Huidtherapie bachelor hogeschool Utrecht
Als je deze samenvatting helemaal uit je hoofd leert kan je alles
beantwoorden over soorten littekens, hoe ze ontstaan en welke
behandelingen etc. er zitten oefenvragen bij. Als je die vragen kunt
beantwoorden weet je zeker dat je het allemaal begrijpt. Ik ben de
decentrale selectie in 2026 1 x doorgekomen door dit te leren, het ging mij
heel makkelijk af. Dus goed leren! Succes!
Soorten littekens (ciatrix)
Atrofisch litteken
- Dermis randen gaan wijken (verliest volume)
- Epidermis blijft heel
- Blijft binnen zijn wondranden (de wond gaat dus niet ineens groter
worden)
- Doorschijnend, meestal geen klachten
- 10 en 20 jaren grootste kans, worden vaak opvallender wanneer je
wat ouder wordt door collageenafname.
Keloïd
- Het litteken blijft niet binnen zijn wondranden en word groter
- Blijft vaak doorgroeien
- Donkerder paars
- Jeuk, pijn
- Ook wel littekenwoekering
- Uitdaging om te behandelen
- 10/30 tot 40 jaar, getinte types en zelden bij oudere mensen
Hypertrofisch litteken
- Dik verheven, jeukt
- Blijft binnen wondranden
- Roze/rood
- Vaakst voor bij 20-40 jaar, bij getinte types
Contractuur litteken
- Het overmatig samentrekken doordat een litteken ontstaat
- Komt vaak voor bij brandwonden
Nomotroof litteken
- Plat
- Bleek/huidkleurige
- Geen klachten
Bij wondgenezing zijn er verschillende collageenvorming types
1
,Collageen type |||
- Word het eerst gelegd tijdens wondgenezing
- Dun en flexibel
- Geeft huid minimaal stevigheid
Collageen type |
- Word vervangen door type |||
- Sterker en dikker
- Komt voor in normale en volwassen huid
Type |V komt voor bij hechting tussen epidermis en dermis
Type V komt voor bij vezelvorming
Het proces van littekenvorming doorloopt in 3 fases
1 ontstekingsreactie
2 proliferatiefase
3 remodeleringsfase
Ontstekingsreactie 0 – 5 dagen
- Activeert depidement in het wondgebied
- Fibroblasten en keratinocyten worden aangetrokken naar de wond
en de cel proliferatie gestimuleerd.
- Vasodilatie (bloedvaten worden wijder)
Proliferatiefase 3 dagen tot 3 weken
- Wondcontractie vindt plaats
- Word gekenmerkt door proliferatie en migratie van endotheelcellen,
fibroblasten en keratinocyten naar het wondgebied.
- Angiogenese (bloedvat vorming) er worden nieuwe bloedvaten
aangelegd waardoor er meer zuurstof en voedingstoffen in
herstellende wond komen
- Re-epitheelelisatie, huid groeit over granulatieweefsel heen.
Huidranden groeien naar elkaar toe hierna valt het korstje af.
Remodeleringsfase 3 weken tot 1 jaar of langer
- Begint als wond volledig gesloten is
- Macrofagen en fibroblasten zorgen voor afbraak overmatig
nieuwgroei bloedvat
- Rijpt collageen uit
- Bloedvaatjes zijn hier niet meer nodig
- Collageen wordt netter neergelegd
- Fibroblasten veranderen in myo fibroblasten
Het uiteindelijke litteken bevat geen zweetklieren haarzakjes of
talgklieren.
2
, Bij een verandering van bovenstaande wondgenezing extra kans op
overmatig litteken
Dat wordt vaak gezien bij een verlengde re-epitheelisatie bij diepe
wonden.
Bij 6 maanden wordt er een piek in de ontwikkeling van klachten gezien.
Daarna kan adhesie ontstaan.
Contractuurvorming komt vaak bij diepe brandwonden voor en is chirurgie
belangrijk
De tijd dat de wond sluit:
- Snijwond: 5 tot 14 dagen, vaak gesloten met hechtingen
- Oppervlakkige wond, epidermis sluit snel door re-ephitheelisatie
- Diepe of grote brandwond, 2-4 weken of langer
Er zijn 3 verschillende behandel methodes om littekens te behandelen bij
het geven van klachten
1 invasieve behandelingen (chirurgische ingrepen, indringen van de huid)
2 semi invasieve behandelingen (gedeeltelijk binnendringen van de huid)
3 niet invasieve behandelingen (niet chirurgische ingrepen, niet indringen
van de huid)
Niet Invasieve behandelingen bij huidtherapeut:
- Aanmeten van drukkleding
- Siliconentherapie
- Manuele littekenmassage
- Mechanische bindweefselmassage
- Medische camouflage
Aanmeten drukkleding
- Dit wordt 24 uur per dag gedragen
- Dermis wordt dunner en oedeem neemt af
- 24-40 mmHg (milimeterkwikdruk)
Siliconentherapie
- Semipermeabele (doorlaatbare) siliconen pleister, gel of spray
aangebracht.
- Huid wordt vochtig, hierdoor neemt dikte af
- En heeft beschermende remmende functie waardoor pijn jeuk en
vascularisatie wordt verminderd.
- Vaak ook preventief dus meteen gebruiken na genezing van wond
Manuele Littekenmassage
- Spanning en kleine verklevingen in het litteken worden losgemaakt
- Positief effect op dikte, vasculariteit, buigzaamheid pijn en
jeukervaring
- 6 tot 8 weken na sluiting van wond
3
Als je deze samenvatting helemaal uit je hoofd leert kan je alles
beantwoorden over soorten littekens, hoe ze ontstaan en welke
behandelingen etc. er zitten oefenvragen bij. Als je die vragen kunt
beantwoorden weet je zeker dat je het allemaal begrijpt. Ik ben de
decentrale selectie in 2026 1 x doorgekomen door dit te leren, het ging mij
heel makkelijk af. Dus goed leren! Succes!
Soorten littekens (ciatrix)
Atrofisch litteken
- Dermis randen gaan wijken (verliest volume)
- Epidermis blijft heel
- Blijft binnen zijn wondranden (de wond gaat dus niet ineens groter
worden)
- Doorschijnend, meestal geen klachten
- 10 en 20 jaren grootste kans, worden vaak opvallender wanneer je
wat ouder wordt door collageenafname.
Keloïd
- Het litteken blijft niet binnen zijn wondranden en word groter
- Blijft vaak doorgroeien
- Donkerder paars
- Jeuk, pijn
- Ook wel littekenwoekering
- Uitdaging om te behandelen
- 10/30 tot 40 jaar, getinte types en zelden bij oudere mensen
Hypertrofisch litteken
- Dik verheven, jeukt
- Blijft binnen wondranden
- Roze/rood
- Vaakst voor bij 20-40 jaar, bij getinte types
Contractuur litteken
- Het overmatig samentrekken doordat een litteken ontstaat
- Komt vaak voor bij brandwonden
Nomotroof litteken
- Plat
- Bleek/huidkleurige
- Geen klachten
Bij wondgenezing zijn er verschillende collageenvorming types
1
,Collageen type |||
- Word het eerst gelegd tijdens wondgenezing
- Dun en flexibel
- Geeft huid minimaal stevigheid
Collageen type |
- Word vervangen door type |||
- Sterker en dikker
- Komt voor in normale en volwassen huid
Type |V komt voor bij hechting tussen epidermis en dermis
Type V komt voor bij vezelvorming
Het proces van littekenvorming doorloopt in 3 fases
1 ontstekingsreactie
2 proliferatiefase
3 remodeleringsfase
Ontstekingsreactie 0 – 5 dagen
- Activeert depidement in het wondgebied
- Fibroblasten en keratinocyten worden aangetrokken naar de wond
en de cel proliferatie gestimuleerd.
- Vasodilatie (bloedvaten worden wijder)
Proliferatiefase 3 dagen tot 3 weken
- Wondcontractie vindt plaats
- Word gekenmerkt door proliferatie en migratie van endotheelcellen,
fibroblasten en keratinocyten naar het wondgebied.
- Angiogenese (bloedvat vorming) er worden nieuwe bloedvaten
aangelegd waardoor er meer zuurstof en voedingstoffen in
herstellende wond komen
- Re-epitheelelisatie, huid groeit over granulatieweefsel heen.
Huidranden groeien naar elkaar toe hierna valt het korstje af.
Remodeleringsfase 3 weken tot 1 jaar of langer
- Begint als wond volledig gesloten is
- Macrofagen en fibroblasten zorgen voor afbraak overmatig
nieuwgroei bloedvat
- Rijpt collageen uit
- Bloedvaatjes zijn hier niet meer nodig
- Collageen wordt netter neergelegd
- Fibroblasten veranderen in myo fibroblasten
Het uiteindelijke litteken bevat geen zweetklieren haarzakjes of
talgklieren.
2
, Bij een verandering van bovenstaande wondgenezing extra kans op
overmatig litteken
Dat wordt vaak gezien bij een verlengde re-epitheelisatie bij diepe
wonden.
Bij 6 maanden wordt er een piek in de ontwikkeling van klachten gezien.
Daarna kan adhesie ontstaan.
Contractuurvorming komt vaak bij diepe brandwonden voor en is chirurgie
belangrijk
De tijd dat de wond sluit:
- Snijwond: 5 tot 14 dagen, vaak gesloten met hechtingen
- Oppervlakkige wond, epidermis sluit snel door re-ephitheelisatie
- Diepe of grote brandwond, 2-4 weken of langer
Er zijn 3 verschillende behandel methodes om littekens te behandelen bij
het geven van klachten
1 invasieve behandelingen (chirurgische ingrepen, indringen van de huid)
2 semi invasieve behandelingen (gedeeltelijk binnendringen van de huid)
3 niet invasieve behandelingen (niet chirurgische ingrepen, niet indringen
van de huid)
Niet Invasieve behandelingen bij huidtherapeut:
- Aanmeten van drukkleding
- Siliconentherapie
- Manuele littekenmassage
- Mechanische bindweefselmassage
- Medische camouflage
Aanmeten drukkleding
- Dit wordt 24 uur per dag gedragen
- Dermis wordt dunner en oedeem neemt af
- 24-40 mmHg (milimeterkwikdruk)
Siliconentherapie
- Semipermeabele (doorlaatbare) siliconen pleister, gel of spray
aangebracht.
- Huid wordt vochtig, hierdoor neemt dikte af
- En heeft beschermende remmende functie waardoor pijn jeuk en
vascularisatie wordt verminderd.
- Vaak ook preventief dus meteen gebruiken na genezing van wond
Manuele Littekenmassage
- Spanning en kleine verklevingen in het litteken worden losgemaakt
- Positief effect op dikte, vasculariteit, buigzaamheid pijn en
jeukervaring
- 6 tot 8 weken na sluiting van wond
3
