Gespecialiseerde pediatrie
Recht en ethiek vragen ook op examen
Les cardio => anatomie en foetale circulatie herhalen!! & ABCD toepassen + welke dingen wil je nog weten en doen
Vaak zeer moeilijke opdracht
- Belangrijke taak vpk
- Anatomische en fysiologische verschillen kind-volwassenen kennen
- Gestructureerde analyse volgens ABCD + interventies
Voornaamste oorzaak circulatiestilstand kinderen => respiratoire insufficiëntie
- Zuurstoftekort/hypoxie
- Zelden primair cardiale oorsprong
• Uitzondering
• Circulatiestilstand (meestal secundair)
• Grote kans op orgaanschade
- Volwassen: ritmestoornissen meest voorkomende oorzaak
Kinderen zijn geen kleine volwassenen
1. Lengte en gewicht
Belangrijk voor medicatie/ gewicht toe te dienen in acute situaties
- Gewicht is belangrijkste om te weten => vocht/medicatie berekend op basis hiervan
- Opstellen REA fiche (van zodra je gewicht weet)
Wat in noodsituatie?
- Ouders bevragen (zijn soms afwezig of weten het niet)
- Linten
• PRIL-lint
▪ Meet lengte en doet veronderstelling gewichtsklasse
• PAWPER
▪ Meet kind en adhv kleur die je verkrijgt, bekijk je in het boekje welk postuur
het kind heeft => gewicht
• BROSELOW
▪ Werkt ook adhv postuur
- Gebruik van formules (niet nauwkeurig maar wordt wel gebruikt in praktijk)
• Zuigeling
▪ Geboorte: 3kg => 6 maanden: 6kg => 12 maanden: 10kg
• Kind tussen 1 en 10 jaar
▪ Gewicht (in kg) = (leeftijd in jaren + 4) X2
• Kind tussen 10 en 14 jaar
▪ Gewicht (in kg) = leeftijd in jaren x 3
• Tieners/jongeren die groot zijn voor hun leeftijd => Gewicht (in kg) = (leeftijd in jaren
+ 4) X2
▪ Afronden naar volgende tiental
• Vanaf 50kg => volwassen doseringsschema’s
,2. Airway/luchtweg
- Hoofd
• (Achter) hoofd is relatief groot en de nek kort
▪ Flexie van nek in rugligging => obstructie luchtwegen
- Tong/ mondbodem
• Grotere tong in verhouding met aangezicht en mind => obstructie
• Zachte mondbodem => gevoelig voor externe druk/ makkelijk in te drukken
- Obligate neusademhalers
• Eerste 6 maanden voornamelijk neusademhaler => obstructie => respiratoir falen
- (Adeno)tonsillaire hypertrofie
• Tot 8 jaar kan hypertrofie oorzaak zijn van obstructie => ontsteking virus/bacterie
- Larynx
• Epiglottis = hoefijzervormig en hangt wat naar achteren => larynxopening afsluiten
• Larynx = groter en anterieur
• Cricoïd = smalste (kraakbeen onder schildklierkraakbeen: onderste vleugels)
- Trachea
• Korter en slapper + vernauwt (cilindervormig)
- Losse tanden
Andere factoren
- Syndroom van Down: grote en platte tong
- Pierre Robin: kleinere onderkaak, achter gelegen tong, gespleten gehemelte
3. Breathing/ademhaling
- Weerstand luchtwegen
• Onder 5 jaar: lage luchtwegen groeien trager (en zijn dus kleiner) dan hogere
luchtwegen => luchtweerstand is dus groter
• Diameter kind is ook kleiner
• Obstructies kunnen dus snel serieus worden
- Diafragma
• Zuigelingen ademen voornamelijk met diafragma
• Naast thorax ook buik bekijken voor ademhaling
- Hogere ademhalingsfrequentie
• Arbeid is sneller omdat kind snel groeit en hogere zuurstofconsumptie nodig heeft
- Lagere respiratoire reserve
• Snellere desaturatie
• Kreunen bij uitademen => kind probeert zijn aveoli op te houden!!!
▪ Baby: longvolume aan het eind van de expiratie = sluitingsvolume
▪ Kleine luchtwegen/alveoli vallen makkelijk dicht => hypoxie
- Ribben en tussenribspieren
• Intercostale en sternale intrekkingen zuigeling versus kind versus volwassene
▪ Zuigelingen => zachte ribben, zwakkere spieren => minder effectief
▪ Kinderen => beter ontwikkelde/stevigere spieren => belangrijke rol
ademhaling
o Thoraxwand bij kinderen = compliantie (meegaandheid) => sternale
en subcostale intrekkingen bij obstructies
o Compliantie groter bij kinderen dan bij volwassenen
,4. Circulation
- Hart
• Bij geboorte zijn ventrikels even groot
• Na 2 maanden is linkerventrikel 2x groter dan rechter
- Kleiner circulerend volume
• Volume is kleiner maar circulerend volume/kg is groter (kind is kleiner => sneller)
• Klein bloedverlies is dus snel al kritiek
- Hogere hartfrequentie
- Lagere bloeddruk bij zuigelingen en jonge kinderen
5. Lichaamsoppervlak
Verhouding lichaamsoppervlak tov gewicht neemt in loop der jaren af.
- Verliezen sneller warmte => gevoeliger voor hypothermie
Systematische benadering en herkennen van een acuut ziek kind
Behandeling van kind in acute situatie vergt snelle beoordeling en directe interventie;
gestructureerde opvang bestaat uit
- Onmiddellijke handelingen => beoordelen vitale functies (ABC) en neurologische toestand (D)
• Primary survey
• Resuscitatie
- Gerichte spoedeisende zorg => aanknopingspunten onderliggende ziekte en specifieke hulp
• Secondary survey gericht op diagnostische aanknopingspunten
• Spoedeisende behandeling
- Gedetailleerde herbeoordeling en definitieve behandeling
• Herbeoordeling gericht op stabilisatie van vitale functies
• Voortgezette zorg
1. Snelle inschatting van de ernst bij een potentieel acuut kritiek ziek kind
Belangrijkste oorzaak hypoxie/circulatiestilstand = acute ademhalingsproblemen
- Meest frequente doodsoorzaak bij kinderen onder 5 jaar => acute respiratoire ziekten
- Oorzaken zijn zeer divers
1.1. Quick look of pediatric assessment triangle
Binnen enkele seconden inschatten of
- Kind zich acuut in levensbedreigende situatie bevind
- Een onmiddellijke ABCDE-evaluatie nodig is
- Snelle en levensnoodzakelijke interventies noodzakelijk zijn
REA-knop of hulp roepen indien snelle en levensnoodzakelijke interventie nodig is
, 1.1.1. Quick look
1. Behaviour of gedrag
• Spierspanning, mentale toestand, bewusteloos, suf, alert, stuipen, kan je het kind
troosten, interactie, houding
2. Breathing of ademhaling
• Veel inspanning leveren bij ademhalen, abnormale ademhalingsgeluiden,
intrekkingen, neusvleugelen
3. Body Colour of kleur
• Evaluatie huid; bleek, gebloemd, cyanose
1.1.2. Pediatric Assessment Triangle
1. Algemene indruk
• Voldoende opneming zuurstof en ventilatie => pluis of niet pluis
2. Ademarbeid
• Mate van arbeid en luisteren naar geluiden bij ademhaling => ademnood?
3. Circulatie
• Huidskleur bekijken, hoe voelt huid aan,…
2. Primary survey: evaluatie van ABCD
Gestructureerde observatie- en evaluatiemiddel na eerste snelle observatie of Quick Look
1. Airway of luchtweg
2. Breathing of ademhaling
3. Circulation of circulatie
4. Disablity of neurologische toestand
Proces van evalueren en herevalueren (terugkeren naar vorige stap indien nodig)
- Hoe sneller men kan herkennen en inschatten wat er aan de hand is, hoe sneller men gericht
kan behandelen.
2.1. Airway
Evaluatie bovenste luchtweg; moet open/vij zijn
- Kind huilt, praat of brabbelt => open luchtweg, spontane AH, aanwezige circulatie en BWZ
- Spontane ademhaling
• Aanwezigheid inspiratoire stridor + intrekkingen borstkas => obstructie (bovenste l)
- Met evaluatie wil men het volgende achterhalen/uitsluiten
• Sprake van vrije en veilige luchtweg?
• Luchtweg vrij maar bedreigd?
▪ Kind suf of bewusteloos maar ademt nog => at risk
• Partiële of volledige obstructie?
▪ Stridor of snurken => partiële obstructie
- Kind dat bij bewustzijn is => zelf comfortabelste positie innemen (niet forceren om te liggen)
- KIND < 6 MAANDEN => NEUSADEMHALERS!
Open de luchtweg indien bedreigd of gesloten
- Kind tot 1 jaar => neutrale positie
- Kind > 1 jaar => sniffing position
- Jaw-trust => kind met thoraxbewegingen als head-tilt/chin-lift niet tot open luchtweg leidt
Recht en ethiek vragen ook op examen
Les cardio => anatomie en foetale circulatie herhalen!! & ABCD toepassen + welke dingen wil je nog weten en doen
Vaak zeer moeilijke opdracht
- Belangrijke taak vpk
- Anatomische en fysiologische verschillen kind-volwassenen kennen
- Gestructureerde analyse volgens ABCD + interventies
Voornaamste oorzaak circulatiestilstand kinderen => respiratoire insufficiëntie
- Zuurstoftekort/hypoxie
- Zelden primair cardiale oorsprong
• Uitzondering
• Circulatiestilstand (meestal secundair)
• Grote kans op orgaanschade
- Volwassen: ritmestoornissen meest voorkomende oorzaak
Kinderen zijn geen kleine volwassenen
1. Lengte en gewicht
Belangrijk voor medicatie/ gewicht toe te dienen in acute situaties
- Gewicht is belangrijkste om te weten => vocht/medicatie berekend op basis hiervan
- Opstellen REA fiche (van zodra je gewicht weet)
Wat in noodsituatie?
- Ouders bevragen (zijn soms afwezig of weten het niet)
- Linten
• PRIL-lint
▪ Meet lengte en doet veronderstelling gewichtsklasse
• PAWPER
▪ Meet kind en adhv kleur die je verkrijgt, bekijk je in het boekje welk postuur
het kind heeft => gewicht
• BROSELOW
▪ Werkt ook adhv postuur
- Gebruik van formules (niet nauwkeurig maar wordt wel gebruikt in praktijk)
• Zuigeling
▪ Geboorte: 3kg => 6 maanden: 6kg => 12 maanden: 10kg
• Kind tussen 1 en 10 jaar
▪ Gewicht (in kg) = (leeftijd in jaren + 4) X2
• Kind tussen 10 en 14 jaar
▪ Gewicht (in kg) = leeftijd in jaren x 3
• Tieners/jongeren die groot zijn voor hun leeftijd => Gewicht (in kg) = (leeftijd in jaren
+ 4) X2
▪ Afronden naar volgende tiental
• Vanaf 50kg => volwassen doseringsschema’s
,2. Airway/luchtweg
- Hoofd
• (Achter) hoofd is relatief groot en de nek kort
▪ Flexie van nek in rugligging => obstructie luchtwegen
- Tong/ mondbodem
• Grotere tong in verhouding met aangezicht en mind => obstructie
• Zachte mondbodem => gevoelig voor externe druk/ makkelijk in te drukken
- Obligate neusademhalers
• Eerste 6 maanden voornamelijk neusademhaler => obstructie => respiratoir falen
- (Adeno)tonsillaire hypertrofie
• Tot 8 jaar kan hypertrofie oorzaak zijn van obstructie => ontsteking virus/bacterie
- Larynx
• Epiglottis = hoefijzervormig en hangt wat naar achteren => larynxopening afsluiten
• Larynx = groter en anterieur
• Cricoïd = smalste (kraakbeen onder schildklierkraakbeen: onderste vleugels)
- Trachea
• Korter en slapper + vernauwt (cilindervormig)
- Losse tanden
Andere factoren
- Syndroom van Down: grote en platte tong
- Pierre Robin: kleinere onderkaak, achter gelegen tong, gespleten gehemelte
3. Breathing/ademhaling
- Weerstand luchtwegen
• Onder 5 jaar: lage luchtwegen groeien trager (en zijn dus kleiner) dan hogere
luchtwegen => luchtweerstand is dus groter
• Diameter kind is ook kleiner
• Obstructies kunnen dus snel serieus worden
- Diafragma
• Zuigelingen ademen voornamelijk met diafragma
• Naast thorax ook buik bekijken voor ademhaling
- Hogere ademhalingsfrequentie
• Arbeid is sneller omdat kind snel groeit en hogere zuurstofconsumptie nodig heeft
- Lagere respiratoire reserve
• Snellere desaturatie
• Kreunen bij uitademen => kind probeert zijn aveoli op te houden!!!
▪ Baby: longvolume aan het eind van de expiratie = sluitingsvolume
▪ Kleine luchtwegen/alveoli vallen makkelijk dicht => hypoxie
- Ribben en tussenribspieren
• Intercostale en sternale intrekkingen zuigeling versus kind versus volwassene
▪ Zuigelingen => zachte ribben, zwakkere spieren => minder effectief
▪ Kinderen => beter ontwikkelde/stevigere spieren => belangrijke rol
ademhaling
o Thoraxwand bij kinderen = compliantie (meegaandheid) => sternale
en subcostale intrekkingen bij obstructies
o Compliantie groter bij kinderen dan bij volwassenen
,4. Circulation
- Hart
• Bij geboorte zijn ventrikels even groot
• Na 2 maanden is linkerventrikel 2x groter dan rechter
- Kleiner circulerend volume
• Volume is kleiner maar circulerend volume/kg is groter (kind is kleiner => sneller)
• Klein bloedverlies is dus snel al kritiek
- Hogere hartfrequentie
- Lagere bloeddruk bij zuigelingen en jonge kinderen
5. Lichaamsoppervlak
Verhouding lichaamsoppervlak tov gewicht neemt in loop der jaren af.
- Verliezen sneller warmte => gevoeliger voor hypothermie
Systematische benadering en herkennen van een acuut ziek kind
Behandeling van kind in acute situatie vergt snelle beoordeling en directe interventie;
gestructureerde opvang bestaat uit
- Onmiddellijke handelingen => beoordelen vitale functies (ABC) en neurologische toestand (D)
• Primary survey
• Resuscitatie
- Gerichte spoedeisende zorg => aanknopingspunten onderliggende ziekte en specifieke hulp
• Secondary survey gericht op diagnostische aanknopingspunten
• Spoedeisende behandeling
- Gedetailleerde herbeoordeling en definitieve behandeling
• Herbeoordeling gericht op stabilisatie van vitale functies
• Voortgezette zorg
1. Snelle inschatting van de ernst bij een potentieel acuut kritiek ziek kind
Belangrijkste oorzaak hypoxie/circulatiestilstand = acute ademhalingsproblemen
- Meest frequente doodsoorzaak bij kinderen onder 5 jaar => acute respiratoire ziekten
- Oorzaken zijn zeer divers
1.1. Quick look of pediatric assessment triangle
Binnen enkele seconden inschatten of
- Kind zich acuut in levensbedreigende situatie bevind
- Een onmiddellijke ABCDE-evaluatie nodig is
- Snelle en levensnoodzakelijke interventies noodzakelijk zijn
REA-knop of hulp roepen indien snelle en levensnoodzakelijke interventie nodig is
, 1.1.1. Quick look
1. Behaviour of gedrag
• Spierspanning, mentale toestand, bewusteloos, suf, alert, stuipen, kan je het kind
troosten, interactie, houding
2. Breathing of ademhaling
• Veel inspanning leveren bij ademhalen, abnormale ademhalingsgeluiden,
intrekkingen, neusvleugelen
3. Body Colour of kleur
• Evaluatie huid; bleek, gebloemd, cyanose
1.1.2. Pediatric Assessment Triangle
1. Algemene indruk
• Voldoende opneming zuurstof en ventilatie => pluis of niet pluis
2. Ademarbeid
• Mate van arbeid en luisteren naar geluiden bij ademhaling => ademnood?
3. Circulatie
• Huidskleur bekijken, hoe voelt huid aan,…
2. Primary survey: evaluatie van ABCD
Gestructureerde observatie- en evaluatiemiddel na eerste snelle observatie of Quick Look
1. Airway of luchtweg
2. Breathing of ademhaling
3. Circulation of circulatie
4. Disablity of neurologische toestand
Proces van evalueren en herevalueren (terugkeren naar vorige stap indien nodig)
- Hoe sneller men kan herkennen en inschatten wat er aan de hand is, hoe sneller men gericht
kan behandelen.
2.1. Airway
Evaluatie bovenste luchtweg; moet open/vij zijn
- Kind huilt, praat of brabbelt => open luchtweg, spontane AH, aanwezige circulatie en BWZ
- Spontane ademhaling
• Aanwezigheid inspiratoire stridor + intrekkingen borstkas => obstructie (bovenste l)
- Met evaluatie wil men het volgende achterhalen/uitsluiten
• Sprake van vrije en veilige luchtweg?
• Luchtweg vrij maar bedreigd?
▪ Kind suf of bewusteloos maar ademt nog => at risk
• Partiële of volledige obstructie?
▪ Stridor of snurken => partiële obstructie
- Kind dat bij bewustzijn is => zelf comfortabelste positie innemen (niet forceren om te liggen)
- KIND < 6 MAANDEN => NEUSADEMHALERS!
Open de luchtweg indien bedreigd of gesloten
- Kind tot 1 jaar => neutrale positie
- Kind > 1 jaar => sniffing position
- Jaw-trust => kind met thoraxbewegingen als head-tilt/chin-lift niet tot open luchtweg leidt
