Strategisch Management
Volledige samenvatting
Concurrentiestrategie · Concernstrategie · ERS
Topic 1 t.e.m. 10: van waardecreatie en value capture tot houdbaar competitive advantage, corporate
strategy, diversificatie, shared value en strategie-executie
Samenvatting Strategisch Management · 1
,Inhoudsopgave
Tip: klik met de rechtermuisknop op de inhoudsopgave en kies “Veld bijwerken” om de paginanummers in te
vullen.
Inhoudsopgave....................................................................................................................... 2
Inleiding: waar gaat strategisch management over?...............................................................4
Topic 1 — Wat is strategie?....................................................................................................4
Strategie gaat over de lange termijn..................................................................................4
De kernvragen van strategisch denken..............................................................................5
De rollen van strategie.......................................................................................................6
Strategie als target en de link met financiën.......................................................................7
Visie, missie, waarden en het strategie-statement.............................................................7
Eerste dimensie: operationele effectiviteit is geen strategie...............................................8
Tweede dimensie: strategie rust op unieke activiteiten......................................................9
Derde dimensie: een houdbare positie vereist trade-offs...................................................9
Vierde dimensie: fit drijft competitive advantage en houdbaarheid...................................10
Strategie herontdekken: waarom bedrijven falen te kiezen..............................................10
De oorsprong en evolutie van strategie (Ghemawat).......................................................11
Wanneer een strategie herzien?......................................................................................11
Topic 2 — Value creation en value capture..........................................................................11
De drie fundamentele vragen...........................................................................................11
Het basisframework: WTP, kosten en prijs.......................................................................12
WTP, vraagcurve en value capture..................................................................................12
Wat beïnvloedt de WTP?.................................................................................................12
Added value en value-based strategy...................................................................................13
Waarde ontstaat in een keten, niet in isolatie...................................................................13
Added value als bovengrens voor value capture..............................................................14
Vier value-based strategieën...........................................................................................14
Topic 3 — De competitive landscape...................................................................................15
Industry attractiveness.....................................................................................................15
De industry value system en dynamiek............................................................................16
Porter's Five Forces......................................................................................................... 16
Het Value Net en complementors....................................................................................17
Case: is de Amerikaanse legale cannabisindustrie aantrekkelijk?...................................17
Topic 4 — Building competitive advantage...........................................................................18
Wat is een competitive advantage?.................................................................................18
Types of competitive advantage......................................................................................18
Generic strategies en de keuze tussen posities...............................................................19
De scope van je business definiëren................................................................................20
De activiteitenset selecteren: de value chain...................................................................20
Stap 2 van de activiteitenanalyse: relatieve kostenanalyse..............................................22
Stap 3 van de activiteitenanalyse: WTP en de value curve..............................................22
Resources en capabilities................................................................................................23
Samenvatting Strategisch Management · 2
, Het business model en de virtuous cycle.........................................................................23
Case: Ducati — value creation, value capture en houdbaarheid......................................24
Topic 5 — Sustaining competitive advantage.......................................................................24
Convergentie: bovengemiddelde prestatie ebt weg.........................................................24
Twee dimensies van houdbaarheid..................................................................................25
Vier bedreigingen voor houdbaarheid..............................................................................25
De resource-based view: de vijf markttests van Collis en Montgomery............................26
Strategische implicaties van de RBV...............................................................................26
Barrières tegen imitatie....................................................................................................27
Topic 7 — Corporate strategy...............................................................................................28
Competitive versus corporate advantage.........................................................................28
Vier manieren om corporate waarde te creëren...............................................................28
Stap 1: portfolio bouwen en het model voor corporate advantage bepalen......................29
Case: DEME corporate strategy......................................................................................31
Stap 2: de groep ontwerpen en organiseren (Collis)........................................................31
Corporate strategy en structuur.......................................................................................32
Topic 8 — Diversification strategy........................................................................................33
De diversification discount...............................................................................................33
Waarom diversifiëren bedrijven?......................................................................................33
Wat zegt het empirisch onderzoek?.................................................................................33
Diversificatie in opkomende markten en institutional voids..............................................34
Topic 9 — Governance en Corporate Social Responsibility.................................................34
Het shareholder-perspectief (Friedman)..........................................................................34
Het stakeholder- en purpose-perspectief.........................................................................35
Creating Shared Value (Porter en Kramer)......................................................................35
ESG, win-win en de aanpak.............................................................................................36
Topic 10 — Het strategieproces...........................................................................................37
Formulering versus uitvoering..........................................................................................37
Het management system (closed-loop)............................................................................37
Uitvoering: leiderschap, biases en netwerken.......................................................................38
De CEO doet ertoe.......................................................................................................... 38
Biases in strategische besluitvorming..............................................................................38
Het belang van het netwerk.............................................................................................39
Synthese: strategie als consistent verhaal............................................................................39
Samenvatting Strategisch Management · 3
, Inleiding: waar gaat strategisch management over?
Strategisch management draait om de langetermijnprestaties van bedrijven en om de
vraag waarom sommige bedrijven structureel beter presteren dan andere. Het antwoord ligt
in de wisselwerking tussen drie elementen die samen spelen: de gekozen strategie, de
industrie waarin het bedrijf actief is en de bredere omgeving. Wie bestuurders vraagt wat
hun strategie is, krijgt vaak vage antwoorden. Een organisatie doet dingen en denkt na over
uitkomsten, maar de echte vraag is hoe je daar geraakt. Strategie is het verbinden van de
punten.
In het vak komen twee niveaus van strategie aan bod:
• Concurrentiestrategie (business level): hoe positioneer je je binnen één industrie en
bouw je een competitive advantage op?
• Concernstrategie (corporate level): in welke sectoren ben je actief en via welke weg
groei je (organisch, via overname of via joint venture)?
Naast de pure strategie is er aandacht voor ERS-thema's (Environment, Responsibility,
Society): de relatie tussen maatschappelijke uitdagingen en bedrijfseconomie, met
governance, CSR en shared value als rode draad. Ook organisaties zonder winstoogmerk
(musea, ziekenhuizen, scholen) doen aan strategie; hun doelstellingen verschillen, maar ze
moeten vergelijkbare elementen afwegen als commerciële bedrijven.
Kernidee. Strategie is geen verzameling losse beslissingen, maar een coherent geheel
dat ervoor zorgt dat de duizenden dagelijkse keuzes van een organisatie samen één
richting uitwijzen, en dat over de lange termijn superieure financiële returns genereert.
Topic 1 — Wat is strategie?
Strategie gaat over de lange termijn
Strategie gaat niet over de winst van volgend kwartaal, maar over overleven en goed
presteren over vele jaren. De luchtvaart illustreert dit scherp omdat het een notoir moeilijke
industrie is.
Ryanair. In de luchtvaart zit het kapitaal vast in de vliegtuigen, die alleen renderen
wanneer ze vliegen. Ryanair maakt daarom alles mogelijk om het toestel zo snel mogelijk
te laten keren (turnaround). In het begin gebruikte het secundaire luchthavens zoals
Charleroi, waar weinig verkeer was, zodat het snel kon landen en weer opstijgen. Het gaf
oorspronkelijk geen vaste stoeltoewijzing (zodat toestellen sneller vol zaten) en liet,
anders dan Eurowings, geen connecting flights toe (geen wachten op overgebrachte
bagage of vertraagde toestellen). Het model is meer dan twintig jaar moeilijk te kopiëren
gebleken, maar de recente verschuiving naar primaire luchthavens maakt het
afhankelijker van anderen en zet druk op andere delen van de business, met name het
personeel.
Samenvatting Strategisch Management · 4
Volledige samenvatting
Concurrentiestrategie · Concernstrategie · ERS
Topic 1 t.e.m. 10: van waardecreatie en value capture tot houdbaar competitive advantage, corporate
strategy, diversificatie, shared value en strategie-executie
Samenvatting Strategisch Management · 1
,Inhoudsopgave
Tip: klik met de rechtermuisknop op de inhoudsopgave en kies “Veld bijwerken” om de paginanummers in te
vullen.
Inhoudsopgave....................................................................................................................... 2
Inleiding: waar gaat strategisch management over?...............................................................4
Topic 1 — Wat is strategie?....................................................................................................4
Strategie gaat over de lange termijn..................................................................................4
De kernvragen van strategisch denken..............................................................................5
De rollen van strategie.......................................................................................................6
Strategie als target en de link met financiën.......................................................................7
Visie, missie, waarden en het strategie-statement.............................................................7
Eerste dimensie: operationele effectiviteit is geen strategie...............................................8
Tweede dimensie: strategie rust op unieke activiteiten......................................................9
Derde dimensie: een houdbare positie vereist trade-offs...................................................9
Vierde dimensie: fit drijft competitive advantage en houdbaarheid...................................10
Strategie herontdekken: waarom bedrijven falen te kiezen..............................................10
De oorsprong en evolutie van strategie (Ghemawat).......................................................11
Wanneer een strategie herzien?......................................................................................11
Topic 2 — Value creation en value capture..........................................................................11
De drie fundamentele vragen...........................................................................................11
Het basisframework: WTP, kosten en prijs.......................................................................12
WTP, vraagcurve en value capture..................................................................................12
Wat beïnvloedt de WTP?.................................................................................................12
Added value en value-based strategy...................................................................................13
Waarde ontstaat in een keten, niet in isolatie...................................................................13
Added value als bovengrens voor value capture..............................................................14
Vier value-based strategieën...........................................................................................14
Topic 3 — De competitive landscape...................................................................................15
Industry attractiveness.....................................................................................................15
De industry value system en dynamiek............................................................................16
Porter's Five Forces......................................................................................................... 16
Het Value Net en complementors....................................................................................17
Case: is de Amerikaanse legale cannabisindustrie aantrekkelijk?...................................17
Topic 4 — Building competitive advantage...........................................................................18
Wat is een competitive advantage?.................................................................................18
Types of competitive advantage......................................................................................18
Generic strategies en de keuze tussen posities...............................................................19
De scope van je business definiëren................................................................................20
De activiteitenset selecteren: de value chain...................................................................20
Stap 2 van de activiteitenanalyse: relatieve kostenanalyse..............................................22
Stap 3 van de activiteitenanalyse: WTP en de value curve..............................................22
Resources en capabilities................................................................................................23
Samenvatting Strategisch Management · 2
, Het business model en de virtuous cycle.........................................................................23
Case: Ducati — value creation, value capture en houdbaarheid......................................24
Topic 5 — Sustaining competitive advantage.......................................................................24
Convergentie: bovengemiddelde prestatie ebt weg.........................................................24
Twee dimensies van houdbaarheid..................................................................................25
Vier bedreigingen voor houdbaarheid..............................................................................25
De resource-based view: de vijf markttests van Collis en Montgomery............................26
Strategische implicaties van de RBV...............................................................................26
Barrières tegen imitatie....................................................................................................27
Topic 7 — Corporate strategy...............................................................................................28
Competitive versus corporate advantage.........................................................................28
Vier manieren om corporate waarde te creëren...............................................................28
Stap 1: portfolio bouwen en het model voor corporate advantage bepalen......................29
Case: DEME corporate strategy......................................................................................31
Stap 2: de groep ontwerpen en organiseren (Collis)........................................................31
Corporate strategy en structuur.......................................................................................32
Topic 8 — Diversification strategy........................................................................................33
De diversification discount...............................................................................................33
Waarom diversifiëren bedrijven?......................................................................................33
Wat zegt het empirisch onderzoek?.................................................................................33
Diversificatie in opkomende markten en institutional voids..............................................34
Topic 9 — Governance en Corporate Social Responsibility.................................................34
Het shareholder-perspectief (Friedman)..........................................................................34
Het stakeholder- en purpose-perspectief.........................................................................35
Creating Shared Value (Porter en Kramer)......................................................................35
ESG, win-win en de aanpak.............................................................................................36
Topic 10 — Het strategieproces...........................................................................................37
Formulering versus uitvoering..........................................................................................37
Het management system (closed-loop)............................................................................37
Uitvoering: leiderschap, biases en netwerken.......................................................................38
De CEO doet ertoe.......................................................................................................... 38
Biases in strategische besluitvorming..............................................................................38
Het belang van het netwerk.............................................................................................39
Synthese: strategie als consistent verhaal............................................................................39
Samenvatting Strategisch Management · 3
, Inleiding: waar gaat strategisch management over?
Strategisch management draait om de langetermijnprestaties van bedrijven en om de
vraag waarom sommige bedrijven structureel beter presteren dan andere. Het antwoord ligt
in de wisselwerking tussen drie elementen die samen spelen: de gekozen strategie, de
industrie waarin het bedrijf actief is en de bredere omgeving. Wie bestuurders vraagt wat
hun strategie is, krijgt vaak vage antwoorden. Een organisatie doet dingen en denkt na over
uitkomsten, maar de echte vraag is hoe je daar geraakt. Strategie is het verbinden van de
punten.
In het vak komen twee niveaus van strategie aan bod:
• Concurrentiestrategie (business level): hoe positioneer je je binnen één industrie en
bouw je een competitive advantage op?
• Concernstrategie (corporate level): in welke sectoren ben je actief en via welke weg
groei je (organisch, via overname of via joint venture)?
Naast de pure strategie is er aandacht voor ERS-thema's (Environment, Responsibility,
Society): de relatie tussen maatschappelijke uitdagingen en bedrijfseconomie, met
governance, CSR en shared value als rode draad. Ook organisaties zonder winstoogmerk
(musea, ziekenhuizen, scholen) doen aan strategie; hun doelstellingen verschillen, maar ze
moeten vergelijkbare elementen afwegen als commerciële bedrijven.
Kernidee. Strategie is geen verzameling losse beslissingen, maar een coherent geheel
dat ervoor zorgt dat de duizenden dagelijkse keuzes van een organisatie samen één
richting uitwijzen, en dat over de lange termijn superieure financiële returns genereert.
Topic 1 — Wat is strategie?
Strategie gaat over de lange termijn
Strategie gaat niet over de winst van volgend kwartaal, maar over overleven en goed
presteren over vele jaren. De luchtvaart illustreert dit scherp omdat het een notoir moeilijke
industrie is.
Ryanair. In de luchtvaart zit het kapitaal vast in de vliegtuigen, die alleen renderen
wanneer ze vliegen. Ryanair maakt daarom alles mogelijk om het toestel zo snel mogelijk
te laten keren (turnaround). In het begin gebruikte het secundaire luchthavens zoals
Charleroi, waar weinig verkeer was, zodat het snel kon landen en weer opstijgen. Het gaf
oorspronkelijk geen vaste stoeltoewijzing (zodat toestellen sneller vol zaten) en liet,
anders dan Eurowings, geen connecting flights toe (geen wachten op overgebrachte
bagage of vertraagde toestellen). Het model is meer dan twintig jaar moeilijk te kopiëren
gebleken, maar de recente verschuiving naar primaire luchthavens maakt het
afhankelijker van anderen en zet druk op andere delen van de business, met name het
personeel.
Samenvatting Strategisch Management · 4
