DEEL 4: MARKTRECHT
HOOFDSTUK 1: MEDEDINGING EN PRIJSREGLEMENTERING
4.1. MEDEDINGING EN PRIJSREGLEMENTERING
Onderneming streven ernaar om:
• Winsten maken
• Klanten voor zich winnen
• Mee te spelen op de economische markt
• Consumenten te overtuigen bij hen aan te kopen
Meerdere ondernemingen zijn actief op dezelfde markt, belang van prijsafspraken
⇨ Concurrentie ontstaat (= mededinging)
Belang van mededinging:
• Stimuleert innovatie
• Zorgt voor betere kwlaiteit
• Houdt prijzen competitief
• Beschermt de consument
Daarom is het concurrentiebeleid onderdeel marktrecht (Binnen EU)
JURIDISCHE BASIS VOOR HET EUROPEES MEDEDINGINGSRECHT
De kern ligt in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (= VWEU)
• Regelt de bevoegdheden, doelstellingen en werking van de Unie
Belangrijke artikelen:
• ART 101:
Verbiedt prijsafspraken tussen ondernemingen die de concurrentie beperken (kartelvorming)
- Geen marktverdeling, prijsafspraken, uitwisseling van concurrentiegevoelige informatie
• ART 102:
Verbiedt misbruik van een machtspositie
- Gebruik maken van dumpingprijzen, staatssteun, uitsluiten van concurrentie
ANDERE EUROPESE JURIDISCHE REGELGEVING
Naast het VWEU, bestaan er ook verordeningen, richtlijnen, mededelingen …
⇨ Werken regels verder uit
⇨ Zorgen voor concrete toepassing
Concurrentie – 2 vormen:
- Eerlijke concurrentie: toegestaan, werkgevers/ ondernemingen moeten zich eraan houden
- Oneerlijke concurrentie: altijd verboden, sancties mogelijk
1
,EUROPEES NETWERK VOOR MEDEDINGING
Elke lidstaat heeft een eigen instantie (autoriteit/ overheidsdienst) om de naleving vd mededinging te bewaken
⇨ In België is dit de BMA (= Belgische mededingautoriteit)
Taken van de BMA:
• Bewaakt oneerlijke concurrentie
• Past de Europese/ Belgische regels toe
• Controleert hoe info aan de burger wordt bezorgd
• Behandelt meldingen bij vermoeden van oneerlijke concurrentie
BMA is van toepassing op iedereen die in België handel drijft/ een economisch doel nastreeft.
Case voorbeeld: Delhaize en lidl
Delhaize maakte reclame met merkproducten (verwarring ontstaat)
- Je mag witte producten met witte producten vergelijken
- Je mag wit product met A merk vergelijken
- Je moet de juiste verhoudingen vergelijken (geen 100g met 1kg)
- Altijd eenheidsprijs vermelden
INBREUKEN OP DE MEDEDINGING
1. Kartels (verboden)
= Er worden prijsafspraken gemaakt tussen meerdere ondernemingen waardoor concurrenten buiten spel
worden gezet, verboden concurrentie is:
• Prijsafspraken maken
• Afspreken hoeveel iedere onderneming zal produceren
• Aan klantenverdeling doen
• Concurrentiegevoelige info bij elkaar rapen
• Strategie waardoor er geen eerlijke concurrentie meer is
Gevolgen: minder concurrentie, hogere prijzen, minder innovatie Consument = de dupe
Er is ook toegelaten concurrentie
• Overeenkomsten die bijdragen tot nieuwe ideeën
• Verbetering van de technische/ economische vooruitgang (samenwerken voor meer omzet)
• Verbetering van de economische vooruitgang
Vanaf dat je iemand nadelig behandelt door de prijs/ iemand weg concurreren Sprake van een kartel
2. Misbruik van machtspositie
Een sterke economische marktpositie hebben (bv. Coca-Cola, Apple) is toegelaten Ze zijn de grootste
Het misbruiken ervan niet (verboden)
- Te dure prijzen opleggen
- Oneerlijke contractvoorwaarden
- Productie van anderen beperken
2
, 3. Misbruik van economische afhankelijkheid
Een onderneming is economisch afhankelijk wanneer ze sterk afhbakelijk is van een andere onderneming
Verboden wanneer een dominante partij haar macht gebruikt om voorwaarden/ tegenprestetaies op te leggen
- Bv. Weigeren te leveren zonder reden, beperking van productie of afzet, onredelijke contractvoorwaarden
- Cuba dat als land platgelegd wordt door afhankelijkheid van energie-import
4. Concentratie (meerdere personen bij elkaar)
= Duurzame wijziging van zeggenschap over een onderneming
Doel:
• Economische draagkracht vergroten
• Samenvoegen van afzetmarkten
• Nieuwe productontwikkeling
• Kostenefficiëntie
we hebben verschillende soorten:
a. Fusies
b. Overnames
c. Joint ventures
Allemaal toegelaten maar moeten verplicht gemeld worden bij de BMA
⇨ Ze kunnen de mededinging beïnvloeden
Verbod op afspraken tussen concurrenten:
Regel: Je mag als onderneming geen geheime afspraken maken met concurrenten, er zijn 3 verboden:
1. Prijzen afspreken (kartelvorming)
Delhaize, Lidl en Colruyt mogen niet stiekem afspreken om hogere prijs te vragen
2. Productie/ verkoop beperken
Twee brouwerijen spreken af dat ze elk maar een aantal flessen mogen produceren (beperken v. anderen)
3. Markten/ klanten verdelen (toewijzen van afnemers)
Bedrijf mag niet zeggen ‘jij doet Gent, ik Antwerpen’ Klant heeft geen vrije keuze meer
Conclusie: alles waarbij concurrenten onderling afspreken om de vrije markt/ de handelaar te beperken is illegaal.
• Oneerlijke concurrentie, misbruik van economische onafhankelijkheid, machtsmisbruik
! Exclusiviteitsbeding bestaat hier niet
⇨ Geen contractuele clausule waarin partijen afspreken dat zij exclusief met elkaar samenwerken
4.2. BESCHERMING VAN DE MEDEDINGING IN BELGIË
Belgische mededingingsautoriteit (BMA)
= Administratieve overheidsdienst die in alle onafhankelijkheid toeziet op eerlijke concurrentie tussen bedrijven
Bestaand uit:
• Voorzitter
• Mededingingscollege (beslissingsorgaan) Neemt formele beslissingen
3
HOOFDSTUK 1: MEDEDINGING EN PRIJSREGLEMENTERING
4.1. MEDEDINGING EN PRIJSREGLEMENTERING
Onderneming streven ernaar om:
• Winsten maken
• Klanten voor zich winnen
• Mee te spelen op de economische markt
• Consumenten te overtuigen bij hen aan te kopen
Meerdere ondernemingen zijn actief op dezelfde markt, belang van prijsafspraken
⇨ Concurrentie ontstaat (= mededinging)
Belang van mededinging:
• Stimuleert innovatie
• Zorgt voor betere kwlaiteit
• Houdt prijzen competitief
• Beschermt de consument
Daarom is het concurrentiebeleid onderdeel marktrecht (Binnen EU)
JURIDISCHE BASIS VOOR HET EUROPEES MEDEDINGINGSRECHT
De kern ligt in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (= VWEU)
• Regelt de bevoegdheden, doelstellingen en werking van de Unie
Belangrijke artikelen:
• ART 101:
Verbiedt prijsafspraken tussen ondernemingen die de concurrentie beperken (kartelvorming)
- Geen marktverdeling, prijsafspraken, uitwisseling van concurrentiegevoelige informatie
• ART 102:
Verbiedt misbruik van een machtspositie
- Gebruik maken van dumpingprijzen, staatssteun, uitsluiten van concurrentie
ANDERE EUROPESE JURIDISCHE REGELGEVING
Naast het VWEU, bestaan er ook verordeningen, richtlijnen, mededelingen …
⇨ Werken regels verder uit
⇨ Zorgen voor concrete toepassing
Concurrentie – 2 vormen:
- Eerlijke concurrentie: toegestaan, werkgevers/ ondernemingen moeten zich eraan houden
- Oneerlijke concurrentie: altijd verboden, sancties mogelijk
1
,EUROPEES NETWERK VOOR MEDEDINGING
Elke lidstaat heeft een eigen instantie (autoriteit/ overheidsdienst) om de naleving vd mededinging te bewaken
⇨ In België is dit de BMA (= Belgische mededingautoriteit)
Taken van de BMA:
• Bewaakt oneerlijke concurrentie
• Past de Europese/ Belgische regels toe
• Controleert hoe info aan de burger wordt bezorgd
• Behandelt meldingen bij vermoeden van oneerlijke concurrentie
BMA is van toepassing op iedereen die in België handel drijft/ een economisch doel nastreeft.
Case voorbeeld: Delhaize en lidl
Delhaize maakte reclame met merkproducten (verwarring ontstaat)
- Je mag witte producten met witte producten vergelijken
- Je mag wit product met A merk vergelijken
- Je moet de juiste verhoudingen vergelijken (geen 100g met 1kg)
- Altijd eenheidsprijs vermelden
INBREUKEN OP DE MEDEDINGING
1. Kartels (verboden)
= Er worden prijsafspraken gemaakt tussen meerdere ondernemingen waardoor concurrenten buiten spel
worden gezet, verboden concurrentie is:
• Prijsafspraken maken
• Afspreken hoeveel iedere onderneming zal produceren
• Aan klantenverdeling doen
• Concurrentiegevoelige info bij elkaar rapen
• Strategie waardoor er geen eerlijke concurrentie meer is
Gevolgen: minder concurrentie, hogere prijzen, minder innovatie Consument = de dupe
Er is ook toegelaten concurrentie
• Overeenkomsten die bijdragen tot nieuwe ideeën
• Verbetering van de technische/ economische vooruitgang (samenwerken voor meer omzet)
• Verbetering van de economische vooruitgang
Vanaf dat je iemand nadelig behandelt door de prijs/ iemand weg concurreren Sprake van een kartel
2. Misbruik van machtspositie
Een sterke economische marktpositie hebben (bv. Coca-Cola, Apple) is toegelaten Ze zijn de grootste
Het misbruiken ervan niet (verboden)
- Te dure prijzen opleggen
- Oneerlijke contractvoorwaarden
- Productie van anderen beperken
2
, 3. Misbruik van economische afhankelijkheid
Een onderneming is economisch afhankelijk wanneer ze sterk afhbakelijk is van een andere onderneming
Verboden wanneer een dominante partij haar macht gebruikt om voorwaarden/ tegenprestetaies op te leggen
- Bv. Weigeren te leveren zonder reden, beperking van productie of afzet, onredelijke contractvoorwaarden
- Cuba dat als land platgelegd wordt door afhankelijkheid van energie-import
4. Concentratie (meerdere personen bij elkaar)
= Duurzame wijziging van zeggenschap over een onderneming
Doel:
• Economische draagkracht vergroten
• Samenvoegen van afzetmarkten
• Nieuwe productontwikkeling
• Kostenefficiëntie
we hebben verschillende soorten:
a. Fusies
b. Overnames
c. Joint ventures
Allemaal toegelaten maar moeten verplicht gemeld worden bij de BMA
⇨ Ze kunnen de mededinging beïnvloeden
Verbod op afspraken tussen concurrenten:
Regel: Je mag als onderneming geen geheime afspraken maken met concurrenten, er zijn 3 verboden:
1. Prijzen afspreken (kartelvorming)
Delhaize, Lidl en Colruyt mogen niet stiekem afspreken om hogere prijs te vragen
2. Productie/ verkoop beperken
Twee brouwerijen spreken af dat ze elk maar een aantal flessen mogen produceren (beperken v. anderen)
3. Markten/ klanten verdelen (toewijzen van afnemers)
Bedrijf mag niet zeggen ‘jij doet Gent, ik Antwerpen’ Klant heeft geen vrije keuze meer
Conclusie: alles waarbij concurrenten onderling afspreken om de vrije markt/ de handelaar te beperken is illegaal.
• Oneerlijke concurrentie, misbruik van economische onafhankelijkheid, machtsmisbruik
! Exclusiviteitsbeding bestaat hier niet
⇨ Geen contractuele clausule waarin partijen afspreken dat zij exclusief met elkaar samenwerken
4.2. BESCHERMING VAN DE MEDEDINGING IN BELGIË
Belgische mededingingsautoriteit (BMA)
= Administratieve overheidsdienst die in alle onafhankelijkheid toeziet op eerlijke concurrentie tussen bedrijven
Bestaand uit:
• Voorzitter
• Mededingingscollege (beslissingsorgaan) Neemt formele beslissingen
3
