1. ASFYXIE
1.1. DEFINITIE
Acute gebeurtenis van zuurstoftekort ronde de bevalling.
Criteria voor peripartale asfyxie
- pH < 7,0 op arterieel navelstrengbloed en/of BE ≥ 16
- Apgarscore < 5 op 5 minuten
- Nood aan reanimatie op 10 minuten
- Teken van intra-uterine asfyxie: op CTG, meconiaal vruchtwater…
- Neurologische symptomen: convulsies, abnormale spiertonus en reflexen
- Multiorgaanfalen
1.2. INCIDENTIE
- 2/1000 geboortes in ontwikkelde landen → 10x hoger in OW-landen
- ¼ van de neonatale sterfte wereldwijd
- 99% in lage inkomenslanden
1.3. OORZAKEN
Tijdstip van ontstaan
- 10% na bevalling
- 35% tijdens de bevalling
- 20% voor bevalling
- 35% voor en tijdens de bevalling
Voor geboorte Tijdens geboorte Na geboorte
- Compressie navelstreng - Compressie van navelstreng - AH-depressie door opiaten in
- Anemie - Anemie de bloedsomloop van mama
- Bloeding - Bloeding - Verstopte luchtweg
- Uterus-hyperactiviteit - Uterus-hyperactiviteit - Aangeboren sepsis
- Placenta abruptie - Placenta abruptie - Aangeboren hartafwijkingen
- Placenta dysfunctie - Uterusruptuur en/of longaandoeningen
- Moeilijke bevalling
- Traumatische bevalling /
geboortetrauma
1.4. WERKINGSMECHANISME
- Acute gebeurtenis van zuurstoftekort rond de bevalling
- Herverdeling bloed naar centrale organen
- Zuurstoftoevoer naar ventrale organen extreem laag
- Activering van het sympatische zenuwstelsel en afgifte stresshormoon
- Anaerobe afbraak wordt in gang gezet
- Herverdeling bloed wordt nog sterker
- Metabole acidose
- Leidt tot cardiorespiratoire depressie
- Multipele orgaanschade / hersenschade
Asfysie → anaerobe glycolyse
- Afbraak van ATP
- Vorming van lactaat
, Anaerobe afbraak is minder efficiënt, energie die vrijkomt is
slechts 1/20 dan bij aerobe afbraak.
1.5. INSCHATTEN VAN ERNST
Perpartale gegevens
- Duur arbeid en uitdrijvingsfase
- Cardiotocogram
- Vruchtwater: normaal of meconiaal?
Apgarscore
- Geschikte en algemeen geaccepteerde manier om de
status van de pasgeborene te rapporteren
- Niet geschikt om de neurologische status te voorspellen
- Samen met andere zaken gebruikt om de diagnose te
voorspellen
Wayenbergscore (30 min na geboorte)
Normaal of hyperalert Lethargisch Stupor
Bewustzijn
2 1 0
Regelmatig Onregelmatig Apnoe
Ademhalingspatroon
2 1 0
Normaal of sterk Zwak Afwezig
Moro- en grijpreflex
2 1 0
Thompsonscore (tussen 1 en 3u na geboorte)
Score 0 Score 1 Score 2 Score 3
Tonus Normaal Hypertoon Hypotoon Geen enkele tonus
Bewustzijn Normaal Hyperalert, staren Lethargisch Comateus
Convulsies Geen Onregelmatig, <3x/d Frequent, >2x/d
Houding Normaal Vuistjes, fietsen Sterke distale flexie Decerebratie
Mororeflex Normaal Partieel Afwezig (exorotatie)
Grijpreflex Normaal Zwak Afwezig
Zuigreflex Normaal Zwak Afwezig, ± bijten
Ademhaling Normaal Hyperventilatie Korte apneu
Fontanel Normaal Vol, niet gespannen Gespannen IPPV (apneu)
Biochemische markers
- Lactaat / creatinine-ratio op urine
- Lagere pH → op navelstrengbloed
- Verhoogd lactaat
CFM = electro-encefalografie (EEG)
- Indruk van cerebrale activiteit
- Acute evaluatie en makkelijk te interpreteren
- Patronen interpreteren
- Convulsies herkennen
- Opsporen van ‘slaap-waak’-cycli
- Belangrijk voor de predictie van de prognose en outcome