SOCIALEZEKERHEIDSRECHT 2026
THEMA 1: SOCIALE ZEKERHEID EN SOCIALEZEKERHEIDSRECHT
INFORMATIE UIT HET HANDBOEK: ALGEMEEN DEEL
BEGRIP EN SITUERING
Terminologie
- Zowel op nationaal als op internationaal vlak is de gebruikte terminologie inzake sociale zekerheid erg vaag
en uiteenlopend, zowel in het spraakgebruik als in de wet
- In België wordt van sociale zekerheid gesproken i.v.m. het “algemeen” stelsel voor de werknemers. Wat de
zelfstandigen betreft, heeft men het over sociaal statuut en over sociale verzekeringen. Inzake
overheidspersoneel wordt eveneens gesproken van sociaal statuut en van regelingen. De
minimumvoorzieningen voor de niet-actieven worden sociale bijstand
Definitie
- Sociaal recht
o Alle recht is sociaal, het recht is een sociaal fenomeen – het regelt het leven van de mensen in de
gemeenschap
o Benaming verwijst naar een historisch kader: arbeidersvraagstuk van de negentiende eeuw (sociale
kwestie)
o Het recht van de overheidsinterventies om de welvaart en het welzijn van de bevolking te
garanderen op alle gebieden waarop dit door de burgers zelf niet of niet in maatschappelijk
aanvaardbare mate kan worden verwezenlijkt
- Sociale zekerheid
o Het definitieprobleem
De term sociale zekerheid schijnt het eerst te zijn gebruikt door Simon Bolivar, tijdens een
rede tot het congres van Angostura op 15 februari 1819
Het meest bekend is de nieuwe term echter geworden door de Amerikaanse Social Security
Act van 1935
Sindsdien: wereldwijde verspreiding via internationale documenten onder
Amerikaanse invloed (zoals het Atlantisch Charter, de Verklaring van Philadelphia
van de IAO, UVRM)
De term “sociale zekerheid” definiëren is nochtans verre van gemakkelijk
Naar de strikte betekenis van de woorden zou “sociale zekerheid” betekenen:
zekerheid of veiligheid die door de sociale structuren, d.w.z. door de gemeenschap,
tot stand gebracht of gegarandeerd wordt
Nu is “zekerheid” op zichzelf een psychologisch begrip, een geestestoestand, die
afhangt van de gesteldheid van het individu, en slechts in ondergeschikte mate van
1
THEMA 1: SOCIALE ZEKERHEID EN SOCIALEZEKERHEIDSRECHT
INFORMATIE UIT HET HANDBOEK: ALGEMEEN DEEL
BEGRIP EN SITUERING
Terminologie
- Zowel op nationaal als op internationaal vlak is de gebruikte terminologie inzake sociale zekerheid erg vaag
en uiteenlopend, zowel in het spraakgebruik als in de wet
- In België wordt van sociale zekerheid gesproken i.v.m. het “algemeen” stelsel voor de werknemers. Wat de
zelfstandigen betreft, heeft men het over sociaal statuut en over sociale verzekeringen. Inzake
overheidspersoneel wordt eveneens gesproken van sociaal statuut en van regelingen. De
minimumvoorzieningen voor de niet-actieven worden sociale bijstand
Definitie
- Sociaal recht
o Alle recht is sociaal, het recht is een sociaal fenomeen – het regelt het leven van de mensen in de
gemeenschap
o Benaming verwijst naar een historisch kader: arbeidersvraagstuk van de negentiende eeuw (sociale
kwestie)
o Het recht van de overheidsinterventies om de welvaart en het welzijn van de bevolking te
garanderen op alle gebieden waarop dit door de burgers zelf niet of niet in maatschappelijk
aanvaardbare mate kan worden verwezenlijkt
- Sociale zekerheid
o Het definitieprobleem
De term sociale zekerheid schijnt het eerst te zijn gebruikt door Simon Bolivar, tijdens een
rede tot het congres van Angostura op 15 februari 1819
Het meest bekend is de nieuwe term echter geworden door de Amerikaanse Social Security
Act van 1935
Sindsdien: wereldwijde verspreiding via internationale documenten onder
Amerikaanse invloed (zoals het Atlantisch Charter, de Verklaring van Philadelphia
van de IAO, UVRM)
De term “sociale zekerheid” definiëren is nochtans verre van gemakkelijk
Naar de strikte betekenis van de woorden zou “sociale zekerheid” betekenen:
zekerheid of veiligheid die door de sociale structuren, d.w.z. door de gemeenschap,
tot stand gebracht of gegarandeerd wordt
Nu is “zekerheid” op zichzelf een psychologisch begrip, een geestestoestand, die
afhangt van de gesteldheid van het individu, en slechts in ondergeschikte mate van
1
