Venepunctie
Pre-analytische fase
- Alles vooraleer labo het onderzoek doet
- Voorbereiding pt, bloedafname, staaltransport, verwerking, bewaring..
- De fysiologische variabelen vd pt die invloed kunnen hebben
Pre- analytische factoren:
- Tijdstip afname
- Voedselinname: nuchter = 12u niet gegeten
o Glucose nuchter: voor diagnose v diabetes
o Cholesterol: liefst nuchter
- Houding vd pt:
o Ambulant: zittend
o Standaard: liggend of half zittend, liefst altijd zelfde houding
Freq interfererende factoren:
- Hemolyse
- Hyperlipemie
- Contaminatie met infuusvloeistof
- Verkeerde buis afgenomen
- Te lang of verkeerd staaltransport
Voorbereiding
1. Jij als arts
o Was handen indien zichtbaar bevuild
o Ontsmet handen
o Aanvraagformulier
o Identificatie pt
o Leg materiaal dichtbij
o Comfortabele houding
2. Patiënt informeren + in positie zetten + arm vrijmaken
3. Geschikte vene zoeken:
o V intermedia (mediana)
o V cephalica
o V basilica
4. Palpatie met 2 vingers
o Stuwband / garrot / tourniquet
o Vuist
5. Dan lokaal ontsmettingalcohol + wrijven in richting vh
HART circulair radiair
6. Arm nr beneden laten hangen voor de Fz
, 7. Tik met vingers op venen => zwelling
(Opleggen van warme doek op huid)
Te vermijden prikplaatsen:
- Arm met infuus
- In buurt v hematoom
- In buurt v of doorh huidaandoening
- Arm met dialyseshunt
- Verlamde / ongevoelige delen
- Oedemateuze zones
- Arm aan zijde v borstamputatie
Soorten tubes:
- Serumtube (rood of roze)
o Bloed zal stollen
o Na centrifugatie zal serum gebruikt worden voor analyse
o Serum kan o.a. gebruikt voor meeste biochemische analyses (elektrolyten,
enzymen, eiwitten)
- Citraat (lichtblauw)
o Inhibitie v stolling
o Na centrifugatie wordt plasma geanalyseerd
o Citraatplasma wordt o.a. gebruikt om stollingsparameters van patiënt na te
kijken (o.a. PT, APTT)
o Er wordt in lab bij deze testen overmaat aan calcium toegevoegd
- Heparine (groen)
o Bindt met antitrombine => zeer sterke inhibitie v stolling
o Na centrifugatie wordt plasma geanalyseerd
o Heparineplasma gebruikt vo meeste biochemische analyses (elektrolyten,
enzymen, eiwitten)
o Voordeel tov serumbuizen: bloed moet niet stollen
- EDTA (paars)
o Ethyleen diamine tetra acetaat bindt calcium
o Gebruikt ter evaluatie vd cellulaire elementen in bloed: telling, morfologie
van rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes
- Fluoride /oxalaat (grijs)
o Inhiberen glycolytische pathways
o Oa gebruikt om glucose en lactaat concentraties te bepalen
o Glucose en lactaatconc veranderen tijdens transport en bewaring in vitro:
cellen verbruiken nog glucose en produceren lactaat
Naalden
Hoe groter de Gauge, hoe fijner de naald
Zie leerpad 2 filmpjes: vleugelnaald + veiligheidsnaald
Pre-analytische fase
- Alles vooraleer labo het onderzoek doet
- Voorbereiding pt, bloedafname, staaltransport, verwerking, bewaring..
- De fysiologische variabelen vd pt die invloed kunnen hebben
Pre- analytische factoren:
- Tijdstip afname
- Voedselinname: nuchter = 12u niet gegeten
o Glucose nuchter: voor diagnose v diabetes
o Cholesterol: liefst nuchter
- Houding vd pt:
o Ambulant: zittend
o Standaard: liggend of half zittend, liefst altijd zelfde houding
Freq interfererende factoren:
- Hemolyse
- Hyperlipemie
- Contaminatie met infuusvloeistof
- Verkeerde buis afgenomen
- Te lang of verkeerd staaltransport
Voorbereiding
1. Jij als arts
o Was handen indien zichtbaar bevuild
o Ontsmet handen
o Aanvraagformulier
o Identificatie pt
o Leg materiaal dichtbij
o Comfortabele houding
2. Patiënt informeren + in positie zetten + arm vrijmaken
3. Geschikte vene zoeken:
o V intermedia (mediana)
o V cephalica
o V basilica
4. Palpatie met 2 vingers
o Stuwband / garrot / tourniquet
o Vuist
5. Dan lokaal ontsmettingalcohol + wrijven in richting vh
HART circulair radiair
6. Arm nr beneden laten hangen voor de Fz
, 7. Tik met vingers op venen => zwelling
(Opleggen van warme doek op huid)
Te vermijden prikplaatsen:
- Arm met infuus
- In buurt v hematoom
- In buurt v of doorh huidaandoening
- Arm met dialyseshunt
- Verlamde / ongevoelige delen
- Oedemateuze zones
- Arm aan zijde v borstamputatie
Soorten tubes:
- Serumtube (rood of roze)
o Bloed zal stollen
o Na centrifugatie zal serum gebruikt worden voor analyse
o Serum kan o.a. gebruikt voor meeste biochemische analyses (elektrolyten,
enzymen, eiwitten)
- Citraat (lichtblauw)
o Inhibitie v stolling
o Na centrifugatie wordt plasma geanalyseerd
o Citraatplasma wordt o.a. gebruikt om stollingsparameters van patiënt na te
kijken (o.a. PT, APTT)
o Er wordt in lab bij deze testen overmaat aan calcium toegevoegd
- Heparine (groen)
o Bindt met antitrombine => zeer sterke inhibitie v stolling
o Na centrifugatie wordt plasma geanalyseerd
o Heparineplasma gebruikt vo meeste biochemische analyses (elektrolyten,
enzymen, eiwitten)
o Voordeel tov serumbuizen: bloed moet niet stollen
- EDTA (paars)
o Ethyleen diamine tetra acetaat bindt calcium
o Gebruikt ter evaluatie vd cellulaire elementen in bloed: telling, morfologie
van rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes
- Fluoride /oxalaat (grijs)
o Inhiberen glycolytische pathways
o Oa gebruikt om glucose en lactaat concentraties te bepalen
o Glucose en lactaatconc veranderen tijdens transport en bewaring in vitro:
cellen verbruiken nog glucose en produceren lactaat
Naalden
Hoe groter de Gauge, hoe fijner de naald
Zie leerpad 2 filmpjes: vleugelnaald + veiligheidsnaald
