CHIRURGIE BIJ NEONATEN
1. KINDEREN EN NEONATEN
Rechten van het kind
- Art.1: Niet in een ZH als de zorg thuis, poliklinisch of in dagbehandeling kan
- Art.2: Recht op continue aanwezigheid ouders
- Art.3: Recht op ouder-accommodatie overnachting
- Art.4: Recht op informatie aangepast aan de leeftijd
- Art.5: Recht op bescherming tegen pijn en stress
- Art.6: Recht op afzonderlijke en aangepaste accommodatie
- Art.6: Recht op veiligheid, spelen, onderwijs, ook in ZH
- Art.7: Recht op gespecialiseerde zorg & zorgverleners: kindgericht, gezinsgericht, ontwikkelingsgerichte zorg
- Art.8: Recht op tact, begrip en privacy
Kind- en familie centered care
- Informed t+ consent
- Open communicatie
- Benader elk kind volgens leeftijd en maturiteit
- Vertrouwen, respect, partnership
- Moeder en kind hospitalisatie
2. CHIRURGIE BIJ KINDEREN
2.1. HEELKUNDE: SPECIALISATIE
- Algemene & Viscerale chirurgie - NKO chirurgie
- Oncologische chirurgie - Neurochirurgie
- Hartchirurgie - Orthopedie
- Plastische chirurgie - Ophtalmologie
- Urologie
2.2. HET KINDERCHIRURGISCH SPECTRUM
Bijzondere kinderchirurgie
- Neonaten en prematuren
- Aangeboren anatomische afwijkingen
- Tumoren < 16 jaar
- Orgaanvervangende behandeling < 16 jaar
- Zeldzame specif. Aandoeningen < 16 jaar
- Polytrauma < 16 jaar
2.3. CHIRURGIE BIJ NEONATEN
Risico-classificatie
- Zwangerschapsduur (prematuriteit)
- Geboortegewicht (dysmaturiteit)
o Low birth weight: 2,5 kg
o Very low birth weight (VLBW): < 1,5 kg
o Extreme low birth weight (ELBW): < 1000 gram
2.3.1. NEONATEN & PREMATUREN
1) LIESBREUK
- 4% van alle kinderen
- Meer jongens (10M / 1F)
- Prematuren (30% van de pasgeborenen < 100gr = ELBW)
- BPD → opereren onder spinale verdoving
- Tot 33% risico op incarceratie en testis atrofie
, Etiologie
- Week 28-36: ‘descendus testis’: uitstulping peritoneum lang gubernaculum testis
o Open processus peritoneo-vaginalis (OPPV)
o Meisjes: kanaal van Nuck
- Normale evolutie: spontane sluiting PPV door peritoneale fusie, in 95% perinataal
- Falende fusie = OPPV blijft (partieel) open.
Diagnose = lichamelijk onderzoek - Geduld en warme handen
- Contralaterende zijde: normaal?
- Testes? Lokaliseer en palpeer
- Craniale rand van de zwelling? Palpeer
- Consistentie van de zwelling? Palpeer
- Reponibel?
Cave
- Niet-reponibele bult bij meisjes: ovarium
- Transilluminatie bij jonge zuigelingen
Liesbreukcorrectie
- Rood = liesbreuk → operatieindicatie
- Blauw = hydrocele → afwachten tot 2 jaar
- Gaat niet vanzelf weg
- Het risico is beklemming van darm of gonade - Complicaties van beklemming
o Treedt op in 17% van alle liesbreuken o Darm: strangulatie, necrose
o Prematuren: risico 30% o Gonade: testis / ovarium: ischemie, atrofie
- Correctie inplannen voor ontslag!
Postoperatief beleid
- Huid: intracutane hechting + opsite / dermabond
- Wonde schoon en droog houden ged 1 week
- Frequent verluieren
- Postop controle na 14d en evt na 6 maand (prem & beklemd)
- NB: kans op contralaterale, metachrone liesbreuk 5-8%
De beklemde liesbreuk
- Urgentie!! - Opname ter observatie
- Pijnstilling - Chirurgische correctie na 24-48u (na ontzwellen)
- Reductie (90% - ervaren handen) - Gesloten reductie onmogelijk? = urgente
- Cave testis heelkundige exploratie
- NB: hoger risico postop complicaties
2) NAVELPROBLEMEN
Differentiaal diagnose
Bult Vocht / nattende navel
- Navelstrengbreuk - Navelgranuloom
- Omphalocoele - Urachale rest
- Navelbreuk - Omphalo-enterische rest
= sluitingsdefect = embryonale rest
Hernia umbilicalis = navelbreuk
- Plots opgemerkte pijnloze bult van de navel, die toeneemt bij drukverhogende momenten (huilen, persen)
- Etiologie: vertraagde contractie vd fibromusculaire umbilicale ring
- Frequent! 10-30% van alle neonaten, M=V
- Predispositie
o Prematuritas +++ (75% der VLBW)
o Afrikaanse ras (RR x6) (Kelly, 2013)
o Onderliggend lijden: Down, Beckwith
- Lichamelijk onderzoek: positie breukpoort
o Umbilicaal?
o ParaUmbilicaal?
1. KINDEREN EN NEONATEN
Rechten van het kind
- Art.1: Niet in een ZH als de zorg thuis, poliklinisch of in dagbehandeling kan
- Art.2: Recht op continue aanwezigheid ouders
- Art.3: Recht op ouder-accommodatie overnachting
- Art.4: Recht op informatie aangepast aan de leeftijd
- Art.5: Recht op bescherming tegen pijn en stress
- Art.6: Recht op afzonderlijke en aangepaste accommodatie
- Art.6: Recht op veiligheid, spelen, onderwijs, ook in ZH
- Art.7: Recht op gespecialiseerde zorg & zorgverleners: kindgericht, gezinsgericht, ontwikkelingsgerichte zorg
- Art.8: Recht op tact, begrip en privacy
Kind- en familie centered care
- Informed t+ consent
- Open communicatie
- Benader elk kind volgens leeftijd en maturiteit
- Vertrouwen, respect, partnership
- Moeder en kind hospitalisatie
2. CHIRURGIE BIJ KINDEREN
2.1. HEELKUNDE: SPECIALISATIE
- Algemene & Viscerale chirurgie - NKO chirurgie
- Oncologische chirurgie - Neurochirurgie
- Hartchirurgie - Orthopedie
- Plastische chirurgie - Ophtalmologie
- Urologie
2.2. HET KINDERCHIRURGISCH SPECTRUM
Bijzondere kinderchirurgie
- Neonaten en prematuren
- Aangeboren anatomische afwijkingen
- Tumoren < 16 jaar
- Orgaanvervangende behandeling < 16 jaar
- Zeldzame specif. Aandoeningen < 16 jaar
- Polytrauma < 16 jaar
2.3. CHIRURGIE BIJ NEONATEN
Risico-classificatie
- Zwangerschapsduur (prematuriteit)
- Geboortegewicht (dysmaturiteit)
o Low birth weight: 2,5 kg
o Very low birth weight (VLBW): < 1,5 kg
o Extreme low birth weight (ELBW): < 1000 gram
2.3.1. NEONATEN & PREMATUREN
1) LIESBREUK
- 4% van alle kinderen
- Meer jongens (10M / 1F)
- Prematuren (30% van de pasgeborenen < 100gr = ELBW)
- BPD → opereren onder spinale verdoving
- Tot 33% risico op incarceratie en testis atrofie
, Etiologie
- Week 28-36: ‘descendus testis’: uitstulping peritoneum lang gubernaculum testis
o Open processus peritoneo-vaginalis (OPPV)
o Meisjes: kanaal van Nuck
- Normale evolutie: spontane sluiting PPV door peritoneale fusie, in 95% perinataal
- Falende fusie = OPPV blijft (partieel) open.
Diagnose = lichamelijk onderzoek - Geduld en warme handen
- Contralaterende zijde: normaal?
- Testes? Lokaliseer en palpeer
- Craniale rand van de zwelling? Palpeer
- Consistentie van de zwelling? Palpeer
- Reponibel?
Cave
- Niet-reponibele bult bij meisjes: ovarium
- Transilluminatie bij jonge zuigelingen
Liesbreukcorrectie
- Rood = liesbreuk → operatieindicatie
- Blauw = hydrocele → afwachten tot 2 jaar
- Gaat niet vanzelf weg
- Het risico is beklemming van darm of gonade - Complicaties van beklemming
o Treedt op in 17% van alle liesbreuken o Darm: strangulatie, necrose
o Prematuren: risico 30% o Gonade: testis / ovarium: ischemie, atrofie
- Correctie inplannen voor ontslag!
Postoperatief beleid
- Huid: intracutane hechting + opsite / dermabond
- Wonde schoon en droog houden ged 1 week
- Frequent verluieren
- Postop controle na 14d en evt na 6 maand (prem & beklemd)
- NB: kans op contralaterale, metachrone liesbreuk 5-8%
De beklemde liesbreuk
- Urgentie!! - Opname ter observatie
- Pijnstilling - Chirurgische correctie na 24-48u (na ontzwellen)
- Reductie (90% - ervaren handen) - Gesloten reductie onmogelijk? = urgente
- Cave testis heelkundige exploratie
- NB: hoger risico postop complicaties
2) NAVELPROBLEMEN
Differentiaal diagnose
Bult Vocht / nattende navel
- Navelstrengbreuk - Navelgranuloom
- Omphalocoele - Urachale rest
- Navelbreuk - Omphalo-enterische rest
= sluitingsdefect = embryonale rest
Hernia umbilicalis = navelbreuk
- Plots opgemerkte pijnloze bult van de navel, die toeneemt bij drukverhogende momenten (huilen, persen)
- Etiologie: vertraagde contractie vd fibromusculaire umbilicale ring
- Frequent! 10-30% van alle neonaten, M=V
- Predispositie
o Prematuritas +++ (75% der VLBW)
o Afrikaanse ras (RR x6) (Kelly, 2013)
o Onderliggend lijden: Down, Beckwith
- Lichamelijk onderzoek: positie breukpoort
o Umbilicaal?
o ParaUmbilicaal?
