Samenvatting powerpoint De pauw & Moerkerke (EBM 3) EBM en Statistiek | Universiteit Gent | 2025/26

EBM HC1

Hogere mate van evidentie wordt bepaald door:

1. Vergelijkende groepen

2. Opvolging over de tijd

3. Synthese (samenvoegen van verschillende studies)
vs studie



SLO (systematische literatuuronderzoek) = SR (systematische review)

 Transparant & reproduceerbaar via PRISMA-guidelines (preferred reporting items for SR
& MA)

!!! Systematic review = synthese van verschillende onderzoeken & meta analyse= zelfde
als SR maar met meer statistiek

!!! Doel PRISMA-guidelines= kwaliteit & reproduceerbaarheid verhogen



Prospero= database voor registeren van protocollen van SR voor gezondheidszorg  voor
het vermijden van duplicatie & reporting bias



SLO (systematisch literatuur onderzoek)

- Probleemstelling= doelstelling  vraagstelling in PICOST-vorm (onderzoeksvraag)
- Zoekstring= verzamelen van termen voor de zoekopdracht in databanken
o Welke bronnen, keywords, wanneer en welke artikels, onderzoekers,
databanken (pubmed, pedro, embase, web of science) & handsearch
o Databank= georganiseerd & trefwoorden zijn toegevoegd aan de
referenties
o Preditory journals= ze sturen een uitnodiging of ze een thematisch artikel
willen uitbrengen binnen een tijdschrift -> vrij toegankelijk vr iedereen &
kost veel geld
 Doel= zoveel mogelijk publiceren, peer review proces niet makkelijk
transeerbaar maken bv nodig uw vrienden uit
 Nadien= je weet niet bij een studie of het van een prediter journal
komt
- Screening= Opstellen van selectie & criteria  vooraf bedacht (reviewprotocol)
o Externe criteria: design, beschikbaarheid, jaar van publicatie, ...
o Screening in 2 fasen = titel en abstract  full-tekst screening (door onafh
onderzoekers)
o Bijhouden waarom artikels geëxcludeerd/geïncludeerd worden:
- Selectie
o Papers exporteren vanuit databank naar EndNote
o Ontdubbelen van literatuur
o In Rayyan screenen van papers op in- en exclusiecriteria die vooraf
opgesteld werden
o PRISMA flowchart invullen

, Mesh-databank= adhv automatic termmapping (ATM) & MeSH-termen

Vrije trefwoorden= natuurlijk & snel  maar niet specifiek, met veel ruis & synoniemen

Mesh-termen= specifiek & onafhankelijk van de terminologie  maar indexering duurt
lang dus vertraging

EBM HC2

Study designs

- Secundair onderzoek= SR & MA
- Experimenteel onderzoek= RCT, quasi-randomized trial
- Observationeel onderzoek= cohort (pro- en retrospectief), case-control & cross-
sectional
- Descriptief= non-analytische CS, case report & case series
- Qualitatief onderzoek & Expert opinion



Risk of bias screening tools  DOUBLE BLIND UITVOEREN

- Dutch cochrance centre= geeft handige links naar de juiste checklist/tools
- Rob 2.0 tool= RCT (gerandomiseerde studies), via EXCEL-document
o Selection bias, gevolg van randomisatieproces
o Performance bias, afwijking van de beoogde interventie
o Attrition bias, uitbrekende uitkomstgegevens
o Detection bias, vertekenend uitkomst bij metingen
o Reporting bias, bij selectie van gerapporteerde resultaten
- ROBINS-1 tool= niet-gerandomiseerde (non-RCT) studie
- New castle ottawa scale= voor cohorte en case-control (niet-gerandomiseerd), via
PDF-document
o Kijken naar 3 domeinen
 Selectie van de groepen
 Vergelijkbaarheid
 Vaststelling van outcome (cohorte) & exposure (case-control)
o “Star-systeem”= max 9 sterren (4-2-3 per domein)
o Aangepaste versie ook beschikbaar voor cross-sectioneel onderzoek
- Qualsyst tool= voor qualitatief en quantitief onderzoek, via PDF-document
o Niet in de officiële Cochrane lijst doordat het kijkt naar de samenvattende
score
o Vaak bij SR: door snelheid, flexibiliteit & studies onderling vergelijken
o Bij hoge % totaalscore, kan het een kritieke methodologische fout verhullen



Risk of bias resultaten

= kijken naar de fouten van de individuele studies

= Via een flowchart  tabel invullen naar ROB tool



Certainty of evidence  VIA GRADE