INHOUD
inhoud..................................................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
les 1: Inleiding - hoge cultuur versus populaire cultuur ................................................................................................... 7
Leerdoelen: .............................................................................................................................................................. 7
Studiemateriaal ........................................................................................................................................................ 7
Onderzoek en evaluatie ............................................................................................................................................ 7
Introductie Mediacultuur .......................................................................................................................................... 7
1. Wat is cultuur? Sociologische wortels .............................................................................................................. 8
Culturele sociologie van Emile Durkheim en Max Weber.......................................................................................... 8
2. Hoge cultuur versus populaire cultuur .............................................................................................................. 8
Een korte culturele geschiedenis ........................................................................................................................... 8
Culturele elite ><Gewone mensen ......................................................................................................................... 9
Hoge cultuur versus 'massacultuur (media) cultuur' ................................................................................................... 9
20e eeuw: de opkomst, populariteit en invloed van massamedia ............................................................................. 9
Kritische theorie over de 'cultuurindustrie' (Horkheimer en Adorno, 1944) ................................................................ 9
In de academische wereld.. ................................................................................................................................. 10
Afbraakfilm en entertainment .............................................................................................................................. 10
De relevantie van het bestuderen van mediacultuur ................................................................................................. 10
Populaire Cultuur Begrijpen (2010) ....................................................................................................................... 11
Van massamedia tot internet, sociale media, influencers ...................................................................................... 11
Les 2: Media en ideologie ........................................................................................................................................... 11
Analyse relatie media en samenleving .................................................................................................................. 11
Ideologie en mediatekst .......................................................................................................................................... 11
Ideologie en mediatekst ...................................................................................................................................... 12
De kapitalistische ideologie van (neo)liberalisme ..................................................................................................... 12
De ideologie van het (neo)liberalisme ...................................................................................................................... 12
De ideologie van het neoliberalisme in mediateksten ............................................................................................... 12
Realityshows – 'The Apprentice' (2004) ................................................................................................................. 12
Realityshows – Survivor (1992-...) ......................................................................................................................... 13
De betekenis van gewichtsverlies in realityshows ................................................................................................. 13
Het neoliberale orgaan ........................................................................................................................................... 14
'Extreme make-over' (2002-2007): ........................................................................................................................ 14
De ideologie van het neoliberalisme in mediateksten ............................................................................................... 14
Reclame: iconische merken als ideologische parasieten .......................................................................................... 14
Conclusie: media en hegemoniale ideologie ............................................................................................................ 15
Les 3: Horror – gastcollege matthias de Bondt ............................................................................................................. 15
1
, Horror als genre...................................................................................................................................................... 15
De aantrekkingskracht van horror? .......................................................................................................................... 15
= De ideologische theorie .................................................................................................................................... 15
De basisprincipes (Hout) ..................................................................................................................................... 15
Reactionair of progressief - Lowenstein ................................................................................................................ 17
Het vrouwelijke monster - Creed .......................................................................................................................... 17
Van monster naar monster – Creed / Hunter ......................................................................................................... 18
Conclusie .............................................................................................................................................................. 19
les 4: Fantasiefictie .................................................................................................................................................... 19
De populariteit van het fantasygenre........................................................................................................................ 19
De culturele wortels van fantasyfictie: Romantiek in Europa van de 18e en 19e eeuw ................................................. 20
De romanticus Kritiek Over modernisering: .......................................................................................................... 20
Moderniteit en romantische onvrede in Europa van de 18e / 19e eeuw ....................................................................... 20
Het alternatieve romantische wereldbeeld ........................................................................................................... 21
Het alternatieve romantische wereldbeeld in Kunstwerelden ............................................................................... 21
Romantiek en het fantasygenre ............................................................................................................................... 22
JRR Tolkien (1892-1973): De romantische erfenis in fantasy ...................................................................................... 22
J.R.R. Tolkien (1892-1973) - LEZEN IN DE BAN VAN DE RING .................................................................................. 22
HET FANTASYGENRE .............................................................................................................................................. 23
TRANSMEDIALITEIT VAN BOEKEN, FILMS NAAR ONLINE COMPUTERSPELLEN ....................................................... 23
het fantasygenre - GLOBALISERING EN BANALE KOSMOPOLITISME ...................................................................... 23
HET WERELDWIJDE CULTURELE AANTREKKINGSKRACHT VAN HET FANTASYGENRE UITLEGGEN .............................. 24
les 5: Sciencefiction ................................................................................................................................................... 24
Sciencefiction ........................................................................................................................................................ 24
Reflecteren en vormgeven: .................................................................................................................................. 24
Maatschappelijke functie van sciencefiction ............................................................................................................ 25
Tussen sciencefiction en wetenschapsfactie ........................................................................................................ 25
EVOLUTIE: VROEGE SCI-FI MODERNISTISCHE VOORUITGANG: RUIMTE-EXPORATIE ................................................. 25
Evolutie: het gouden tijdperk van de sciencefiction 1937-1950 .................................................................................. 25
Verkenning van het universum ............................................................................................................................. 26
Tussen sciencefiction en wetenschapsfactie ........................................................................................................... 26
Onderwerp 1 in sciencefiction: Van surveillance naar sousveillance ......................................................................... 26
SOCIALE THEORIE OVER MODERNE BEWAKING ................................................................................................. 27
DIGITALE TECHNOLOGIE: van SURVEILLANCE → SOUSveillance ........................................................................ 27
Google, Meta, TikTok en... de STate → Nu: is Grote broer Weer kijken? .................................................................. 28
ONDERWERP 2: VAN HUMANISME NAAR POSTHUMANISME .................................................................................... 28
BRAVE NEW WORLD – HAALBARE MENSEN ......................................................................................................... 28
FRANCIS FUKUYAMA – Onze psothumane furure (2002) – De profetie van een dappere nieuwe wereld .................... 29
Humanisme versus transhumanisme - het einde van de mensheid zoals wij die kennen? ........................................ 29
2
, ONDERWERP 3: MACHINES – van controle naar BUITEN CONTROLE ......................................................................... 30
Wetenschap & technologie: buiten controle ......................................................................................................... 30
HIJ LEEFT! VAN FRANKENSTEIN NAAR ROBOTCS .................................................................................................. 31
'de nieuwe Frankensteins' (Dinello, p. 89) ............................................................................................................. 31
UIT DE CONTROLE: DE PROBLEEM VAN AI EN ROBOTICA ..................................................................................... 31
'Mensenhatende supercomputers' (dinello, p.91) ................................................................................................. 31
CONCLUSIE ........................................................................................................................................................... 32
les 6: Paranoiafictie.................................................................................................................................................... 32
Complottheorieën Over Mediacultuur - Illuminati die de muziekindustrie beheersen .................................................. 32
Complottheorieën over covid via media, internet, sociale media, Facebook, YouTubers, influencers... ....................... 32
Samenzweringsverhalen in mediateksten ................................................................................................................ 32
"paranoia thriller" Een groeiend genre? ................................................................................................................. 32
Samenzweringsverhalen in mediateksten ............................................................................................................. 33
Wat zijn complottheorieën? .................................................................................................................................... 33
Het bestuderen van complottheorieën als cultureel fenomeen ................................................................................. 33
Complottheorieën: ................................................................................................................................................. 34
Popularisering en Normalisatie ........................................................................................................................... 34
De popularisering en normalisering van complottheorieën in de Nederland .............................................................. 34
De popularisering en normalisering van complottheorieën ........................................................................................ 34
De transformatie van complottheorieën in de Westen .............................................................................................. 34
Moderne complottheorieën en de geboorte van de Detectiveroman (Boltanski, 2014) ........................................... 35
De Mantsjoeriaanse kandidaat (1962) .................................................................................................................. 35
Alle mannen van de president (1976) – na Watergate ............................................................................................. 35
De x Files (1993-2002) ......................................................................................................................................... 35
Thuisland (2011-2020) ......................................................................................................................................... 35
Waarom meer complottheorieën in Mediateksten In de afgelopen decennia? ........................................................... 35
1. de waarheid is daarbuiten ................................................................................................................................ 36
2. niets is wat het lijkt .......................................................................................................................................... 36
3. Ik wil geloven! – existentiële onzekerheid – de onttovering van de wereld ............................................................ 36
Conclusie .............................................................................................................................................................. 37
Les 7: Postmoderne teksten ....................................................................................................................................... 37
De substantie (2024) een postmoderne film ............................................................................................................. 37
Wat is postmodernisme? ........................................................................................................................................ 38
De einde van geloof in Moderne vooruitgang ....................................................................................................... 38
Moderniteit ............................................................................................................................................................ 38
Vooruitgang in kunst en cultuur............................................................................................................................ 38
Postmoderniteit ..................................................................................................................................................... 39
Het einde van innovatieve kunst? ......................................................................................................................... 39
Postmodernisme en mediateksten .......................................................................................................................... 40
3
, Postmodern eclecticisme wordt op 4 manieren geproduceerd: ............................................................................. 40
2. Intertekstualiteit = verwijzing in mediateksten naar andere mediateksten/filmproducenten ................................. 40
3. Mengeling van 'hoogbouw' en 'laag' cultuur ................................................................................................. 41
4. Recycling en retro...................................................................................................................................... 41
Les 8: consumptie en culturele ongelijkheid ................................................................................................................ 42
Examen.................................................................................................................................................................. 42
De betekenis van (culturele) consumptie in een 'posttraditionele' samenleving .......................................................... 42
Culturele consumptie ............................................................................................................................................. 42
Wat is culturele consumptie? .................................................................................................................................. 42
3 Sociologische aannames over consumptie ........................................................................................................ 43
2.No individuele praktijk, maar sociaal geconstrueerd .......................................................................................... 44
3.no agentschap, maar gestructureerd op basis van klassepositie ......................................................................... 44
Sociale klasse en consumptie ................................................................................................................................. 44
Cultureel kapitaal, smaak en consumptie ................................................................................................................ 45
1. Structuren... Wat men consumeert (Holt, 1998) .............................................................................................. 45
2. Structuren...Hoe men consumeert ................................................................................................................. 45
3. Structuren Hoe men evalueert ........................................................................................................................ 46
Cultureel kapitaal - Onderscheid en ongelijkheid...................................................................................................... 46
Het einde van hoge versus lage cultuur? Bourdieu onder aanval ................................................................................ 46
Conclusie .............................................................................................................................................................. 46
Les 9: Consumptie en subcultuur ............................................................................................................................... 47
Van 'cultureel kapitaal' naar subcultureel kapitaal' ................................................................................................... 47
Jeugdcultuur en de opkomst van subculturen .......................................................................................................... 47
De jaren 50 en 60: babyboomers na de oorlog: ...................................................................................................... 47
Jaren 60-70: 3 subculturen Campbell (2007) ......................................................................................................... 47
Jeugdcultuur en de opkomst van subculturen .......................................................................................................... 47
Bestudering van subculturen................................................................................................................................... 48
De sociale logica van subcultureel kapitaal (Thornton, 1995) .................................................................................... 48
Casestudy 'Club and Rave Culture' in het Verenigd Koninkrijk, jaren 90 ...................................................................... 48
Van 'cultureel kapitaal' → 'Subcultureel kapitaal' .................................................................................................. 48
Bestudering van de 'dynamiek van onderscheid' in subculturen (p. 208) ................................................................. 48
Vraag voor studenten: het einde van subculturen? ................................................................................................... 49
voorbij subculturen: symbolisch grenswerk (Lamont et al., 2015) .............................................................................. 49
Sociologisch over het tekenen van "Symbolische grenzen” .................................................................................. 49
Focus hier: grenstekening binnen en tussen groepen .......................................................................................... 49
Voorbij subculturen – werk aan symbolische grenzen Sociaal mediaplatform .......................................................... 49
Online subculturen – symbolische grenswerk van gamers......................................................................................... 50
Conclusie 'Consumptie en subcultuur ..................................................................................................................... 50
les 10: Consumptie en tegencultuur – gastcollege Dick Houtman ................................................................................. 50
4