,Internationale Politiek Sinds 1945
HOOFDSTUK 1
Het Broze Bondgenootschap
WOII-Conferenties · Pacific War · Opkomst van de Supermachten · 1941–1945
Sleutelfiguren · Hoofdstuk 1
WOII · 1941–1945
Franklin D. Roosevelt Winston Churchill Jozef Stalin
President VS · 1933–1945 🇺🇸 Premier VK · 1940–1945 🇬🇧 Leider SU · 1924–1953 🇷🇺
Architect van de Grand Alliance en het VN- Muntte "IJzeren Gordijn". Sloot het Eiste brede bufferzone in Oost-Europa.
idee. Opsteller van het Atlantisch Handvest. percentagesakkoord. Mee-ontwerper Agressief in het indelen van invloedssferen.
VS naoorlogse orde. SU
VK
Harry S. Truman Hirohito Chiang Kai-shek
President VS · 1945–1953 🇺🇸 Keizer Japan · 1926–1989 🇯🇵 Leider KMT 🇨🇳
Beval gebruik atoombom. Initiatiefnemer Cruciale figuur bij overgavevoorwaarden. Leider Kwomintang-nationalisten. Erkend als
Trumandoctrine en Marshallplan. Zijn goddelijke status was het voornaamste legitiem leider van China op
VS struikelblok. Caïroconferentie.
Japan China
Ferdinand Marcos Sr.
Dictator Filipijnen · 1965–1986 🇵🇭
Dictator die de Filipijnen leidde tot zijn
afzetting na de People's Power Revolution.
Zijn zoon Marcos Jr. is president sinds 2022.
Filipijnen
p. 2
,Internationale Politiek Sinds 1945
Volledige tijdlijn · Sleutelmomenten 1939–1945
Legende: ● Conferentie ● Militair ● Diplomatiek ● Keerpunt ● Einde
Augustus 1939 ● Molotov-Ribbentrop pact Verdrag
Niet-aanvalspact SU–Duitsland met geheime protocollen. Verdeling Oost-Europa in invloedssferen.
Augustus 1941 ● Atlantisch Handvest Diplomatiek
FDR & Churchill: zelfbeschikkingsrecht, vrije handel, VN-idee. Eerste blauwdruk naoorlogse orde.
22 juni 1941 ● Operatie Barbarossa Militair
Duitsland valt SU binnen → vorming Grand Alliance als alliantie van nood.
7 december 1941 ● Pearl Harbor Militair
Japanse verrassingsaanval. VS treedt toe tot de oorlog. Isolationistisch Amerika verenigde zich volledig.
Juni 1942 ● Slag om Midway Keerpunt
Eerste belangrijke overwinning van geallieerden tegen japen → beginpunt van “kerende tij”
Aug. 1942 – feb. ● Slag om Stalingrad Keerpunt
1943 Wreedste veldslag WOII. SU vernietigt Duits Zesde Leger. Ca. 27 miljoen Sovjet-doden totaal →keerpunt.
Januari 1943 ● Top van Casablanca Conferentie
FDR & Churchill (Stalin afwezig). Principe "onvoorwaardelijke overgave" → geen kiem voor nieuwe oorlog.
November 1943 ● Top van Caïro Conferentie
Churchill, FDR, Chiang Kai-shek. Japan moet capituleren; China erkend als grootmacht.
December 1943 ● Top van Teheran Conferentie
Eerste ontmoeting Grote Drie. Tweede front in Frankrijk afgesproken. Eerste discussies VN en Vier
Politiemannen.
6 juni 1944 ● D-Day: Operatie Overlord Militair
150.000+ soldaten landen in Normandië. Grootste maritieme invasie ooit. Tweede front eindelijk geopend.
Oktober 1944 ● Moscou-conferentie: percentagesakkoord Conferentie
Churchill–Stalin verdelen de Balkan in invloedssferen. Eerste tekenen van de Koude Oorlog.
Februari 1945 ● Top van Jalta Conferentie
Grote Drie bespreken naoorlogse orde. VN, bezettingszones Duitsland, SU belooft vrije verkiezingen.
8 mei 1945 ● Duitse capitulatie Militair
Japan blijft de enige overblijvende asmogendheid in WOII.
Juli–augustus 1945 ● Top van Potsdam Conferentie
Truman, Attlee, Stalin. De vier D's voor Duitsland. Atoombom als troefkaart. Begin openlijke breuk.
6 augustus 1945 ● Atoombom Hiroshima: "Little Boy" Keerpunt
Uraniumbom: ca. 70.000–80.000 directe doden. Dubbel doel: Japan dwingen + machtsignaal aan Moskou.
8 augustus 1945 ● SU verklaart Japan de oorlog Militair
Valt Mantsjoerije binnen. Tweede schok naast de atoombom.
9 augustus 1945 ● Atoombom Nagasaki: "Fat Man" Keerpunt
Plutoniumbom: ca. 40.000 directe doden. Japan moest geloven dat VS een onbeperkt arsenaal had.
2 september ● Formele capitulatie Japan Einde
1945 Ondertekening op USS Missouri = einde Pacific War = einde WOII. Hirohito blijft maar verliest goddelijke
status.
p. 3
, Internationale Politiek Sinds 1945
Van Operatie Barbarossa tot Casablanca (1941-1943)
Het Molotov-Ribbentrop pact (augustus 1939)
Voor Duitsland de Sovjet-Unie binnenviel, hadden beide landen in augustus 1939 het Molotov-
Ribbentrop pact gesloten. Dit niet-aanvalsverdrag bevatte ook geheime protocollen waarin
Oost-Europa in invloedssferen werd verdeeld. Duitsland mocht westelijk Polen bezetten; de SU
kreeg de Baltische staten, Oost-Polen en Bessarabië. Dit pact maakte de invasie van Polen in
september 1939 mogelijk.
Het Atlantisch Handvest (augustus 1941)
President Franklin D. Roosevelt (FDR) en premier Winston Churchill stelden het Atlantisch
Handvest op in augustus 1941, nog voor de VS officieel in oorlog was.
ATLANTISCH HANDVEST; KERNPRINCIPES
1. Geen territoriale expansie door VS of VK
2. Eerbiediging van het zelfbeschikkingsrecht van alle naties
3. Afbouwen van handelsbeperkingen; vrije internationale handel
4. Oprichten van een vereniging van alle naties (later: de VN)
5. Vrijheid van de zeeën
6. Ontwapening van agressieve naties na de oorlog
7. Eerste blauwdruk voor FDR's "Great Design": een op
regels gebaseerde naoorlogse multilaterale
wereldorde.
Operatie Barbarossa & de Grand Alliance (22 juni 1941)
Op 22 juni 1941 lanceerde nazi-Duitsland Operatie
Barbarossa: een aanval op de SU langs drie fronten
gelijktijdig, in flagrante schending van het Molotov-
Ribbentrop pact. Het verrassingseffect was enorm maar
had een onverwacht diplomatiek gevolg: de vorming van
de Grand Alliance (Franklin D. Roosevelt | Winston
Churchill | Jozef Stalin).
Let op: de SU is niet gelijk aan Rusland. De USSR
omvatte naast de Russische Federatie ook o.a. Oekraïne,
Wit-Rusland, de Baltische staten en republieken in
Centraal-Azië.
Concrete akkoorden: Brits-Sovjet-akkoord: wederzijdse steun; geen separate vrede zonder
wederzijds akkoord. Lend and Lease: VS levert massaal materiaal aan SU, cruciaal voor het
Sovjet-overleven in de vroege oorlogsjaren.
De Slag om Stalingrad (augustus 1942 - februari 1943)
SLAG OM STALINGRAD; SLEUTELFEITEN
• Wreedste en meest beslissende veldslag van
WOII ("Rattenkrieg")
• Sovjet-Unie omsingelt en vernietigt het Duits
Zesde Leger
• Eerste grote catastrofale nederlaag van
Duitsland; strategisch initiatief verschuift
• Ca. 27 miljoen Sovjet-doden in WOII, wat
Stalins eisen in naoorlogse onderhandelingen
verklaart
p. 4
HOOFDSTUK 1
Het Broze Bondgenootschap
WOII-Conferenties · Pacific War · Opkomst van de Supermachten · 1941–1945
Sleutelfiguren · Hoofdstuk 1
WOII · 1941–1945
Franklin D. Roosevelt Winston Churchill Jozef Stalin
President VS · 1933–1945 🇺🇸 Premier VK · 1940–1945 🇬🇧 Leider SU · 1924–1953 🇷🇺
Architect van de Grand Alliance en het VN- Muntte "IJzeren Gordijn". Sloot het Eiste brede bufferzone in Oost-Europa.
idee. Opsteller van het Atlantisch Handvest. percentagesakkoord. Mee-ontwerper Agressief in het indelen van invloedssferen.
VS naoorlogse orde. SU
VK
Harry S. Truman Hirohito Chiang Kai-shek
President VS · 1945–1953 🇺🇸 Keizer Japan · 1926–1989 🇯🇵 Leider KMT 🇨🇳
Beval gebruik atoombom. Initiatiefnemer Cruciale figuur bij overgavevoorwaarden. Leider Kwomintang-nationalisten. Erkend als
Trumandoctrine en Marshallplan. Zijn goddelijke status was het voornaamste legitiem leider van China op
VS struikelblok. Caïroconferentie.
Japan China
Ferdinand Marcos Sr.
Dictator Filipijnen · 1965–1986 🇵🇭
Dictator die de Filipijnen leidde tot zijn
afzetting na de People's Power Revolution.
Zijn zoon Marcos Jr. is president sinds 2022.
Filipijnen
p. 2
,Internationale Politiek Sinds 1945
Volledige tijdlijn · Sleutelmomenten 1939–1945
Legende: ● Conferentie ● Militair ● Diplomatiek ● Keerpunt ● Einde
Augustus 1939 ● Molotov-Ribbentrop pact Verdrag
Niet-aanvalspact SU–Duitsland met geheime protocollen. Verdeling Oost-Europa in invloedssferen.
Augustus 1941 ● Atlantisch Handvest Diplomatiek
FDR & Churchill: zelfbeschikkingsrecht, vrije handel, VN-idee. Eerste blauwdruk naoorlogse orde.
22 juni 1941 ● Operatie Barbarossa Militair
Duitsland valt SU binnen → vorming Grand Alliance als alliantie van nood.
7 december 1941 ● Pearl Harbor Militair
Japanse verrassingsaanval. VS treedt toe tot de oorlog. Isolationistisch Amerika verenigde zich volledig.
Juni 1942 ● Slag om Midway Keerpunt
Eerste belangrijke overwinning van geallieerden tegen japen → beginpunt van “kerende tij”
Aug. 1942 – feb. ● Slag om Stalingrad Keerpunt
1943 Wreedste veldslag WOII. SU vernietigt Duits Zesde Leger. Ca. 27 miljoen Sovjet-doden totaal →keerpunt.
Januari 1943 ● Top van Casablanca Conferentie
FDR & Churchill (Stalin afwezig). Principe "onvoorwaardelijke overgave" → geen kiem voor nieuwe oorlog.
November 1943 ● Top van Caïro Conferentie
Churchill, FDR, Chiang Kai-shek. Japan moet capituleren; China erkend als grootmacht.
December 1943 ● Top van Teheran Conferentie
Eerste ontmoeting Grote Drie. Tweede front in Frankrijk afgesproken. Eerste discussies VN en Vier
Politiemannen.
6 juni 1944 ● D-Day: Operatie Overlord Militair
150.000+ soldaten landen in Normandië. Grootste maritieme invasie ooit. Tweede front eindelijk geopend.
Oktober 1944 ● Moscou-conferentie: percentagesakkoord Conferentie
Churchill–Stalin verdelen de Balkan in invloedssferen. Eerste tekenen van de Koude Oorlog.
Februari 1945 ● Top van Jalta Conferentie
Grote Drie bespreken naoorlogse orde. VN, bezettingszones Duitsland, SU belooft vrije verkiezingen.
8 mei 1945 ● Duitse capitulatie Militair
Japan blijft de enige overblijvende asmogendheid in WOII.
Juli–augustus 1945 ● Top van Potsdam Conferentie
Truman, Attlee, Stalin. De vier D's voor Duitsland. Atoombom als troefkaart. Begin openlijke breuk.
6 augustus 1945 ● Atoombom Hiroshima: "Little Boy" Keerpunt
Uraniumbom: ca. 70.000–80.000 directe doden. Dubbel doel: Japan dwingen + machtsignaal aan Moskou.
8 augustus 1945 ● SU verklaart Japan de oorlog Militair
Valt Mantsjoerije binnen. Tweede schok naast de atoombom.
9 augustus 1945 ● Atoombom Nagasaki: "Fat Man" Keerpunt
Plutoniumbom: ca. 40.000 directe doden. Japan moest geloven dat VS een onbeperkt arsenaal had.
2 september ● Formele capitulatie Japan Einde
1945 Ondertekening op USS Missouri = einde Pacific War = einde WOII. Hirohito blijft maar verliest goddelijke
status.
p. 3
, Internationale Politiek Sinds 1945
Van Operatie Barbarossa tot Casablanca (1941-1943)
Het Molotov-Ribbentrop pact (augustus 1939)
Voor Duitsland de Sovjet-Unie binnenviel, hadden beide landen in augustus 1939 het Molotov-
Ribbentrop pact gesloten. Dit niet-aanvalsverdrag bevatte ook geheime protocollen waarin
Oost-Europa in invloedssferen werd verdeeld. Duitsland mocht westelijk Polen bezetten; de SU
kreeg de Baltische staten, Oost-Polen en Bessarabië. Dit pact maakte de invasie van Polen in
september 1939 mogelijk.
Het Atlantisch Handvest (augustus 1941)
President Franklin D. Roosevelt (FDR) en premier Winston Churchill stelden het Atlantisch
Handvest op in augustus 1941, nog voor de VS officieel in oorlog was.
ATLANTISCH HANDVEST; KERNPRINCIPES
1. Geen territoriale expansie door VS of VK
2. Eerbiediging van het zelfbeschikkingsrecht van alle naties
3. Afbouwen van handelsbeperkingen; vrije internationale handel
4. Oprichten van een vereniging van alle naties (later: de VN)
5. Vrijheid van de zeeën
6. Ontwapening van agressieve naties na de oorlog
7. Eerste blauwdruk voor FDR's "Great Design": een op
regels gebaseerde naoorlogse multilaterale
wereldorde.
Operatie Barbarossa & de Grand Alliance (22 juni 1941)
Op 22 juni 1941 lanceerde nazi-Duitsland Operatie
Barbarossa: een aanval op de SU langs drie fronten
gelijktijdig, in flagrante schending van het Molotov-
Ribbentrop pact. Het verrassingseffect was enorm maar
had een onverwacht diplomatiek gevolg: de vorming van
de Grand Alliance (Franklin D. Roosevelt | Winston
Churchill | Jozef Stalin).
Let op: de SU is niet gelijk aan Rusland. De USSR
omvatte naast de Russische Federatie ook o.a. Oekraïne,
Wit-Rusland, de Baltische staten en republieken in
Centraal-Azië.
Concrete akkoorden: Brits-Sovjet-akkoord: wederzijdse steun; geen separate vrede zonder
wederzijds akkoord. Lend and Lease: VS levert massaal materiaal aan SU, cruciaal voor het
Sovjet-overleven in de vroege oorlogsjaren.
De Slag om Stalingrad (augustus 1942 - februari 1943)
SLAG OM STALINGRAD; SLEUTELFEITEN
• Wreedste en meest beslissende veldslag van
WOII ("Rattenkrieg")
• Sovjet-Unie omsingelt en vernietigt het Duits
Zesde Leger
• Eerste grote catastrofale nederlaag van
Duitsland; strategisch initiatief verschuift
• Ca. 27 miljoen Sovjet-doden in WOII, wat
Stalins eisen in naoorlogse onderhandelingen
verklaart
p. 4
