Afkortingen worden gevraagd op het examen
WERKEN MET EEN
VERSTANDELIJKE BEPERKING
1) ORGANISATIE IN HET WERKVELD
1.1) ONTWIKKELING IN DE SECTOR VOOR MENSEN MET VERSTANDELIJKE
BEPERKING
Een veranderend hulpverleningslandschap
1.1.1) GELIJKE RECHTEN
Aanleiding: VN conventie
Sinds 1/8/2009 in werking voor België personen met handicap op voet van gelijkheid
met anderen begin verdrag voor deze mensen
Verenigde naties staat wereldwijd in voor vrede. 193 landen van de 196 hebben dit
verdrag getekend (het algemene)
Het VN-verdrag huldigt 2 principes:
- Definieert een handicap: als het resultaat van een wisselwerking tussen een
persoon met een beperking en de obstakels waarmee en niet-inclusieve SL hem of
haar confronteert
- Luist een echte mentaliteitsverandering in: een mens met een handicap is
niet langer afhankelijk van liefdadigheid of hulp zonder stem maar wel gezien
als persoon met rechten net zoals andere burgers
Het gevolg hiervan is: wijziging van manier van denken: meer toegespitst op
zelfstandigheid participatie en een volwaardige en volledige integratie van deze personen
in de MS
- Vroeger werd er veel uit liefdadigheid gewerkt: vooral uit medelijden voor de
personen met een verstandelijke beperking
o Vb: stemmen voor een verkiezing: vroeger werden er veel volmachten
uitgedeeld aan de ouders van deze personen zodat zij konden stemmen
voor hen. Nu tegenwoordig gaan we hen ondersteunen en zelf de kans
geven om dit te doen.
- We gaan proberen te werken eigenlijk naar zelfredzaamheid
Wijziging in manier waarop we denken:
Ruimere omschrijving van begrip ‘handicap’ : ruimere interpretatie van
verstandelijke handicap. : Handicap niet op zich zien maar ook de obstakels die
worden ervaren.
Je hebt zelf niet echt gevoel dat je beperkt bent maar je ervaart in de maatschappij al
deze drempels Handicap
Visie: burgerschapsmodel: Maatschappelijke verantwoordelijkheid om gelijke
rechten te verwezenlijken.
PERSONEN MET EEN personen met langdurige fysieke, mentale, verstandelijke
HANDICAP of zintuiglijke beperkingen die hen in wisselwerking met
diverse drempels kunnen beletten volledig, daadwerkelijk
en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in
de samenleving.
Drempels die ze kunnen ervaren:
- verhoogd voetpad of extra trapjes voor personen
in een rolwagen
- teksten/ brieven voor analfabeten of mensen met
een verstandelijke beperking.
,Afkortingen worden gevraagd op het examen
- .begrip van geld mensen met een verstandelijke
beperking staan vooral onder bewind voering ze
willen alles direct uitgeven en kunnen niet sparen
- Zwangerschappen: het gevoel hebben dat je het
goed kan terwijl wij het inzien dat dit niet zo is
BURGERSCHAPSMODE Basismodel voor verdere uitbouw van het Vlaams beleid
L t.a.v personen met een handicap
= iedereen ongeacht beperking of achtergrond, kan
volledig meedoen, meetellen en heeft betekenis in onze
SL
De visie van burgserschapsmodel is een inclusief sociaal
model, dat de klemtoon legt op de mogelijkheden, de
individuele vaardigheden, de persoonlijke
autonomie en de sociale solidariteit. Bij de vertaling
van deze sleutelelementen naar de voorwaarden voor een
maximale realisatie van de kwaliteit van het leven
dringen zich een aantal vaststellingen op.
Concreet betekent dit dat iedereen, ongeacht
beperkingen of achtergrond, kan volledig meedoen,
meetellen en heeft betekenis in de samenleving
Het leidt naar een echt inclusiebeeld:
- Maximaal investeren in volwaardige maatschappelijke participatie van PmH
- Personen met een handicap handvaten in handen geven om hun eigen leven te
sturen
- Sociale solidariteit maximaal laten spelen
1.1.2) INCLUSIE
Zoveel mogelijk gewoon in de SL en zo weinig mogelijk uitzonderlijk en afzonderlijk.
Gewoon waar mogelijk, buitenmogelijk waar moet
Vb: bij thuisbegeleiding zorgen dat ze ook hobby’s kunnen uitvoeren: kijken of ze
bij een normale club kunnen meedoen en als dit niet werkt ga je pas naar een G
sport gaan (gehandicapte sportclub)
Separatie = uitsluiting, integratie is persoon met handicap die zich aanpast, inclusie = SL
zorgt voor aanpassing zodat iedereen betrokken kan worden
1.1.3) VERMAATSCHAPPELIJKING VAN DE ZORG
VERMAATSCHAPPELIJ = solidariteit onder elkaar.
KING VAN DE ZORG “Verschuiving binnen de zorg waarbij ernaar gestreefd
,Afkortingen worden gevraagd op het examen
wordt om mensen met beperkingen, chronisch zieken,
kwetsbare ouderen, jongeren met gedrags-en emotionele
problemen, mensen die in armoede leven, …., met al hun
mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen
zinvolle plek in de samenleving te laten innemen, hen
daarbij waar nodig te ondersteunen en de zorg zoveel
mogelijk geïntegreerd in de samenleving te laten
verlopen.”
Zo dicht mogelijk bij familie en thuis. Zo lang
mogelijk mensen thuis proberen te laten wonen
Dit is dubbel het is een besparingsmaatregel van
de overheid omdat dit voor hen minder kost om ze
thuis te laten
Een volgend gevolg van het ondertekenen van de
conventie is de vermaatschappelijking van de zorg.
Verschuiving binnen de zorg waarbij ernaar gestreefd
wordt om mensen met beperkingen, chronisch zieken,
kwetsbare ouderen, jongeren met gedrags-en emotionele
problemen, mensen die in armoede leven, …., met al hun
mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek
in de samenleving te laten innemen, hen daarbij waar
nodig te ondersteunen en de zorg zoveel mogelijk
geïntegreerd in de samenleving te laten verlopen.”
De zorg vindt niet enkel plaats in zorgvoorzieningen maar
zoveel mogelijk in de eigen omgeving.
CONCENTRISCHE maximale inzet van zo gewoon als mogelijk, pas uitzondering
CIRKELS indien nodig. Een visuelevoorstelling van de gedeelde
verantwoordelijkheid van de maatschappij in de zorg. Elke
cirkel staat voor een partij die de zorg kan opnemen.
1. zelfzorg: persoon met beperking (slapen, gezond eten,
tandenpoetsen, aankleden, …) zelf
kunnen thuisblijven 1
2. gewone zorg: het eigen gezin (wie 2
zorg biedt voor die persoon en woont 3
er bij die persoon (gezin kan 4
dagvoorziening voorzien) 5
3. mantelzorg (af en toe eens hulp
bieden): familie, vrienden…
(kennissen kunnen dit doen)
4. reguliere zorg waar iedereen toegang tot heeft (artsen,
dokters, logo) (taxidiensten dvc)
5. gespecialiseerde zorg en Dienstverlening
woonzorgcentra etc wanneer alle andere zorg niet meer van
toepassing is. (busje voorziening dvc)
1.1.4) VRAAGGESTUURD WERKEN ÉN CLIËNTZORG
VRAAGGESTUUR Men gaat het individu en zijn vraag centraal stelt en als
D WERKEN uitgangspunt hanteert om het aanbod te bepalen: het is zijn/haar
vraag die ons en het hulpverleningsproces stuurt
Vb: Een cliënt wil meer zelfstandig ondernemen.
Hulpvraag cliënt: "Ik wil graag leren koken en zelf naar de
supermarkt, in plaats van mee te eten in de gemeenschappelijke
eetzaal."
Vraaggestuurd werken: Begeleiding wordt afgestemd op deze
persoonlijke doelen, bijvoorbeeld door wekelijks samen te koken
en kookvaardigheden te oefenen.
AANBODSGERIC Alles wordt voorgeschoteld en ze moeten kiezen uit de
, Afkortingen worden gevraagd op het examen
HT WERKEN verschillende activiteiten
CLIËNTGERICHTE We houden rekening met en ons altijd inleven in de
ZORG belevingswereld van deze cliënt
CLIËNTGERICHT - Uitgaan van de vraag van de cliënt
WERKEN - Aansluiten bij de belevingswereld van de cliënt
- Niet onnodig de verantwoordelijkheid van de cliënt
overnemen
- De cliënt stimuleren tot nadenken/vertellen over wat hij
zelf zegt
- Zoeken naar een methode of een werkwijze die het best
past bij de cliënt
Vb: Een persoonlijke tas om koffie uit te drinken met twee
klontjes suiker.
Eerst op de deur kloppen en dan binnenkomen en goeiemorgen
zeggen.
Spotify lijstje maken met de lievelingsliedjes van de groep
cliënten.
Belangen van cliënten in cliëntgerichte zorg:
- Een band kunnen opbouwen met - Als totaal mens gezien worden
de begeleider - Vertrouwen krijgen
- Eigen regie - Minder vaak ongevraagd hulp
- Gemeende aandacht van de krijgen
begeleider - Mét de cliënt praten in plaats van
- Zelf kunnen ervaren over de cliënt
- Gelijkwaardige behandeling
1.1.5) OUDERS EN MANTELZORGERS BETREKKEN
Vroegere visie: enkel kijken naar de persoon met beperking
Nu: ouders en brussen, mantelzorgers, familie en vrienden mee gaan betrekken in het
zorgproces (concentrische cirkels) (vb: kleren kopen, geldzaken, doktersbezoek, vervoer,
vrije tijd)
Vanuit vermaatschappelijking van de zorg (zorg in eigen omgeving) krijgen ensen uit de
(dichte) omgeving van de PmH in de ondersteuning belang voor samenwerking
1.1.6) FINANCIERING NIEUWE SYSTEEM
Beleidswijziging: perspectief 2020
Basisprincipe: Vanuit volwaardig burgerschap en regie in eigen handen geven werd het
persoonsvolgend budget ingevoerd voor volwassenen met een beperking. Zorg en
ondersteuning worden rechtstreeks ingekocht door de personen zelf.
Ondanks het feit dat er telkens een groot bedrag gaat naar de ondersteuning van PmH,
worden de wachtlijsten toch steeds groter:
Hoe komt dit?
- Stijgend geboortecijfer + langere levensverwachtingen
- Medische vooruitgang: we leven langer dankzij de medische vooruitgang.
Vroeger stierven mensen met het syndroom van Down vaak vroeg omwille van
aangeboren hartproblemen. Nu worden die hartproblemen vroeg opgespoord en
behandeld. Ook de premature baby’s worden steeds vroeger in leven gehouden,
gelukkig, maar ook zij hebben meer kans op een handicap bij overleving.
- Inkrimping sociaal netwerk: gezinnen vroeger waren groter en woonden ook
heel vaak dichter bij mekaar. Een kind met een beperking werd door het hele
gezin/familie of zelfs soms dorp opgevangen. Nu woont met meer achter zijn/haar
eigen deur. Bovendien gaan ook meer en meer vrouwen werken waardoor zij niet
langer (alleen) de zorg opnemen. Ook grootouders moeten langer werken wat ook
gevolgen heeft voor de opvang.
WERKEN MET EEN
VERSTANDELIJKE BEPERKING
1) ORGANISATIE IN HET WERKVELD
1.1) ONTWIKKELING IN DE SECTOR VOOR MENSEN MET VERSTANDELIJKE
BEPERKING
Een veranderend hulpverleningslandschap
1.1.1) GELIJKE RECHTEN
Aanleiding: VN conventie
Sinds 1/8/2009 in werking voor België personen met handicap op voet van gelijkheid
met anderen begin verdrag voor deze mensen
Verenigde naties staat wereldwijd in voor vrede. 193 landen van de 196 hebben dit
verdrag getekend (het algemene)
Het VN-verdrag huldigt 2 principes:
- Definieert een handicap: als het resultaat van een wisselwerking tussen een
persoon met een beperking en de obstakels waarmee en niet-inclusieve SL hem of
haar confronteert
- Luist een echte mentaliteitsverandering in: een mens met een handicap is
niet langer afhankelijk van liefdadigheid of hulp zonder stem maar wel gezien
als persoon met rechten net zoals andere burgers
Het gevolg hiervan is: wijziging van manier van denken: meer toegespitst op
zelfstandigheid participatie en een volwaardige en volledige integratie van deze personen
in de MS
- Vroeger werd er veel uit liefdadigheid gewerkt: vooral uit medelijden voor de
personen met een verstandelijke beperking
o Vb: stemmen voor een verkiezing: vroeger werden er veel volmachten
uitgedeeld aan de ouders van deze personen zodat zij konden stemmen
voor hen. Nu tegenwoordig gaan we hen ondersteunen en zelf de kans
geven om dit te doen.
- We gaan proberen te werken eigenlijk naar zelfredzaamheid
Wijziging in manier waarop we denken:
Ruimere omschrijving van begrip ‘handicap’ : ruimere interpretatie van
verstandelijke handicap. : Handicap niet op zich zien maar ook de obstakels die
worden ervaren.
Je hebt zelf niet echt gevoel dat je beperkt bent maar je ervaart in de maatschappij al
deze drempels Handicap
Visie: burgerschapsmodel: Maatschappelijke verantwoordelijkheid om gelijke
rechten te verwezenlijken.
PERSONEN MET EEN personen met langdurige fysieke, mentale, verstandelijke
HANDICAP of zintuiglijke beperkingen die hen in wisselwerking met
diverse drempels kunnen beletten volledig, daadwerkelijk
en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in
de samenleving.
Drempels die ze kunnen ervaren:
- verhoogd voetpad of extra trapjes voor personen
in een rolwagen
- teksten/ brieven voor analfabeten of mensen met
een verstandelijke beperking.
,Afkortingen worden gevraagd op het examen
- .begrip van geld mensen met een verstandelijke
beperking staan vooral onder bewind voering ze
willen alles direct uitgeven en kunnen niet sparen
- Zwangerschappen: het gevoel hebben dat je het
goed kan terwijl wij het inzien dat dit niet zo is
BURGERSCHAPSMODE Basismodel voor verdere uitbouw van het Vlaams beleid
L t.a.v personen met een handicap
= iedereen ongeacht beperking of achtergrond, kan
volledig meedoen, meetellen en heeft betekenis in onze
SL
De visie van burgserschapsmodel is een inclusief sociaal
model, dat de klemtoon legt op de mogelijkheden, de
individuele vaardigheden, de persoonlijke
autonomie en de sociale solidariteit. Bij de vertaling
van deze sleutelelementen naar de voorwaarden voor een
maximale realisatie van de kwaliteit van het leven
dringen zich een aantal vaststellingen op.
Concreet betekent dit dat iedereen, ongeacht
beperkingen of achtergrond, kan volledig meedoen,
meetellen en heeft betekenis in de samenleving
Het leidt naar een echt inclusiebeeld:
- Maximaal investeren in volwaardige maatschappelijke participatie van PmH
- Personen met een handicap handvaten in handen geven om hun eigen leven te
sturen
- Sociale solidariteit maximaal laten spelen
1.1.2) INCLUSIE
Zoveel mogelijk gewoon in de SL en zo weinig mogelijk uitzonderlijk en afzonderlijk.
Gewoon waar mogelijk, buitenmogelijk waar moet
Vb: bij thuisbegeleiding zorgen dat ze ook hobby’s kunnen uitvoeren: kijken of ze
bij een normale club kunnen meedoen en als dit niet werkt ga je pas naar een G
sport gaan (gehandicapte sportclub)
Separatie = uitsluiting, integratie is persoon met handicap die zich aanpast, inclusie = SL
zorgt voor aanpassing zodat iedereen betrokken kan worden
1.1.3) VERMAATSCHAPPELIJKING VAN DE ZORG
VERMAATSCHAPPELIJ = solidariteit onder elkaar.
KING VAN DE ZORG “Verschuiving binnen de zorg waarbij ernaar gestreefd
,Afkortingen worden gevraagd op het examen
wordt om mensen met beperkingen, chronisch zieken,
kwetsbare ouderen, jongeren met gedrags-en emotionele
problemen, mensen die in armoede leven, …., met al hun
mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen
zinvolle plek in de samenleving te laten innemen, hen
daarbij waar nodig te ondersteunen en de zorg zoveel
mogelijk geïntegreerd in de samenleving te laten
verlopen.”
Zo dicht mogelijk bij familie en thuis. Zo lang
mogelijk mensen thuis proberen te laten wonen
Dit is dubbel het is een besparingsmaatregel van
de overheid omdat dit voor hen minder kost om ze
thuis te laten
Een volgend gevolg van het ondertekenen van de
conventie is de vermaatschappelijking van de zorg.
Verschuiving binnen de zorg waarbij ernaar gestreefd
wordt om mensen met beperkingen, chronisch zieken,
kwetsbare ouderen, jongeren met gedrags-en emotionele
problemen, mensen die in armoede leven, …., met al hun
mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek
in de samenleving te laten innemen, hen daarbij waar
nodig te ondersteunen en de zorg zoveel mogelijk
geïntegreerd in de samenleving te laten verlopen.”
De zorg vindt niet enkel plaats in zorgvoorzieningen maar
zoveel mogelijk in de eigen omgeving.
CONCENTRISCHE maximale inzet van zo gewoon als mogelijk, pas uitzondering
CIRKELS indien nodig. Een visuelevoorstelling van de gedeelde
verantwoordelijkheid van de maatschappij in de zorg. Elke
cirkel staat voor een partij die de zorg kan opnemen.
1. zelfzorg: persoon met beperking (slapen, gezond eten,
tandenpoetsen, aankleden, …) zelf
kunnen thuisblijven 1
2. gewone zorg: het eigen gezin (wie 2
zorg biedt voor die persoon en woont 3
er bij die persoon (gezin kan 4
dagvoorziening voorzien) 5
3. mantelzorg (af en toe eens hulp
bieden): familie, vrienden…
(kennissen kunnen dit doen)
4. reguliere zorg waar iedereen toegang tot heeft (artsen,
dokters, logo) (taxidiensten dvc)
5. gespecialiseerde zorg en Dienstverlening
woonzorgcentra etc wanneer alle andere zorg niet meer van
toepassing is. (busje voorziening dvc)
1.1.4) VRAAGGESTUURD WERKEN ÉN CLIËNTZORG
VRAAGGESTUUR Men gaat het individu en zijn vraag centraal stelt en als
D WERKEN uitgangspunt hanteert om het aanbod te bepalen: het is zijn/haar
vraag die ons en het hulpverleningsproces stuurt
Vb: Een cliënt wil meer zelfstandig ondernemen.
Hulpvraag cliënt: "Ik wil graag leren koken en zelf naar de
supermarkt, in plaats van mee te eten in de gemeenschappelijke
eetzaal."
Vraaggestuurd werken: Begeleiding wordt afgestemd op deze
persoonlijke doelen, bijvoorbeeld door wekelijks samen te koken
en kookvaardigheden te oefenen.
AANBODSGERIC Alles wordt voorgeschoteld en ze moeten kiezen uit de
, Afkortingen worden gevraagd op het examen
HT WERKEN verschillende activiteiten
CLIËNTGERICHTE We houden rekening met en ons altijd inleven in de
ZORG belevingswereld van deze cliënt
CLIËNTGERICHT - Uitgaan van de vraag van de cliënt
WERKEN - Aansluiten bij de belevingswereld van de cliënt
- Niet onnodig de verantwoordelijkheid van de cliënt
overnemen
- De cliënt stimuleren tot nadenken/vertellen over wat hij
zelf zegt
- Zoeken naar een methode of een werkwijze die het best
past bij de cliënt
Vb: Een persoonlijke tas om koffie uit te drinken met twee
klontjes suiker.
Eerst op de deur kloppen en dan binnenkomen en goeiemorgen
zeggen.
Spotify lijstje maken met de lievelingsliedjes van de groep
cliënten.
Belangen van cliënten in cliëntgerichte zorg:
- Een band kunnen opbouwen met - Als totaal mens gezien worden
de begeleider - Vertrouwen krijgen
- Eigen regie - Minder vaak ongevraagd hulp
- Gemeende aandacht van de krijgen
begeleider - Mét de cliënt praten in plaats van
- Zelf kunnen ervaren over de cliënt
- Gelijkwaardige behandeling
1.1.5) OUDERS EN MANTELZORGERS BETREKKEN
Vroegere visie: enkel kijken naar de persoon met beperking
Nu: ouders en brussen, mantelzorgers, familie en vrienden mee gaan betrekken in het
zorgproces (concentrische cirkels) (vb: kleren kopen, geldzaken, doktersbezoek, vervoer,
vrije tijd)
Vanuit vermaatschappelijking van de zorg (zorg in eigen omgeving) krijgen ensen uit de
(dichte) omgeving van de PmH in de ondersteuning belang voor samenwerking
1.1.6) FINANCIERING NIEUWE SYSTEEM
Beleidswijziging: perspectief 2020
Basisprincipe: Vanuit volwaardig burgerschap en regie in eigen handen geven werd het
persoonsvolgend budget ingevoerd voor volwassenen met een beperking. Zorg en
ondersteuning worden rechtstreeks ingekocht door de personen zelf.
Ondanks het feit dat er telkens een groot bedrag gaat naar de ondersteuning van PmH,
worden de wachtlijsten toch steeds groter:
Hoe komt dit?
- Stijgend geboortecijfer + langere levensverwachtingen
- Medische vooruitgang: we leven langer dankzij de medische vooruitgang.
Vroeger stierven mensen met het syndroom van Down vaak vroeg omwille van
aangeboren hartproblemen. Nu worden die hartproblemen vroeg opgespoord en
behandeld. Ook de premature baby’s worden steeds vroeger in leven gehouden,
gelukkig, maar ook zij hebben meer kans op een handicap bij overleving.
- Inkrimping sociaal netwerk: gezinnen vroeger waren groter en woonden ook
heel vaak dichter bij mekaar. Een kind met een beperking werd door het hele
gezin/familie of zelfs soms dorp opgevangen. Nu woont met meer achter zijn/haar
eigen deur. Bovendien gaan ook meer en meer vrouwen werken waardoor zij niet
langer (alleen) de zorg opnemen. Ook grootouders moeten langer werken wat ook
gevolgen heeft voor de opvang.
