PSYCHOLOOG
HOOFDSTUK 6 – JUSTITIE
Praktijkveld justitie
Afbakening praktijkveld
Justitie = het institutionele systeem waarmee wetten worden
toegepast, overtredingen worden beoordeeld en conflicten
formeel worden afgehandeld.
Onder het arbeidsveld justitie: rechtbanken, strafinrichtingen,…
Vaak samenwerking met criminologen
Focussen vaak meer op groeps-, organisatie- en beleidsniveau
Kennis wettelijk/ justitie systeem VS gedragsdeterminanten op
alle niveaus
Taken van de psycholoog in het praktijkveld
Psychologen werken rond allerhande gedragsdoelen:
Verklaren en beoordelen van problematisch en risicovol
gedrag:
- Forensische beoordeling en psychodiagnostiek
- Verklaren van risicovol gedrag aan de hand van persoonlijke
en contextuele factoren
- Gebruik van gestandaardiseerde instrumenten ter
onderbouwing van justitiële beslissingen (bv. Straf, behandeling,
vrijlating)
Beïnvloeden van gedrag om veiligheid te bevorderen:
- Ontwikkelen en evalueren van interventies
- Gedragsverandering ondersteunen bij risicovol of problematisch
gedrag
- Werken aan vaardigheden, motivatie en zelfregulatie
- Gericht op preventie, veiligheid, rehabilitatie, re-
integratie
Ondersteunen en herstellen:
- Psychische ondersteuning bij justitiële impact
- Begeleiden van emotionele verwerking
- Bevorderen van herstel en veerkracht
, Onderbouwen en verbeteren van juridische besluitvorming
en beleid:
- Analyseren van besluitvormingsprocessen
- Adviseren en onderbouwen van beleid en
preventiestrategieën
Soorten functies en contexten
Penitentiaire instellingen (bv. Gevangenis, detentiehuis,…)
- Psycholoog in een penitentiaire inrichting
- Rol: psychodiagnostiek, klinische ondersteuning, advies
binnen detentie
Rechtbanken
- Gerechtsdeskundige/ gerechtelijk expert (psychologie)
- Rol: psychologische expertise bieden voor juridische
besluitvorming
Justitiehuizen en justitiële begeleidingsdiensten
- Psycholoog, begeleider, deskundige
- Rol: ondersteuning en advies binnen begeleidingstrajecten
Slachtofferhulp en herstelbemiddeling
- Psycholoog, bemiddelaar herstelbemiddeling, therapeut
- Rol: ondersteuning traumaverwerking, begeleiden van
herstelgesprekken
Forensisch-psychiatrisch centra
- Klinisch psycholoog, therapeut, begeleider
- Rol: therapie, diagnostiek
Justitieel beleid en onderzoek
- Beleidsmedewerker, onderzoekers, beleidsadviseur
- Rol: evalueren justitiële praktijken, analyse en advies
justitieel beleid
Evidence-based werken in het veld
Grote nood aan wetenschappelijk onderbouwde methodes.
Vaak modellen gebruikt voor diagnostiek en interventie (bv. RNR-model)
Doel: recidivereductie
Beperking: positieve zingeving? Hoe pak
je die componenten aan?