Tijdens de natuurlijke paring zijn er 2 mechanismen van essentieel belang: ’de erectie’en ’de
ejaculatie’.
De erectie
Tijdens de eerste faseontstaat er een vasodilatie in de corpora cavernosa
van de penis door stimulatie van het erectiecentrum in het sacrale merg .
Hierdoor stijgt de bloeddruk in de penis en neemt het orgaan in volume
toe. Dit is vooral het geval bij diersoorten met een spongieuze penis zoals
bv. de hengst. Het is minder duidelijk bij species met een fibreuze penis
(stier), waarbij de penis hoofdzakelijk in lengte gaat toenemen.
Tijdens de tweede fase wordt de penis door spieren opgetrokken tegen de
zitbeenrand. Hierdoor kunnen de arteries nog wel bloed in de caverneuze
holten pompen maar is de veneuze drainage afgeklemd. De bloeddruk in de
penis is enorm hoog op dit moment. Bij dieren dieren met een fibreuze penis
verloopt ook deze 2de fase van de erectie met een minimale volumetoename.
De ejaculatie
De ejaculatie wordt uitgelokt door tactiele stimulatie van de dorsaal geleden
zenuw aanwezig in de penis. Via parasympatische weg ontstaan er contracties in
de cauda epididymis (de bijbal) en de ductus deferens (zaadleider) waardoor de
spermacellen worden afgevoerd naar de urethra. Terzelfdertijd contraheren ook
de accessoire geslachtsklieren (zaadblaasjes, prostaat, Cowperklieren) en hun
secreet wordt vermengd met de zaadcellen tot een ejaculaat.
Bij onze landbouwhuisdieren en gezelschapsdieren gebeurt de paring steeds minder vrij in de natuur
maar gebeurt deze veeleer onder begeleiding van de mens. Het 'liefdesspel' waarbij in de vrije natuur
soms dagen van te voren elkaars gezelschap wordt opgezocht en waarbij een wederzijdse seksuele
stimulatie wordt opgebouwd ontbreekt vaker. Zeker door de moderne technieken (bv. KI) wordt dit
alles herleid tot een zo snel mogelijke 'copulatie'. Door deze domesticatie zijn er heel wat
gedragingen verloren gegaan, zowel bij het mannelijk als het vrouwelijk individu. Enkele specifieke
gedragspatronen per diersoort zullen verder aan bod komen.
, Paard
Wanneer een hengst bij een merrie wordt gebracht gaat hij de merrie voorzichtig op haar
receptiviteit onderzoeken. Er volgt vaak een vast patroon van craniaal (snuffelen aan de kop, hals en
manen) langs de flank- en liesstreek naar de perineale zone. Veel hengsten zullen bij contact met de
vulva een typische reactie van "flehmen" vertonen, zeker wanneer de merrie begint te urineren
Video leerpad ‘spermaonderzoek’.
Na het opstijgenen door tactiele stimulatie start de ejaculatiefase. Van zodra deze fase op gang komt
vallen de soms heftige copulatiebewegingen stil, waarbij de spermagolven zichtbaar zijn aan de
ritmische contractie van de urethra en de knikbewegingen van de staart.
De ejaculatie van de hengst verloopt duidelijk gefractioneerd !
1. De eerste fractie is sperma-arm en bestaat vooral uit het secreet van de Cowper-klieren
2. De tweede fractie is spermarijk en bevat voornamelijk secreet van de zaadblaasjes
3. De laatste fractie bevat weinig spermatozoïden maar vooral secreet van de prostaat.
Het is aangewezen om de penis tijdens het afstijgen grondig te inspecteren op de
aanwezigheid van bloed omdat de vaginawand, al of niet perforerend, beschadigd kan
zijn tijdens de copulatie.
De paring bij het paard duurt enkele minuten. Hierbij sluit de glans van de penis zich
aan tegen de slappe open cervix, en het sperma wordt grotendeels in de uterus
gespoten. Een hengst is een "uterusbezaaier".
Stier
In de extensieve veeteelt, bij de meeste vleesrassen en ook wel bij jonge vaarzen van de melkrassen,
lopen de stieren vrij in de weide met de vrouwelijke runderen.
Reeds 1 à 2 dagen voor de eigenlijke oestrus volgt de stier de toekomstig bronstige dieren. Dit
opzoeken wordt intenser naarmate de bronst nadert, er komen pogingen tot bespringen en tijdens
de bronst wordt het rund 3 tot 5 maal gedekt.
De paring zelf is zeer kort: na het opspringen voert de stier enkele
krachtige zoekbewegingen uit met de penis, van zodra hij contact
heeft met de vulvalippen volgt intromissie en ejaculatie met één
korte heftige nastoot waarbij het sperma diep in de vagina wordt
geëjaculeerd.
De ejaculatie bij de herkauwer is, in tegenstelling de hengst, éénfasisch hetgeen betekent dat het
uitstoten van de zaadcellen en de accessoire geslachtsklieren gelijktijdig gebeurt.
ejaculatie’.
De erectie
Tijdens de eerste faseontstaat er een vasodilatie in de corpora cavernosa
van de penis door stimulatie van het erectiecentrum in het sacrale merg .
Hierdoor stijgt de bloeddruk in de penis en neemt het orgaan in volume
toe. Dit is vooral het geval bij diersoorten met een spongieuze penis zoals
bv. de hengst. Het is minder duidelijk bij species met een fibreuze penis
(stier), waarbij de penis hoofdzakelijk in lengte gaat toenemen.
Tijdens de tweede fase wordt de penis door spieren opgetrokken tegen de
zitbeenrand. Hierdoor kunnen de arteries nog wel bloed in de caverneuze
holten pompen maar is de veneuze drainage afgeklemd. De bloeddruk in de
penis is enorm hoog op dit moment. Bij dieren dieren met een fibreuze penis
verloopt ook deze 2de fase van de erectie met een minimale volumetoename.
De ejaculatie
De ejaculatie wordt uitgelokt door tactiele stimulatie van de dorsaal geleden
zenuw aanwezig in de penis. Via parasympatische weg ontstaan er contracties in
de cauda epididymis (de bijbal) en de ductus deferens (zaadleider) waardoor de
spermacellen worden afgevoerd naar de urethra. Terzelfdertijd contraheren ook
de accessoire geslachtsklieren (zaadblaasjes, prostaat, Cowperklieren) en hun
secreet wordt vermengd met de zaadcellen tot een ejaculaat.
Bij onze landbouwhuisdieren en gezelschapsdieren gebeurt de paring steeds minder vrij in de natuur
maar gebeurt deze veeleer onder begeleiding van de mens. Het 'liefdesspel' waarbij in de vrije natuur
soms dagen van te voren elkaars gezelschap wordt opgezocht en waarbij een wederzijdse seksuele
stimulatie wordt opgebouwd ontbreekt vaker. Zeker door de moderne technieken (bv. KI) wordt dit
alles herleid tot een zo snel mogelijke 'copulatie'. Door deze domesticatie zijn er heel wat
gedragingen verloren gegaan, zowel bij het mannelijk als het vrouwelijk individu. Enkele specifieke
gedragspatronen per diersoort zullen verder aan bod komen.
, Paard
Wanneer een hengst bij een merrie wordt gebracht gaat hij de merrie voorzichtig op haar
receptiviteit onderzoeken. Er volgt vaak een vast patroon van craniaal (snuffelen aan de kop, hals en
manen) langs de flank- en liesstreek naar de perineale zone. Veel hengsten zullen bij contact met de
vulva een typische reactie van "flehmen" vertonen, zeker wanneer de merrie begint te urineren
Video leerpad ‘spermaonderzoek’.
Na het opstijgenen door tactiele stimulatie start de ejaculatiefase. Van zodra deze fase op gang komt
vallen de soms heftige copulatiebewegingen stil, waarbij de spermagolven zichtbaar zijn aan de
ritmische contractie van de urethra en de knikbewegingen van de staart.
De ejaculatie van de hengst verloopt duidelijk gefractioneerd !
1. De eerste fractie is sperma-arm en bestaat vooral uit het secreet van de Cowper-klieren
2. De tweede fractie is spermarijk en bevat voornamelijk secreet van de zaadblaasjes
3. De laatste fractie bevat weinig spermatozoïden maar vooral secreet van de prostaat.
Het is aangewezen om de penis tijdens het afstijgen grondig te inspecteren op de
aanwezigheid van bloed omdat de vaginawand, al of niet perforerend, beschadigd kan
zijn tijdens de copulatie.
De paring bij het paard duurt enkele minuten. Hierbij sluit de glans van de penis zich
aan tegen de slappe open cervix, en het sperma wordt grotendeels in de uterus
gespoten. Een hengst is een "uterusbezaaier".
Stier
In de extensieve veeteelt, bij de meeste vleesrassen en ook wel bij jonge vaarzen van de melkrassen,
lopen de stieren vrij in de weide met de vrouwelijke runderen.
Reeds 1 à 2 dagen voor de eigenlijke oestrus volgt de stier de toekomstig bronstige dieren. Dit
opzoeken wordt intenser naarmate de bronst nadert, er komen pogingen tot bespringen en tijdens
de bronst wordt het rund 3 tot 5 maal gedekt.
De paring zelf is zeer kort: na het opspringen voert de stier enkele
krachtige zoekbewegingen uit met de penis, van zodra hij contact
heeft met de vulvalippen volgt intromissie en ejaculatie met één
korte heftige nastoot waarbij het sperma diep in de vagina wordt
geëjaculeerd.
De ejaculatie bij de herkauwer is, in tegenstelling de hengst, éénfasisch hetgeen betekent dat het
uitstoten van de zaadcellen en de accessoire geslachtsklieren gelijktijdig gebeurt.
