VERBINTENISSEN- EN
CONTRACTENRECHT
VERBINTENISSENRECHT IS VERRASSEND ALLEDAAGS
WAT IS EEN VERBINTENIS?
Een overeenkomst die een rechtsband schept tussen partijen (bv. een huurovereenkomst)
Waar zit de prestatie bij een huurovereenkomst?
Huur betalen en de verhuurder moet ervoor zorgen dat je een kot/huis/appartement hebt.
Bij een overeenkomst tussen twee of meer partijen moet er een prestatie zijn.
Het gaat over schuldeiser en schuldenaar. Een prestatie kan iets geven of iets moeten doen.
Eenmaal je een overeenkomst hebt. Wat zijn de gevolgen daarvan?
Het is afdwingbaar!
= Als je de overeenkomst niet nakomt, dan kan je daartoe gedwongen worden. In eerste instantie ‘gesprek’ = in
gebreke stellen. Tweede instantie de rechtbank.
Drie voorwaarden verbintenis:
1) Rechtsband tussen partijen
2) Prestatie
3) Afdwingbaar
Moet er altijd een handtekening zijn om te kunnen spreken over een verbintenis?
=> NEE, mondeling kan ook.
Een verbintenis is consensueel = geen vormvoorwaarden (bierkaartje, berichtje, mondeling…)
Waarom heb je graag een overeenkomst schriftelijk?
→ Duidelijkheid, om zeker te zijn & bewijs voor in de rechtbank
IS DIT EEN VERBINTENIS OF NIET? WAAROM?
1. Je bestelt online een paar schoenen bij Zalando.
Ja, tussen Zalando en jezelf is er een verbintenis. Zodra je een overeenkomst sluit met Zalando, is er een
verbintenis. Jij kan ze verplichten om ze te leveren en zij kunnen jou verplichten om te betalen.
2. Je belooft je vriend(in) te helpen met de verhuis zijn zijn/haar kot.
Nee, je kan dit niet afdwingen. Een verbintenis of een morele verbintenis zijn niet hetzelfde. Stel dat je zegt
“Als je meeverhuist, geef ik je €50.” Dan is er wel een verbintenis omdat er een wederkerige prestatie is. Van
zodra er iets financieel mee gemoeid is, dan vervalt de morele verbintenis. Een prestatie kan geld
waardeerbaar zijn.
1
, 3. Je gaat samenwonen met je partner, zonder contract.
Neen (= feitelijk samenwonen) is geen verbintenis. Uit het feit van samen te wonen kunnen wel andere
verbintenissen ontstaan, zoals het samen betalen van elektriciteit, verwarming…Dat is wel afdwingbaar.
WIFI-SLURPERS
Mag je een hele namiddag in een café blijven zitten met je laptop en gebruikmaken van de wifi?
Je kan niet ergens gaan zitten in een privé-zaak, tenzij je iets besteld.
Mag de cafébaas zeggen dat je per half uur moet consumeren? Ja, dat mag => Contractvrijheid; Je gaat akkoort
met de voorwaarden als je jou neerzet.
Die voorwaarden moeten wel duidelijk gecommuniceerd worden.
Lees altijd eerst jouw contract!!!
Beperking contractvrijheid = Zaken die door de wet niet toegestaan zijn, zoals bv. drugs...
Hier kan je niet voor naar de rechtbank, want het is in strijd met de openbare orde en goede zeden.
Illegalie praktijken kan je niet afdwingen.
Andere beperkingen contractvrijheid: Bekwaamheid van de persoon, dwingend recht
(consumentenbescherming, in het recht beschermen we de zwakkeren)
HOOFDSTUK 1: VERBINTENISSENRECHT
ALGEMENE INLEIDING
Verbintenissen moeten niet schriftelijk zijn, maar mogen ook mondeling.
Het blijft altijd hetzelfde principe!
BELANG VAN HET VERBINTENISSENRECHT
• Het verbintenissenrecht speelt een cruciale rol in het rechtsverkeer en het economisch leven
• Het biedt een juridisch kader voor transacties en afspraken tussen indiviuen en bedrijven, waardoor
voorspelbaarheid en rechtszekerheid worden gewaarborgd
• Goede afspraken creëren heldere verwachtingen, zeker in het ondernemingslandschap
Verbintenissenrecht is voornamelijk aanvullend recht (= Je kan ervan afwijken)
Een standaardcontract bestaat niet!
Je kan altijd beroepen op een basiscontract, maar je mag dat wijzigen.
Weet dat je kan onderhandelen!
2
,SITUERING EN VINDPLAATS VAN HET VERBINTENISSENRECHT
Publiekrecht: Relatie tussen burgers en overheid
Fiscaal recht
Privaatrecht: Relatie tussen burgers onderling
Verbintenissenrecht valt onder de rechtstak van burgerlijk recht.
CASUS
3
, VERBINTENISSENRECHT (CFR RECHT)
Definitie Vertaling
Verbintenissenrecht is een deelgebied van het ➔ Verbintenissenrecht draait om rechten en
burgerlijk recht. plichten die ontstaan.
Het houdt zich bezig met de verbintenissen. ➔ Tussen mensen of organisaties
Een verbintenis is het gevolg van een eenzijdige of ➔ Door afspraken of situaties
tweezijdige rechtshandeling of van een feitelijke
handeling (zoals een onrechtmatige daad) tussen
rechtssubjecten
Rechtshandeling => Die stel je bewust om bepaalde gevolgen te creëren
SITUERING EN VINDPLAATS VAN HET VERBINTENISSENRECHT
Verbintenissenrecht
De moeder van het privaatrecht
= Basisregels waarop andere rechtstakken terugvallen of voortbouwen
“aanvullend” ten aanzien van het publiekrecht
VINDPLAATS IN DE BELGISCHE WETGEVING
Algemeen verbintenissenrecht (~ bijzonder verbintenissenrecht)
Evolutie
Continuïteit - Invulling open begrippen ('goede trouw', 'openbare orde'...)
- Belang van rechtspraak en rechtsleer
Basis: oud Burgerlijk Wetboek (1804)
- Wetgevende initiatieven mbt bijzondere overeenkomsten
(Hierna: 'Oud BW') (woninghuur, consumentenrechten...)
- Regionalisering - Europees recht
Zowel in oud en nieuw burgerlijk wetboek.
Als je moet verwijzen naar een wetgeving, vermeldt dan het oud burgerlijk wetboek.
Het nieuwe is gewoon burgerlijk wetboek.
Evolutie:
• Tien boeken voorzien
• Aanbouwwetgeving
• Meerdere boeken relevant voor verbintenissenrecht
4
CONTRACTENRECHT
VERBINTENISSENRECHT IS VERRASSEND ALLEDAAGS
WAT IS EEN VERBINTENIS?
Een overeenkomst die een rechtsband schept tussen partijen (bv. een huurovereenkomst)
Waar zit de prestatie bij een huurovereenkomst?
Huur betalen en de verhuurder moet ervoor zorgen dat je een kot/huis/appartement hebt.
Bij een overeenkomst tussen twee of meer partijen moet er een prestatie zijn.
Het gaat over schuldeiser en schuldenaar. Een prestatie kan iets geven of iets moeten doen.
Eenmaal je een overeenkomst hebt. Wat zijn de gevolgen daarvan?
Het is afdwingbaar!
= Als je de overeenkomst niet nakomt, dan kan je daartoe gedwongen worden. In eerste instantie ‘gesprek’ = in
gebreke stellen. Tweede instantie de rechtbank.
Drie voorwaarden verbintenis:
1) Rechtsband tussen partijen
2) Prestatie
3) Afdwingbaar
Moet er altijd een handtekening zijn om te kunnen spreken over een verbintenis?
=> NEE, mondeling kan ook.
Een verbintenis is consensueel = geen vormvoorwaarden (bierkaartje, berichtje, mondeling…)
Waarom heb je graag een overeenkomst schriftelijk?
→ Duidelijkheid, om zeker te zijn & bewijs voor in de rechtbank
IS DIT EEN VERBINTENIS OF NIET? WAAROM?
1. Je bestelt online een paar schoenen bij Zalando.
Ja, tussen Zalando en jezelf is er een verbintenis. Zodra je een overeenkomst sluit met Zalando, is er een
verbintenis. Jij kan ze verplichten om ze te leveren en zij kunnen jou verplichten om te betalen.
2. Je belooft je vriend(in) te helpen met de verhuis zijn zijn/haar kot.
Nee, je kan dit niet afdwingen. Een verbintenis of een morele verbintenis zijn niet hetzelfde. Stel dat je zegt
“Als je meeverhuist, geef ik je €50.” Dan is er wel een verbintenis omdat er een wederkerige prestatie is. Van
zodra er iets financieel mee gemoeid is, dan vervalt de morele verbintenis. Een prestatie kan geld
waardeerbaar zijn.
1
, 3. Je gaat samenwonen met je partner, zonder contract.
Neen (= feitelijk samenwonen) is geen verbintenis. Uit het feit van samen te wonen kunnen wel andere
verbintenissen ontstaan, zoals het samen betalen van elektriciteit, verwarming…Dat is wel afdwingbaar.
WIFI-SLURPERS
Mag je een hele namiddag in een café blijven zitten met je laptop en gebruikmaken van de wifi?
Je kan niet ergens gaan zitten in een privé-zaak, tenzij je iets besteld.
Mag de cafébaas zeggen dat je per half uur moet consumeren? Ja, dat mag => Contractvrijheid; Je gaat akkoort
met de voorwaarden als je jou neerzet.
Die voorwaarden moeten wel duidelijk gecommuniceerd worden.
Lees altijd eerst jouw contract!!!
Beperking contractvrijheid = Zaken die door de wet niet toegestaan zijn, zoals bv. drugs...
Hier kan je niet voor naar de rechtbank, want het is in strijd met de openbare orde en goede zeden.
Illegalie praktijken kan je niet afdwingen.
Andere beperkingen contractvrijheid: Bekwaamheid van de persoon, dwingend recht
(consumentenbescherming, in het recht beschermen we de zwakkeren)
HOOFDSTUK 1: VERBINTENISSENRECHT
ALGEMENE INLEIDING
Verbintenissen moeten niet schriftelijk zijn, maar mogen ook mondeling.
Het blijft altijd hetzelfde principe!
BELANG VAN HET VERBINTENISSENRECHT
• Het verbintenissenrecht speelt een cruciale rol in het rechtsverkeer en het economisch leven
• Het biedt een juridisch kader voor transacties en afspraken tussen indiviuen en bedrijven, waardoor
voorspelbaarheid en rechtszekerheid worden gewaarborgd
• Goede afspraken creëren heldere verwachtingen, zeker in het ondernemingslandschap
Verbintenissenrecht is voornamelijk aanvullend recht (= Je kan ervan afwijken)
Een standaardcontract bestaat niet!
Je kan altijd beroepen op een basiscontract, maar je mag dat wijzigen.
Weet dat je kan onderhandelen!
2
,SITUERING EN VINDPLAATS VAN HET VERBINTENISSENRECHT
Publiekrecht: Relatie tussen burgers en overheid
Fiscaal recht
Privaatrecht: Relatie tussen burgers onderling
Verbintenissenrecht valt onder de rechtstak van burgerlijk recht.
CASUS
3
, VERBINTENISSENRECHT (CFR RECHT)
Definitie Vertaling
Verbintenissenrecht is een deelgebied van het ➔ Verbintenissenrecht draait om rechten en
burgerlijk recht. plichten die ontstaan.
Het houdt zich bezig met de verbintenissen. ➔ Tussen mensen of organisaties
Een verbintenis is het gevolg van een eenzijdige of ➔ Door afspraken of situaties
tweezijdige rechtshandeling of van een feitelijke
handeling (zoals een onrechtmatige daad) tussen
rechtssubjecten
Rechtshandeling => Die stel je bewust om bepaalde gevolgen te creëren
SITUERING EN VINDPLAATS VAN HET VERBINTENISSENRECHT
Verbintenissenrecht
De moeder van het privaatrecht
= Basisregels waarop andere rechtstakken terugvallen of voortbouwen
“aanvullend” ten aanzien van het publiekrecht
VINDPLAATS IN DE BELGISCHE WETGEVING
Algemeen verbintenissenrecht (~ bijzonder verbintenissenrecht)
Evolutie
Continuïteit - Invulling open begrippen ('goede trouw', 'openbare orde'...)
- Belang van rechtspraak en rechtsleer
Basis: oud Burgerlijk Wetboek (1804)
- Wetgevende initiatieven mbt bijzondere overeenkomsten
(Hierna: 'Oud BW') (woninghuur, consumentenrechten...)
- Regionalisering - Europees recht
Zowel in oud en nieuw burgerlijk wetboek.
Als je moet verwijzen naar een wetgeving, vermeldt dan het oud burgerlijk wetboek.
Het nieuwe is gewoon burgerlijk wetboek.
Evolutie:
• Tien boeken voorzien
• Aanbouwwetgeving
• Meerdere boeken relevant voor verbintenissenrecht
4
