Methodisch denken en handelen
Cyclisch werkproces
1. Methodisch werken
Sociaal werk heeft twee belangrijke doelen:
- Ondersteunen van mensen en groepen zodat zij tot hun recht
komen.
- Signaleren van maatschappelijke problemen door omstandigheden
te analyseren en deze door te geven aan overheden en instanties,
zodat er verbeteringen mogelijk zijn.
Wederzijdse aanpassing
Sociaal werk richt zich niet alleen op:
- Het aanpassen van mensen aan de samenleving,
maar ook op:
- Het aanpassen van de samenleving (en haar organisaties) aan de
noden en mogelijkheden van mensen.
Continue ontwikkeling van de sociaal werker
Een sociaal werker moet:
- Veel kennis en inzicht opbouwen
- Blijven leren en zoeken naar betere manieren om situaties te
begrijpen en aan te pakken
Belang van theorie
- Een theoretische onderbouwing is essentieel
- Theorie helpt om situaties beter te begrijpen en professioneel te
handelen
2. Theoretische onderbouwing
- Sociaal werk in de samenleving:
Sociaal werk gebeurt niet los van de werkelijkheid, maar midden
in de samenleving, dicht bij mensen. Het bevindt zich tussen de
leefwereld van mensen en de systeemwereld van organisaties en
beleid.
- Theoretische onderbouwing:
Het handelen van een sociaal werker steunt op theorie, omdat
het gericht is op het realiseren van een sociaal rechtvaardige
samenleving.
- Belangrijke concepten:
In het boek ligt de nadruk op empowerment en op verschillende
, vormen van kapitaal, die helpen om situaties van mensen beter
te begrijpen en te versterken.
A. Empowerment
Een sociaal werker werkt tegelijk op drie niveaus: micro (individu), meso
(groep) en macro (samenleving). Alleen wanneer alle niveaus
meegenomen worden, kan je spreken van empowerment. Zo niet, gebruik
je beter versterken.
Versterken van de belanghebbende
De focus ligt op het activeren van de eigen kracht en het vergroten van
zelfvertrouwen en veerkracht. Ook het stimuleren van deelname aan de
samenleving is belangrijk.
- Eigen kracht (her)ontdekken
- Geloof in eigen kunnen versterken
- Zelfvertrouwen opbouwen
- Sociale contacten herstellen of uitbreiden
- Persoonlijke ontwikkeling stimuleren (opleiding, vrijwilligerswerk,
…)
Daarnaast worden hulpbronnen in de omgeving actief ingezet, zoals
buurthuizen, scholen of verenigingen.
Aanpassingen in de samenleving
Sociaal werk kijkt ook naar de context en wil die verbeteren.
- Voorzieningen beter afstemmen op noden van mensen
(participatief)
- Uitsluitingsmechanismen aanpakken (onderwijs, werk,
huisvesting, zorg)
Politiek-maatschappelijk niveau
Hier draait het om structurele verandering en meer invloed voor burgers.
- Macht van burgers vergroten
- Beleid en regelgeving beïnvloeden
- Discriminatie tegengaan en inclusie bevorderen
- Collectieve stem versterken (organisaties, vakbonden,
actiegroepen)
- Onrecht signaleren en belangen behartigen
B. Hulpbronnen: verschillende vormen van kapitaal
Cyclisch werkproces
1. Methodisch werken
Sociaal werk heeft twee belangrijke doelen:
- Ondersteunen van mensen en groepen zodat zij tot hun recht
komen.
- Signaleren van maatschappelijke problemen door omstandigheden
te analyseren en deze door te geven aan overheden en instanties,
zodat er verbeteringen mogelijk zijn.
Wederzijdse aanpassing
Sociaal werk richt zich niet alleen op:
- Het aanpassen van mensen aan de samenleving,
maar ook op:
- Het aanpassen van de samenleving (en haar organisaties) aan de
noden en mogelijkheden van mensen.
Continue ontwikkeling van de sociaal werker
Een sociaal werker moet:
- Veel kennis en inzicht opbouwen
- Blijven leren en zoeken naar betere manieren om situaties te
begrijpen en aan te pakken
Belang van theorie
- Een theoretische onderbouwing is essentieel
- Theorie helpt om situaties beter te begrijpen en professioneel te
handelen
2. Theoretische onderbouwing
- Sociaal werk in de samenleving:
Sociaal werk gebeurt niet los van de werkelijkheid, maar midden
in de samenleving, dicht bij mensen. Het bevindt zich tussen de
leefwereld van mensen en de systeemwereld van organisaties en
beleid.
- Theoretische onderbouwing:
Het handelen van een sociaal werker steunt op theorie, omdat
het gericht is op het realiseren van een sociaal rechtvaardige
samenleving.
- Belangrijke concepten:
In het boek ligt de nadruk op empowerment en op verschillende
, vormen van kapitaal, die helpen om situaties van mensen beter
te begrijpen en te versterken.
A. Empowerment
Een sociaal werker werkt tegelijk op drie niveaus: micro (individu), meso
(groep) en macro (samenleving). Alleen wanneer alle niveaus
meegenomen worden, kan je spreken van empowerment. Zo niet, gebruik
je beter versterken.
Versterken van de belanghebbende
De focus ligt op het activeren van de eigen kracht en het vergroten van
zelfvertrouwen en veerkracht. Ook het stimuleren van deelname aan de
samenleving is belangrijk.
- Eigen kracht (her)ontdekken
- Geloof in eigen kunnen versterken
- Zelfvertrouwen opbouwen
- Sociale contacten herstellen of uitbreiden
- Persoonlijke ontwikkeling stimuleren (opleiding, vrijwilligerswerk,
…)
Daarnaast worden hulpbronnen in de omgeving actief ingezet, zoals
buurthuizen, scholen of verenigingen.
Aanpassingen in de samenleving
Sociaal werk kijkt ook naar de context en wil die verbeteren.
- Voorzieningen beter afstemmen op noden van mensen
(participatief)
- Uitsluitingsmechanismen aanpakken (onderwijs, werk,
huisvesting, zorg)
Politiek-maatschappelijk niveau
Hier draait het om structurele verandering en meer invloed voor burgers.
- Macht van burgers vergroten
- Beleid en regelgeving beïnvloeden
- Discriminatie tegengaan en inclusie bevorderen
- Collectieve stem versterken (organisaties, vakbonden,
actiegroepen)
- Onrecht signaleren en belangen behartigen
B. Hulpbronnen: verschillende vormen van kapitaal
