Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Class notes

Religie, Zingeving en Levensbeschouwing | Notities | KU Leuven | 2025/26

Rating
-
Sold
-
Pages
64
Uploaded on
23-05-2026
Written in
2025/2026

Behaald punt: 18/20. Samenvatting/notitiesvoor Religie, Zingeving en Levensbeschouwing aan de KU Leuven, gericht op Bachelor Communicatiewetenschappen. Het document behandelt kernthema's zoals secularisatie, desecularisatie, hersecularisatie, en de relatie tussen religie en politiek, met diepgang op denkmodellen en internationale dimensies. Ideaal voor examenvoorbereiding en conceptueel begrip van religieuze fenomenen in de hedendaagse samenleving.

Show more Read less
Institution
Course

Content preview

RELIGIE, ZINGEVING EN
LEVENSBESCHOUWING
INHOUDSOPGAVE

Inhoud .................................................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Overzicht ..................................................................................................................................................................... 6
RZL: vraagstelling in deze cursus................................................................................................................................... 6
Focus cursus ............................................................................................................................................................... 6
Examen ....................................................................................................................................................................... 6
Module RZL op toledo = 3 punten............................................................................................................................... 6
Schriftelijk examen = 17 punten ................................................................................................................................ 6
Les 1: secularisatie, desecularisatie, hersecularisatie ................................................................................................... 7
Secularisatie, desecularisatie en globalisering ........................................................................................................... 7
Secularisatie ............................................................................................................................................................ 7
Verfijning van secularisatiedebat ............................................................................................................................... 8
Modellen volgens Taylor ............................................................................................................................................ 8
Verfijning secularisatie ............................................................................................................................................. 8
Desacularisatie: Paradigmawissel met einde van Koude Oorlog .................................................................................. 9
Desecularisatie ...................................................................................................................................................... 10
Recent trend: hersecularisering (2007-2019) ............................................................................................................ 11
Globalisering .......................................................................................................................................................... 11
extra................................................................................................................................................................... 12
Beschavingen volgens Huntington ....................................................................................................................... 12
Godsdiensten en globalisering ................................................................................................................................ 13
Godsdiensten in internationale relaties ................................................................................................................... 13
Blinde vlek in onze media ........................................................................................................................................ 13
Les 2: denkmodellen geloof en politiek ........................................................................................................................ 14
Religie en politiek: denkmodellen ............................................................................................................................ 14
Drie verschillende vormen van secularisatie (J. Casanova) .................................................................................... 14
Drie niveaus van politieke actie ............................................................................................................................ 14
Methode ................................................................................................................................................................ 15
Verschillende denkmodellen ............................................................................................................................... 15
1.Scheiding van religie en politiek (links) .................................................................................................................. 15
2.Fusie van religie en politiek (rechts) ...................................................................................................................... 16
3.De tragische held van Max weber (zie artikel) ......................................................................................................... 17
4.Burgerlijke religie ................................................................................................................................................. 17
5.publieke Theologie en kritische politieke theologie ................................................................................................ 18
Kritische politieke theologie ................................................................................................................................. 18
1

, Christendemocratie en bevrijdingstheologie ......................................................................................................... 18
6.Christendemocratie ............................................................................................................................................. 19
Voor en tegen...................................................................................................................................................... 19
7.Bevrijdingstheologie ............................................................................................................................................ 19
Problemen.......................................................................................................................................................... 20
Conclusies ............................................................................................................................................................. 20
Les 3: Orthodoxie ....................................................................................................................................................... 21
Geopolitiek van de orthodoxe kerken – Constantinopel en Moskou ............................................................................ 21
De oorlog in Oekraïne sinds 24 februari 2022 ........................................................................................................ 21
Orthodoxe kerkgebouw ....................................................................................................................................... 21
Iconen → oosterse kerk ....................................................................................................................................... 21
Ecclesia Indivisa – Onverdeelde Kerk (tot 1054)I = geschiedenis van al dit .................................................................. 22
Romeinse Rijk – Verdeling Oost en West ............................................................................................................... 22
Latijns-Byzantijnse verdeling ............................................................................................................................... 22
.......................................................................................................................................................................... 22
Byzantijnse Rijk op zijn grootst ............................................................................................................................. 23
Byzantium .......................................................................................................................................................... 23
Moskou, Derde Rome - Rusland .............................................................................................................................. 23
Sovjetunie .......................................................................................................................................................... 24
Revival Russische kerk (1991-heden) ................................................................................................................... 24
III. Constantinopel – Oecumenisch patriarchaat ....................................................................................................... 25
Patriarchaat in het Ottomaanse Rijk ..................................................................................................................... 25
Paradox: Patriarchaat gedijt onder Ottomanen ..................................................................................................... 25
Millet in 16e eeuw: ............................................................................................................................................... 25
19e eeuw: nationalisme en etnicisering................................................................................................................. 25
Filetisme en geboorte Autocefale kerken .............................................................................................................. 26
Oecumenisch patriarchaat in Modern Turkije ....................................................................................................... 27
Rol van Oecumenisch Patriarchaat na 1922.......................................................................................................... 27
De berg Athos ..................................................................................................................................................... 27
Spirituele long van de orthodoxe wereld ............................................................................................................... 28
Patriarch Bartholomeos I (1991-heden) ................................................................................................................ 28
Relatie Moskou – Constantinopel ......................................................................................................................... 28
Russisch-Oekraïense taalverdeling ...................................................................................................................... 28
Verdeelde kerken in Oekraïne .............................................................................................................................. 28
Naar een Grieks-Slavisch schisma? ..................................................................................................................... 29
Gevolgen van Russische invasie van 2022 ............................................................................................................ 29
Het martelaarschap van de oosterse christenen ................................................................................................... 29
Paus Franciscus en Patriarch Kirill ....................................................................................................................... 29
Les 4: KATHOLICISME - gEOPOLITIEK VAN DE RELIGIES (heilige stoel) .......................................................................... 30

2

, Heilige stoel → vaticaan ......................................................................................................................................... 30
Boek: wat ik nog kwijt wil – willy claes ...................................................................................................................... 30
vaticaan ................................................................................................................................................................. 30
geopolitiek van de katholieke kerk ........................................................................................................................... 30
Rooms-katholieke kerk: Westelijke kant = latijnse wereld ...................................................................................... 30
rome: ontwikkeling ................................................................................................................................................. 31
Kroning van Karel De Grote tot keizer van het Heilig Romeinse Rijk in Rome door de paus (25/12/800) ......................... 32
Ondanks crisissen overleeft pausdom ..................................................................................................................... 32
Verlies van wereldlijke macht (1870) (een andere crisis!) .......................................................................................... 33
Nieuwe paus .......................................................................................................................................................... 34
Johannes XXIII en Tweede Vaticaans Concilie ........................................................................................................... 34
Johannes XXIII (1958-1963) en Vaticanum II .......................................................................................................... 34
Johannes Paulus II (1978-2005) → anti-communist .................................................................................................. 35
‘geest van assisi’: religies als krachten van vrede .................................................................................................. 36
Paus Johannes Paulus II (vervolg) ............................................................................................................................ 36
Jorge Bergoglio – Franciscus (2013-2025) ................................................................................................................. 37
Heilige stoel en wereldpolitiek ............................................................................................................................. 37
Islamitisch-christelijke dialoog onder Franciscus ................................................................................................. 37
Vredesrol in Oekraïne .......................................................................................................................................... 37
Dovemansgesprek met Kirill – videoconferentie Franciscus (16/03/2022) ............................................................... 38
Paus Leo XIV (verkozen mei 2025) ............................................................................................................................ 38
Les 5: Islam ............................................................................................................................................................... 39
Inleiding op Geopolitiek van de Islam ....................................................................................................................... 39
De islam, een complexe wereld ........................................................................................................................... 39
De islamitische wereld............................................................................................................................................ 39
leven van mohammed ............................................................................................................................................ 40
Koran over Jezus en christenen ................................................................................................................................ 40
HISTORISCHE KALIFATEN = belangrijke slide ........................................................................................................... 41
Snelle expansie van islam in eeuw na Mohammed (632: dood Mohammed – 732: Poiters) .......................................... 42
SOENNIETEN EN SJIETEN........................................................................................................................................ 42
Soennieten ......................................................................................................................................................... 42
Sjiieten ............................................................................................................................................................... 42
Kortste verschil (één zin):..................................................................................................................................... 42
sjisme .................................................................................................................................................................... 43
Sjiisme (Sjiitische islam) – betekenis .................................................................................................................... 43
Kernpunten van het sjiisme .................................................................................................................................. 43
kharidjieten ............................................................................................................................................................ 44
Kharidjieten – betekenis ...................................................................................................................................... 44
Kernkenmerken .................................................................................................................................................. 44

3

, Historische rol .................................................................................................................................................... 44
glorie en neergang van de moslimwereld .................................................................................................................. 45
ottomaanse rijk op zijn grootst (1683-1699) (14e-20e eeuw) ....................................................................................... 45
reactie: islamistische stromingen ............................................................................................................................ 46
moslimbroederschap ‘al ikwaan’ ............................................................................................................................. 46
de crisis in de arabische wereld ............................................................................................................................... 46
al qaeda en 9/11 ..................................................................................................................................................... 47
reacties op 9/11 ..................................................................................................................................................... 47
van lente naar burgeroorlogen ................................................................................................................................. 47
DAESh – islamitische staat (is) ................................................................................................................................ 48
islam = godsdienst in het midden ............................................................................................................................ 48
Les 6: Interreligieuze dialoog en interlevensbeshouwelijke dialoog - peace building ....................................................... 49
Religies: bron van oorlog of vrede? ........................................................................................................................... 49
Samenleven van religies.......................................................................................................................................... 49
In de loop der eeuwen ............................................................................................................................................. 49
Middeleeuwse voorloper van dialoog: Franciscus van Assisi (1182 – 1226) ................................................................. 50
Vanaf de 19e Eeuw ................................................................................................................................................. 51
Idee van ‘interreligieuze dialoog’ ............................................................................................................................. 51
Globalisering maakt dialoog tot noodzaak – Velerlei initiatieven vanaf jaren 1970 ....................................................... 52
Boost na 9/11 – ook aan Islamitische zijde ............................................................................................................... 52
Katholieke kerk: naar Nostra Aetate ....................................................................................................................... 52
Nostra Aetate: over niet-christelijke godsdiensten ................................................................................................ 53
Nostra aetate over joden ..................................................................................................................................... 53
Van nostra aetate naar assisi 1986 ....................................................................................................................... 54
Voorbereiding voor Assisi 1986 ................................................................................................................................ 54
Johannes Paulus II en de moslims ........................................................................................................................... 54
Wat was origineel aan Assisi 1986?.......................................................................................................................... 54
Franciscus op Arabisch schiereiland ....................................................................................................................... 56
Enkele citaten “human fraternity” ........................................................................................................................ 56
LES 7: AFSLUITENDE LES: NAAR EEN BESCHAVING VAN HET ‘SAMEN-LEVEN’? ............................................................ 57
Utrecht actualiteit .................................................................................................................................................. 57
case: kerststal in gemeentehuis .............................................................................................................................. 57
liberale seculiere democratie en samenleven .......................................................................................................... 57
europees verdrag voor de rechten van de mens (1950) .............................................................................................. 57
internationaal verdrag over burgerrechten (1966) ..................................................................................................... 58
scheiding tussen kerk en staat ................................................................................................................................ 58
verschilende modellen ........................................................................................................................................... 58
In België: origineel model, uniek in Europa ............................................................................................................... 59
erkende eredediensten ........................................................................................................................................... 59

4

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
May 23, 2026
Number of pages
64
Written in
2025/2026
Type
Class notes
Professor(s)
Jan de volder
Contains
All classes

Subjects

$16.45
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Get to know the seller
Seller avatar
Dinaaatje

Also available in package deal

Get to know the seller

Seller avatar
Dinaaatje Katholieke Universiteit Leuven
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
5
Member since
1 year
Number of followers
0
Documents
15
Last sold
1 week ago

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions