeringen
- Zorgt voor vlot verloop van verschillende operaties
Ontwaakzaal/recovery
- Aparte ruimte voor kinderen
- Rechtstreekse toegang tot het OK en uitgang
- Ontwaken onder toezicht van gespecialiseerde vpk/artsen
- Monitoring en pijnstilling onder voorschrift
- Ontslag door anesthesist
CSA
- Reinigen en steriliseren van medische hulpmiddelen (duurt 4u)
- Vuile zone – reine zone (controle) – steriele zone
, - Verschillende soorten
• Stoomsterilisatie
▪ Blootstelling aan verzadigde stroom onder vacuum, meest gebruikt
• Heteluchtsterilisatie
▪ Droge hitte, minder betrouwbaar, duurt langer
• Gassterilisatie
▪ Indien materiaal niet hittebestendig is, zeer beperkt in ziekenhuizen door
ontploffingsgevaar
• Plasmasterilisatie
▪ Alternatief voor gassterilisatie, waterstofperoxide, 45°
• Gammasterilisatie
▪ Radioactieve straling, grote schaal, niet in ziekenhuizen door milieunormen
Operatiezaal
- Muren en vloeren moeten mooi in elkaar in elkaar overlopen, zonder naden, plinten,
makkelijk afwasbaar
- Verluchting
• Mengend luchtbehandelingssysteem vs laminaire air
flow => UDF (unidirectionele flow)
• Plenum (luchtblaas eenheid: luchtstroom van kritisch
naar niet-kritisch/ downflow/ crossflow)
▪ Vierkant op de grond => meest gefilterde zone
voor mensen die steriel staan
• Gefilterde lucht (verminderen aantal micro-organismen)
• Opletten met deuren (nagaan materiaal, pauzes, communicatie, duurtijd
automatische deuren), hygiëne personeel
- Verlichting
• Scialitiek lamp vs ledlamp – camera/kleur/werkafstand/intensiteit
▪ Verschillende ledmodules => nooit schaduw
▪ Aerodynamisch voor verluchting + intensiteit en focus kan
aangepast worden
- 17 schermen aanwezig op foto
- Meubilair
• Tafels (instrumenten-, mayo- en operatietafels) + overschuiftafel
over steriele doek pt om gemakkelijk aan gerief te geraken
• Stoelen
• Aanvullend materiaal
Bijkomende ruimte voor (idealiter 2 ruimtes maar kan ook 1 met 2 kanten voor vuil en proper)
- Scrubzone (scrubben en ontsmetten van de handen)
- Afvoerzone (afvoeren van gebruikte instrumenten, voorzien lavabo en sas + afvalcontainers)
Andere ruimtes
- Onthaaldesk, pauzelokaal, bureel chirurgie/anesthesie
- Materiaalbergingen per cluster (meestal per disciplines die samenwerken)
- Kleedkamers + sanitair => altijd via kleedkamers binnengaan in OK
, 3. Hygiëne en veiligheid
Zone indeling
- Kritische zone (aseptische zone => operatiezalen)
- Semi-kritische zone (reine zone => zones rondom operatiezaal: scrubruimtes, bergingen,
gang)
- Niet kritische zone (sluiszone => overgang uitgang en semi-kritische zone: pauzeruimtes,
kleedkamers, bureels)
Kledijvoorschriften
1. Algemene kledij
OK-pak
- Vest en broek
- Woven of non-woven
• Wegwerp pakken = non-woven
- Verschil in kleur
- Cuff vs geen cuff (mouwen die spannen)
- Schoenen
• OK-klompen vs sneakers (moet kunnen afgewassen worden)
- Geen juwelen
- Geen nagellak
2. Kledij chirurgisch team
- Steriele schort
- Muts (kleur vs schort)
- Masker (chirurgisch – FFP2)
- Steriele handschoenen (latex of niet, poeder of niet)
3. Overige
- Badge
- Dosimeter => hoeveel RX stralen tot bij jou gekomen zijn
• Thv borst
• Onder loodschort
• Tenzij duale dosimetrie: 1 boven en 1 onder
▪ Ringdosimeter kan ook worden gedragen (bijkomend)
- Loodschort
- Thyroïdkraag
- Loodbril
Gezondheidseffecten van ioniserende straling
- Gevolg van blootstelling aan i. straling
• Op korte termijn: brandwonden
• Op lange termijn: genetische/erfelijke schade
- Afhankelijk van
