AANTEKENINGEN
COLLEGES BEDRIJFSETHIEK
+ Artikelen
360036-B-6
Bedrijfseconomie
Jaar 3
Tilburg University
,Contents
Week 5...................................................................................................................................................1
Week 6...................................................................................................................................................3
Week 8...................................................................................................................................................6
Artikel 1 - Nagel, Thomas, 1987. “Right and Wrong”, in What Does It All Mean?..............................6
Artikel 2 - Sie, Maureen and Bart Engelen, 2019. Why Ethical Reflection Matters.............................7
Week 9...................................................................................................................................................7
Week 10...............................................................................................................................................10
Week 11...............................................................................................................................................11
Week 12...............................................................................................................................................14
Week 15...............................................................................................................................................16
Week 16...............................................................................................................................................18
Week 17...............................................................................................................................................19
Week 18...............................................................................................................................................21
Week 19...............................................................................................................................................23
Artikel 3 Stephen M. Gardiner Ethics and Global Climate Change....................................................24
Week 5
Filosoof: Een filosoof ‘draws distinctions for a living’. Het is nadenken wat bepaalde begrippen
betekenen
Ethiek vs Moraliteit:
Moraliteit: De normen, waarden, en geloven die verankerd zijn in sociale processen en
definiëren wat goed en slecht is voor een individu en een gemeenschap. Een geloof kan
moraliteit bieden
Ethiek: Het bestuderen van moraliteit en het toepassen van rationele argumentatie om
regels en principes te specificeren die definiëren wat goed en slecht is in verschillende
situaties. Die regels en principes heten ethische theorieën. Een voorbeeld van zo’n regel is:
je moet het goede maximaliseren.
Ethiek vs Bedrijfsethiek:
Ethiek: Hierin ligt de nadruk op het individu en individuele handelingen
Bedrijfsethiek: Is breder. Hierin worden situaties, activiteiten, en beslissingen genomen
binnen het zakenleven met een focus op wat goed en slecht is, zoals kinderarbeid,
klimaatregels en salarisgaten
Descriptief en normatief:
Descriptief: Beschrijvend. Beantwoord de vraag: Hoe zijn dingen? Bijvoorbeeld: Hoe hoog is
het BBP van Gambia? In de bedrijfsethiek gaat het erom wat een professional behoort te
doen
1
, Normatief: Beantwoord de vraag: Hoe zouden dingen moeten zijn? Bijvoorbeeld: Is de
verdeling van het BBP in Gambia rechtvaardig? In de bedrijfsethiek gaat het om wat de
professional doet, en waarom.
Instrumenteel en intrinsiek:
Instrumenteel: Ten dienste van een ander doel. Bijvoorbeeld: Wij stoppen met plastic
verpakkingen gebruiken om meer winst te behalen
Intrinsiek: Waardevol op zichzelf. Bijvoorbeeld: Schoonheid. Welzijn. Schone leefomgeving
Drie argumenten TEGEN ethiek (en weerleggingen als sub):
1) Het is te subjectief: Wie ben ik nu om te bepalen wat goed is? Zolang het binnen de kaders
van de wet is, is het goed. Tegenargumenten:
a. Recht en moraal zijn niet altijd hetzelfde. Er kunnen immorele wetten zijn
(bijvoorbeeld vrouwen mogen niet stemmen, wet uit 1971). Moraliteit kan tegen de
wetten ingaan. Wetten zijn vaak ook erg algemeen, waarbij er immorele dingen
kunnen gebeuren in specifieke situaties
b. Ethiek is niet compleet subjectief: Het is vaak duidelijk of het goede in het algemeen
gemaximaliseerd wordt (bijvoorbeeld mensen laten werken in erbarmelijke
omstandigheden of een kat in de fik steken)
2) Je hebt als individu te weinig invloed om het verschil te maken: Het systeem moet
veranderd worden, in plaats van dat ik me moet gaan inspannen om een minimale
verandering te hebben. Tegenargumenten:
a. Ethiek is niet alleen maar doen. Het kan nuttig zijn om te weten dat iets moreel
slecht is, zonder dat je er gelijk iets aan kunt veranderen (Later kan dat wel je keuzes
beïnvloeden, en bij mensen met macht kan dit wel veel veranderen, dus iedereen
zou wat van ethiek af moeten weten)
b. Soms maken kleine dingen juist het verschil, bijvoorbeeld een vrouw van Afrikaanse
afkomst die weigerde om in het coloured deel van de bus te gaan zitten die
vervolgens met een sneeuwbaleffect het systematisch racisme in de VS wist te
mitigeren
c. Een bedrijf kan je veel macht geven om dingen te veranderen. Dit is het spiderman
principe: With great power, comes great responsibility. Ik kan weinig doe naan
slavernij op koffieplantages, maar Starbucks wel
3) Egoïsme is beter dan altruïsme: Zoals Gordon Gekko zei ‘Greed, ladies and gentlemen, is
good’. Hierin heb je twee varianten: puur egoïsme, en egoïsme omdat het uiteindelijk wel
goed is voor iedereen (denk aan de Fable of the bees). Tegenargumenten:
a. Reactie op puur egoïsme: Dit is ook een ethische positie. Je zegt dat andere ethische
posities onjuist zijn en dat je niet meer morele verplichtingen hebt dan je
eigenbelang behartigen
b. Reactie op egoïsme is goed voor iedereen: Misschien niet altijd.
i. Een voorbeeld is de tragedy of the commons. Als iedereen zomaar zijn
koeën op een grasveld laat grazen, kan er overbegrazing zijn. Op het moment
dat je je koeën weghaalt, ben je zelf slechter af en daarom doet niemand
dat.
ii. Externaliteit: De impact van jouw handelen heeft weinig invloed op het
milieu, maar wel op de generaties hierna. Egoïstisch handelen kan daardoor
wel degelijk een negatieve impact hebben
2
COLLEGES BEDRIJFSETHIEK
+ Artikelen
360036-B-6
Bedrijfseconomie
Jaar 3
Tilburg University
,Contents
Week 5...................................................................................................................................................1
Week 6...................................................................................................................................................3
Week 8...................................................................................................................................................6
Artikel 1 - Nagel, Thomas, 1987. “Right and Wrong”, in What Does It All Mean?..............................6
Artikel 2 - Sie, Maureen and Bart Engelen, 2019. Why Ethical Reflection Matters.............................7
Week 9...................................................................................................................................................7
Week 10...............................................................................................................................................10
Week 11...............................................................................................................................................11
Week 12...............................................................................................................................................14
Week 15...............................................................................................................................................16
Week 16...............................................................................................................................................18
Week 17...............................................................................................................................................19
Week 18...............................................................................................................................................21
Week 19...............................................................................................................................................23
Artikel 3 Stephen M. Gardiner Ethics and Global Climate Change....................................................24
Week 5
Filosoof: Een filosoof ‘draws distinctions for a living’. Het is nadenken wat bepaalde begrippen
betekenen
Ethiek vs Moraliteit:
Moraliteit: De normen, waarden, en geloven die verankerd zijn in sociale processen en
definiëren wat goed en slecht is voor een individu en een gemeenschap. Een geloof kan
moraliteit bieden
Ethiek: Het bestuderen van moraliteit en het toepassen van rationele argumentatie om
regels en principes te specificeren die definiëren wat goed en slecht is in verschillende
situaties. Die regels en principes heten ethische theorieën. Een voorbeeld van zo’n regel is:
je moet het goede maximaliseren.
Ethiek vs Bedrijfsethiek:
Ethiek: Hierin ligt de nadruk op het individu en individuele handelingen
Bedrijfsethiek: Is breder. Hierin worden situaties, activiteiten, en beslissingen genomen
binnen het zakenleven met een focus op wat goed en slecht is, zoals kinderarbeid,
klimaatregels en salarisgaten
Descriptief en normatief:
Descriptief: Beschrijvend. Beantwoord de vraag: Hoe zijn dingen? Bijvoorbeeld: Hoe hoog is
het BBP van Gambia? In de bedrijfsethiek gaat het erom wat een professional behoort te
doen
1
, Normatief: Beantwoord de vraag: Hoe zouden dingen moeten zijn? Bijvoorbeeld: Is de
verdeling van het BBP in Gambia rechtvaardig? In de bedrijfsethiek gaat het om wat de
professional doet, en waarom.
Instrumenteel en intrinsiek:
Instrumenteel: Ten dienste van een ander doel. Bijvoorbeeld: Wij stoppen met plastic
verpakkingen gebruiken om meer winst te behalen
Intrinsiek: Waardevol op zichzelf. Bijvoorbeeld: Schoonheid. Welzijn. Schone leefomgeving
Drie argumenten TEGEN ethiek (en weerleggingen als sub):
1) Het is te subjectief: Wie ben ik nu om te bepalen wat goed is? Zolang het binnen de kaders
van de wet is, is het goed. Tegenargumenten:
a. Recht en moraal zijn niet altijd hetzelfde. Er kunnen immorele wetten zijn
(bijvoorbeeld vrouwen mogen niet stemmen, wet uit 1971). Moraliteit kan tegen de
wetten ingaan. Wetten zijn vaak ook erg algemeen, waarbij er immorele dingen
kunnen gebeuren in specifieke situaties
b. Ethiek is niet compleet subjectief: Het is vaak duidelijk of het goede in het algemeen
gemaximaliseerd wordt (bijvoorbeeld mensen laten werken in erbarmelijke
omstandigheden of een kat in de fik steken)
2) Je hebt als individu te weinig invloed om het verschil te maken: Het systeem moet
veranderd worden, in plaats van dat ik me moet gaan inspannen om een minimale
verandering te hebben. Tegenargumenten:
a. Ethiek is niet alleen maar doen. Het kan nuttig zijn om te weten dat iets moreel
slecht is, zonder dat je er gelijk iets aan kunt veranderen (Later kan dat wel je keuzes
beïnvloeden, en bij mensen met macht kan dit wel veel veranderen, dus iedereen
zou wat van ethiek af moeten weten)
b. Soms maken kleine dingen juist het verschil, bijvoorbeeld een vrouw van Afrikaanse
afkomst die weigerde om in het coloured deel van de bus te gaan zitten die
vervolgens met een sneeuwbaleffect het systematisch racisme in de VS wist te
mitigeren
c. Een bedrijf kan je veel macht geven om dingen te veranderen. Dit is het spiderman
principe: With great power, comes great responsibility. Ik kan weinig doe naan
slavernij op koffieplantages, maar Starbucks wel
3) Egoïsme is beter dan altruïsme: Zoals Gordon Gekko zei ‘Greed, ladies and gentlemen, is
good’. Hierin heb je twee varianten: puur egoïsme, en egoïsme omdat het uiteindelijk wel
goed is voor iedereen (denk aan de Fable of the bees). Tegenargumenten:
a. Reactie op puur egoïsme: Dit is ook een ethische positie. Je zegt dat andere ethische
posities onjuist zijn en dat je niet meer morele verplichtingen hebt dan je
eigenbelang behartigen
b. Reactie op egoïsme is goed voor iedereen: Misschien niet altijd.
i. Een voorbeeld is de tragedy of the commons. Als iedereen zomaar zijn
koeën op een grasveld laat grazen, kan er overbegrazing zijn. Op het moment
dat je je koeën weghaalt, ben je zelf slechter af en daarom doet niemand
dat.
ii. Externaliteit: De impact van jouw handelen heeft weinig invloed op het
milieu, maar wel op de generaties hierna. Egoïstisch handelen kan daardoor
wel degelijk een negatieve impact hebben
2
