Heelkunde
BARIATRISCHE HEELKUNDE / COURSEBOOK-BASED
OBESITAS
- Overgewicht: BMI tussen 25 en 29.9
- Obesitas: BMI > 30
- Morbide obesitas: BMI > 40 (1% van
bevolking)
Impact op levenskwaliteit:
1 Risico op invaliditeit (arbeidsongeschikt)
2 Risico op vroegtijdig overlijden door
chronische aandoeningen (o.a. Diabetes GASTRIC BYPASS (ROUX-EN-Y)
Type 2) = meest gebruikte vermageringsoperatie
Behandeling: ➔ Maag wordt in 2 delen gesplitst
1. Primair conservatief (leefstijl, voeding, Pouch Klein maagzakje (5% van
beweging) oorspronkelijke grootte)
2. Metabole & Bariatrische Heelkunde Vormt nieuwe maag
(MBS): bij morbide obesitas - Aangesloten op dunne
Bariatrische chirurgie: darm
1 Restrictie: verkleinen van Restmaag Grote deel van maag wordt
maagcapaciteit (minder eten mogelijk) overbrugd
2 Malabsorptie: verminderen van Geen voedsel meer in
opnamecapaciteit in dunne darm - Wel connectie met
(omleiding verteringssappen) dunne darm om
3 Combinatie (bv. gastric bypass) verteringsappen toe te
voegen
Indicaties:
- Min. 18 jaar
- Niet-invasieve methoden reeds
geprobeerd (geen resultaat)
- BMI > 40
- BMI > 35 met combinatie:
o Diabetes Type 2 (met
medicatie)
o Therapieresistente hypertensie
o Slaapapneusyndroom
Complicaties na bariatrische chirurgie:
SLEEVE GASTRECTOMIE - Gastro-intestinale klachten (braken,
75% van de maag wordt verwijderd sliklast, verminderde eetlust)
➔ Gevolg: smalle, buisvormige maag - Nutriëntentekorten (door verminderde
(mouw of sleeve) opname en veranderde
➔ Beperkt hoeveelheid inname voedsel maagzuurproductie)
(=restrictieve ingreep) - Abdominale pijnklachten
➔ Beïnvloed hormonen die eetlust - Dumping syndroom (klachten na te
reguleren snelle maagontlediging)
+ Natuurlijke weg van voedsel wordt o Bv. misselijkhied, braken,
behouden (niet ingegrepen op darmen) hypoglycemie, zweten, zwakte
- Vaker last van reflux (zuurbranden) + - Alcoholverslaving
risico op Vit B12-tekort - Gewichtstoename (als levensstijl niet
wordt aangepast)
Pagina 1 | 25
,Heelkunde
OPNAME EN ONTHAAL / DEEL 1 / HOOFDSTUK 2 / COURSEBOOK-BASED
Opname = kan ingrijpende gebeurtenis zijn 2.2 OPNAME VAN DE ZORGONTVANGER
1. Vreemde wereld: onbekende omgeving = omvat zowel administratieve als
met eigen routines & regels verpleegkundige aspecten)
2. Onzekerheid Centrale receptie/ formulieren:
3. Regels en verwachtingen (moeten - Inschrijvingsformulier
aanpassen) - Verklaring keuze van kamer
Opname Algemeen begrip -> - Formulier voorschot (indien van
administratieve activiteiten toepassing)
Onthaal Verwelkoming - Welkomstbrochure
Doel: patiënt op gemak laten Opname op de verpleegeenheid:
voelen 1 Identificatie van ZO (controle
identiteitsbewijs)
2.1 ONTHAAL VAN DE ZORGONTVANGER 2 Anamnesegesprek: medische
!! belangrijk voor positieve zorgervaring voorgeschiedenis, huidige klachten,
Doel: medicatie, allergieën, etc.
- Creëren positieve eerste indruk 3 Verzamelen van gegevens over
- Vergemakkelijken van overgang van gezondheidstoestand
thuisomgeving naar ZH 4 Verzamelen van sociale gegevens
- Gevoel geven ZO verwacht wordt (woonsituatie, steunsysteem^)
- Informatie versterken die afgestemd is 5 Bespreken van dagelijkse
op ZO leefgewoonten: eten, slapen, hygiëne
- Zorgontvanger centraal zetten (telt 6 Wensen, vragen en opmerkingen
mee, wordt gehoord) bespreken met ZO
Factoren die rol spelen bij het onthaal: 7 Afspraken rond opbergen van
➔ Persoonsgebonden factoren bezittingen
1 Reden van opname (bv. spoed vs 8 Bij kinderen bv. favoriete knuffels,
geplande opname) slaapgewoonten
2 Beeld van ziekenhuis of afdeling Doel opnamegesprek =
(ervaringen, verhalen) ➔ Vertrouwensband opbouwen
3 Leeftijd van ZO ➔ Informatie verkrijgen voor goede
4 Eerdere opnames in hetzelfde ZH zorgverlening
5 Soort opname (spoed of gepland) Post-acuut opnamegesprek (bij spoedopname)
Onthaalgesprek op de afdeling: ➔ Vaak onvoldoende tijd voor volledig
≠ anamnesegesprek opnamegesprek, dagen die volgend
- Toelichting over regels, normen, recht uitvoeren
op informatie
- Verwachtingen van ZO bespreken 1.5 BELANG VAN INFORMATIE BIJ OPNAME
- Uitleg over functie van de Versterken van voldoende informatie!!
verpleegkundigen & verpleegsysteem - Aangepast aan zorgontvanger
- Schets van verloop van hospitalisatie (begrijpelijk & relevant)
Onthaal = kwaliteitsdiscreet van Vlaamse - Gestructureerd
regering - Niet tijdens het uitvoeren van
➔ Hoe omgaan met de mens) handelingen
Pagina 2 | 25
, Heelkunde
PREOPERATIEVE PERIODE; ONDERZOEKEN / DEEL 2 / HOOFDSTUK 3 / COURSEBOOK-BASED
3.1 DOEL VAN HET ONDERZOEK 3.4 ANAMNESE EN KLINISCH ONDERZOEK
➔ Opsporen bijkomende aandoeningen
(hart, longen, nieren, etc.) Arts Bepaalt functionele toestand
➔ Stabiliseren van patiënt voor ingreep van patiënt
Chirurg Doet onderzoek om de juiste Anesthesist Schat risico’s adhv:
diagnose te stellen - Voorbereide
Anesthesist Doet onderzoek om vragenlijst
behandelingsrisico te bepalen - Lichamelijke conditie
en verkleinen - Ziektegeschiedenis
Psychosociaal: ASA-klasse & cardiale risico
- Aandacht voor desoriëntatie worden bepaald
- Algemene toestand bekijken
o Respiratoire functie 3.5 ONDERSCHEID OP BASIS VAN ASA-
o Cardiovasculaire functie CLASSIFICATIE VAN ZO EN SOORT INGREEP
o Nier- en leverfunctie Bij bepalen van welke preoperatieve
o Endocrinologische status onderzoeken nodig zijn, 2 hoofdfactoren:
1. Fysieke status
3.2 DOEL VAN DE RICHTLIJN 2. Zwaarte van de operatie
Bedoeld voor alle volwassenen (+18) die een American Society of Anesthesiologists (ASA)
geplande (electieve) operatie ondergaan ➔ Lichamelijke conditie voor operatie in
- Uitzondering: transplantaties, hart- of te schatten
longoperaties ASA I Een normale, gezonde patiënt
Onderscheid in testen: ASA II Een patiënt met milde systeem-
Routinematig Uitgevoerd bij alle patiënten ziekte (bv. goed gereguleerde
(zelfs asymptomatisch) diabetes of hypertensie)
Op indicatie Enkel uitgevoerd op basis ASA III Een patiënt met een ernstige
van specifieke klinische systeemziekte (bv. COPD of
tekenen of VG patiënt stabiele angina pectoris)
➔ Gericht onderzoek!! ASA IV Een patiënt met een ernstige
systeemziekte die een constant
3.3 NICE-RICHTLIJN ALS UITGANGSPUNT levensgevaar vormt
Noodzaak aan onderzoeken? ASA V Een stervende patiënt die zonder
- Financiële impact operatie waarschijnlijk niet zal
- Relevantie indien geen klachten overleven
- Voldoende meerwaarde ASA VI Een patiënt die hersendood is
- Onjuiste resultaten verklaard en wiens organen
- Rekening houden met geneesmiddelen worden weggenomen voor donatie
die patiënt neemt Complexiteit van een operatie
NICE richtlijnen: preoperatieve testen Kleine ingreep (graad 1)
KCE: rapport rond preoperatief onderzoek - Bv. oppervlakkige ingrepen, borst-
chirurgie, arthroscopie (kijkoperatie)
Intermediaire ingreep (graad 2)
- Bv. liesbreukoperatie, amandelen
verwijderen, knieprothese
Grote ingreep (graad 3 & 4)
- Bv. neurochirurgie, thoraxchirurgie
Pagina 3 | 25
BARIATRISCHE HEELKUNDE / COURSEBOOK-BASED
OBESITAS
- Overgewicht: BMI tussen 25 en 29.9
- Obesitas: BMI > 30
- Morbide obesitas: BMI > 40 (1% van
bevolking)
Impact op levenskwaliteit:
1 Risico op invaliditeit (arbeidsongeschikt)
2 Risico op vroegtijdig overlijden door
chronische aandoeningen (o.a. Diabetes GASTRIC BYPASS (ROUX-EN-Y)
Type 2) = meest gebruikte vermageringsoperatie
Behandeling: ➔ Maag wordt in 2 delen gesplitst
1. Primair conservatief (leefstijl, voeding, Pouch Klein maagzakje (5% van
beweging) oorspronkelijke grootte)
2. Metabole & Bariatrische Heelkunde Vormt nieuwe maag
(MBS): bij morbide obesitas - Aangesloten op dunne
Bariatrische chirurgie: darm
1 Restrictie: verkleinen van Restmaag Grote deel van maag wordt
maagcapaciteit (minder eten mogelijk) overbrugd
2 Malabsorptie: verminderen van Geen voedsel meer in
opnamecapaciteit in dunne darm - Wel connectie met
(omleiding verteringssappen) dunne darm om
3 Combinatie (bv. gastric bypass) verteringsappen toe te
voegen
Indicaties:
- Min. 18 jaar
- Niet-invasieve methoden reeds
geprobeerd (geen resultaat)
- BMI > 40
- BMI > 35 met combinatie:
o Diabetes Type 2 (met
medicatie)
o Therapieresistente hypertensie
o Slaapapneusyndroom
Complicaties na bariatrische chirurgie:
SLEEVE GASTRECTOMIE - Gastro-intestinale klachten (braken,
75% van de maag wordt verwijderd sliklast, verminderde eetlust)
➔ Gevolg: smalle, buisvormige maag - Nutriëntentekorten (door verminderde
(mouw of sleeve) opname en veranderde
➔ Beperkt hoeveelheid inname voedsel maagzuurproductie)
(=restrictieve ingreep) - Abdominale pijnklachten
➔ Beïnvloed hormonen die eetlust - Dumping syndroom (klachten na te
reguleren snelle maagontlediging)
+ Natuurlijke weg van voedsel wordt o Bv. misselijkhied, braken,
behouden (niet ingegrepen op darmen) hypoglycemie, zweten, zwakte
- Vaker last van reflux (zuurbranden) + - Alcoholverslaving
risico op Vit B12-tekort - Gewichtstoename (als levensstijl niet
wordt aangepast)
Pagina 1 | 25
,Heelkunde
OPNAME EN ONTHAAL / DEEL 1 / HOOFDSTUK 2 / COURSEBOOK-BASED
Opname = kan ingrijpende gebeurtenis zijn 2.2 OPNAME VAN DE ZORGONTVANGER
1. Vreemde wereld: onbekende omgeving = omvat zowel administratieve als
met eigen routines & regels verpleegkundige aspecten)
2. Onzekerheid Centrale receptie/ formulieren:
3. Regels en verwachtingen (moeten - Inschrijvingsformulier
aanpassen) - Verklaring keuze van kamer
Opname Algemeen begrip -> - Formulier voorschot (indien van
administratieve activiteiten toepassing)
Onthaal Verwelkoming - Welkomstbrochure
Doel: patiënt op gemak laten Opname op de verpleegeenheid:
voelen 1 Identificatie van ZO (controle
identiteitsbewijs)
2.1 ONTHAAL VAN DE ZORGONTVANGER 2 Anamnesegesprek: medische
!! belangrijk voor positieve zorgervaring voorgeschiedenis, huidige klachten,
Doel: medicatie, allergieën, etc.
- Creëren positieve eerste indruk 3 Verzamelen van gegevens over
- Vergemakkelijken van overgang van gezondheidstoestand
thuisomgeving naar ZH 4 Verzamelen van sociale gegevens
- Gevoel geven ZO verwacht wordt (woonsituatie, steunsysteem^)
- Informatie versterken die afgestemd is 5 Bespreken van dagelijkse
op ZO leefgewoonten: eten, slapen, hygiëne
- Zorgontvanger centraal zetten (telt 6 Wensen, vragen en opmerkingen
mee, wordt gehoord) bespreken met ZO
Factoren die rol spelen bij het onthaal: 7 Afspraken rond opbergen van
➔ Persoonsgebonden factoren bezittingen
1 Reden van opname (bv. spoed vs 8 Bij kinderen bv. favoriete knuffels,
geplande opname) slaapgewoonten
2 Beeld van ziekenhuis of afdeling Doel opnamegesprek =
(ervaringen, verhalen) ➔ Vertrouwensband opbouwen
3 Leeftijd van ZO ➔ Informatie verkrijgen voor goede
4 Eerdere opnames in hetzelfde ZH zorgverlening
5 Soort opname (spoed of gepland) Post-acuut opnamegesprek (bij spoedopname)
Onthaalgesprek op de afdeling: ➔ Vaak onvoldoende tijd voor volledig
≠ anamnesegesprek opnamegesprek, dagen die volgend
- Toelichting over regels, normen, recht uitvoeren
op informatie
- Verwachtingen van ZO bespreken 1.5 BELANG VAN INFORMATIE BIJ OPNAME
- Uitleg over functie van de Versterken van voldoende informatie!!
verpleegkundigen & verpleegsysteem - Aangepast aan zorgontvanger
- Schets van verloop van hospitalisatie (begrijpelijk & relevant)
Onthaal = kwaliteitsdiscreet van Vlaamse - Gestructureerd
regering - Niet tijdens het uitvoeren van
➔ Hoe omgaan met de mens) handelingen
Pagina 2 | 25
, Heelkunde
PREOPERATIEVE PERIODE; ONDERZOEKEN / DEEL 2 / HOOFDSTUK 3 / COURSEBOOK-BASED
3.1 DOEL VAN HET ONDERZOEK 3.4 ANAMNESE EN KLINISCH ONDERZOEK
➔ Opsporen bijkomende aandoeningen
(hart, longen, nieren, etc.) Arts Bepaalt functionele toestand
➔ Stabiliseren van patiënt voor ingreep van patiënt
Chirurg Doet onderzoek om de juiste Anesthesist Schat risico’s adhv:
diagnose te stellen - Voorbereide
Anesthesist Doet onderzoek om vragenlijst
behandelingsrisico te bepalen - Lichamelijke conditie
en verkleinen - Ziektegeschiedenis
Psychosociaal: ASA-klasse & cardiale risico
- Aandacht voor desoriëntatie worden bepaald
- Algemene toestand bekijken
o Respiratoire functie 3.5 ONDERSCHEID OP BASIS VAN ASA-
o Cardiovasculaire functie CLASSIFICATIE VAN ZO EN SOORT INGREEP
o Nier- en leverfunctie Bij bepalen van welke preoperatieve
o Endocrinologische status onderzoeken nodig zijn, 2 hoofdfactoren:
1. Fysieke status
3.2 DOEL VAN DE RICHTLIJN 2. Zwaarte van de operatie
Bedoeld voor alle volwassenen (+18) die een American Society of Anesthesiologists (ASA)
geplande (electieve) operatie ondergaan ➔ Lichamelijke conditie voor operatie in
- Uitzondering: transplantaties, hart- of te schatten
longoperaties ASA I Een normale, gezonde patiënt
Onderscheid in testen: ASA II Een patiënt met milde systeem-
Routinematig Uitgevoerd bij alle patiënten ziekte (bv. goed gereguleerde
(zelfs asymptomatisch) diabetes of hypertensie)
Op indicatie Enkel uitgevoerd op basis ASA III Een patiënt met een ernstige
van specifieke klinische systeemziekte (bv. COPD of
tekenen of VG patiënt stabiele angina pectoris)
➔ Gericht onderzoek!! ASA IV Een patiënt met een ernstige
systeemziekte die een constant
3.3 NICE-RICHTLIJN ALS UITGANGSPUNT levensgevaar vormt
Noodzaak aan onderzoeken? ASA V Een stervende patiënt die zonder
- Financiële impact operatie waarschijnlijk niet zal
- Relevantie indien geen klachten overleven
- Voldoende meerwaarde ASA VI Een patiënt die hersendood is
- Onjuiste resultaten verklaard en wiens organen
- Rekening houden met geneesmiddelen worden weggenomen voor donatie
die patiënt neemt Complexiteit van een operatie
NICE richtlijnen: preoperatieve testen Kleine ingreep (graad 1)
KCE: rapport rond preoperatief onderzoek - Bv. oppervlakkige ingrepen, borst-
chirurgie, arthroscopie (kijkoperatie)
Intermediaire ingreep (graad 2)
- Bv. liesbreukoperatie, amandelen
verwijderen, knieprothese
Grote ingreep (graad 3 & 4)
- Bv. neurochirurgie, thoraxchirurgie
Pagina 3 | 25
