BEDRIJFSFINANCIERING
OPFRISSING
!
!
Actuele waarde AW = (#$%) !
Toekomstige waarde TW = C' . (1 + r)(
Annuïteit = reeks cashflows met een vast bedrag op regelmatige tijdstippen en een
constant tijdsinterval AW = C . a(|* % zie formularium voor annuïteitsfactoren
Annuïteit met groei = reeks cashflows die elke periode groeit met constant percentage en
! #$- (
een constant tijdsinterval AW = %,- . ( 1 − + #$% , )
!
Perpetuïteit = oneindige stroom annuïteiten AW = %
.
Perpetuïteit met groei = oneindige stroom annuïteiten met groei AW = /,0
H1: NAW-EVALUATIEMETHODE
1. WAT IS NETTO ACTUELE WAARDE
Dit hoofdstuk: eerste techniek voor investeringsevaluatie / capital budgeting
à NAW-methode plaatst waardecreatie daarbij centraal
à Vaak gezien als beste methode om te beslissen over uitvoeren van een investering
NAW = actuele waarde van toekomstige free cashflows – investering
o NAW > 0: waardecreatie à project uitvoeren
o NAW < 0: waardevernietiging à project niet uitvoeren
2. HOE “CASH” INFORMATIE UIT BOEKHOUDING HALEN
NAW steunt op cashflows, deze worden niet getoond in de boekhouding van een
onderneming à daar staan enkel de opbrengsten en kosten + winst
Probleem met winst: kan voortkomen uit boekhoudkundige conventies zonder dat er
eKectief geldstromen gerealiseerd zijn
Voorbeelden:
- Aankoop vaste activa wordt in boekhouding gespreid opgenomen in de kosten (via
afschrijvingen), terwijl NAW-methode de volledige uitgave op moment van betaling in
rekening neemt
- Bij verkopen worden opbrengsten in boekhouding geboekt op moment van facturatie,
maar NAW-methode registreert enkel een opbrengst op moment van e@ectieve betaling
, Free cashflow uit boekhoudkundige gegevens halen door enkele correcties:
Winst na belastingen
+ afschrijvingen*
- (her)investeringen**
- verandering in werkkapitaal***
* boekhoudkundig gezien als kost, maar geen echte cashbeweging
** boekhoudkundig niet gezien als kost, maar wel cashbeweging
***∆ werkkapitaal = ∆ handelsvorderingen + ∆ voorraden - ∆ handelsschulden
= free cashflow FCF
= cash die onderneming vrij ter beschikking heeft wanneer alle inflows en outflows
m.b.t. het project gerealiseerd zijn
H2: ANDERE METHODEN VAN
INVESTERINGSEVALUATIE
Naast NAW-methode zijn er ook andere beslissingscriteria
1. GEMIDDELDE BOEKHOUDKUNDIGE OPBRENGSTVOET
Ook Accounting Rate of Return ARR genoemd
= verhouding tussen gemiddelde jaarlijkse winst na belastingen en gemiddelde inevstering in het
project berekenen
!"#$%%"&%" ("))*+$(,)
ARR =
!"#$%%"&%" $(-",)".$(!∗
*Gemiddelde investering = investering / 2
o ARR > minimum vereist rendement à project uitvoeren
o ARR < minimum vereist rendement à project niet uitvoeren
Voordelen Nadelen
• Eenvoudig te berekenen • Gebruikt winst i.p.v. cashflow
• Eenvoudige & vertrouwde interpretatie • Minimum vereist rendement arbitrair
• Geen rekening met tijdswaarde geld
2. PAYBACK PERIOD
Ook terugbetalingstermijn-methode genoemd
= geeft aantal jaren weer dat nodig is om initiële investeringsuitgave te recupereren
, 123(3ë56 32768(6%32-893(-:76
Payback period =
;::%53;<86 =!=
o Termijn korter dan aanvaardbaar maximum à project uitvoeren
o Termijn langer dan aanvaardbaar maximum à project niet uitvoeren
Voordelen Nadelen
• Eenvoudig te berekenen • Aanvaardbaar maximum arbitrair
• Eenvoudige interpretatie • Geen rekening met tijdswaarde geld
• Gebruikt FCF • Geen rekening met FCF die na
terugbetalingstermijn worden
gerealiseerd
! Terugbetalingstermijn kennen is hoe dan ook zeer nuttig, vooral voor bedrijven met weinig
kapitaal à Hoe lang zal geld vastzitten?
3. PROFITABILITY INDEX
Ook winstgevendheidsindex genoemd
= methode die bepaalt hoeveel keer de actuele waarde van FCF het initiële
investeringsbedrag overtreft
"#"!
∑
(%&')!
PI = 1
o PI > 1 à project uitvoeren
o PI < 1 à project niet uitvoeren
! PI > 1 ⟹ NAW > 0
! PI < 1 ⟹ NAW < 0
Voordelen Nadelen
• Gebruikt FCF • Verwaarloost grootte project
• Houdt rekenin met tijdswaarde geld - Bij één project zal je altijd tot
• NAW > 0 bij aanvaarde projecten dezelfde conclusie als NAW komen
- Bij meerdere, elkaar uitsluitende
projecten, kiest deze methode niet
noodzakelijk het project met de
grootste NAW
4. IRR – INTERNE RENDEMENTSMETHODE
Ook Internal Rate of Return genoemd
= de actualisatievoet die de actuele waarde van de FCF gelijkstelt aan de initiële
investering
FCF(
/ −I=0
(1 + IRR)(
, o IRR > r à project uitvoeren want hoger dan minimum vereist rendement
o IRR < r à project niet uitvoeren
Hoe berekenen?
STAP 1: Vul formule in
STAP 2: Herschrijf met annuïteitsfactor
STAP 3: Vorm om en zoek annuïteitsfactor in tabel
Voordelen Nadelen
• Gebruikt FCF • Verwaarloost grootte project
• Houdt rekenin met tijdswaarde geld bv. IRR verkiest project A maar NAW van
• Laat toe om projecten te rangschikken project B is vele hoger
• Ongevoelig voor wisselen van teken
van FCF
bv. twee totaal tegengestelde situaties
leiden tot zelfde IRR
• Niet altijd een unieke oplossing
bv. wanneer cashflows overheen tijd van
teken veranderen
• IRR bevoordeelt korte termijn
bv. bij meerdere elkaar uitsluitende
projecten, verkiest IRR het kortste
• Gaat ervan uit dan vrijgekomen
fondsen kunnen herbelegd worden aan
IRR zelf
5. REAL OPTIONS (niet in HB)
Om meer structuur te brengen in beslissingen: beslissingsboom / decision tree
= grafische voorstelling van elk alternatief dat beschikbaar is in een periode + de gevolgen
van een actie die gekozen wordt
o Beslissing wordt voorgesteld met vierkant bv. test uitvoeren of niet
o Toeval wordt voorgesteld met cirkel bv. succes van de test
à Van elke mogelijke uitkomst NAW berekenen
à Voor eerste beslissing: verwachte payoK berekenen
! Economische omgeving kan veranderen en impact hebben op de payoKs:
gevoeligheidsanalyse / sensitivity analysis / what-if analyse
à Nieuwe NAW en verwachte payoKs berekenen
! Nog verfijndere analyse, waarbij meerdere factoren kunnen veranderen: scenario analyse
o Scenario = één mogelijke combinatie van gelijktijdige veranderingen
OPFRISSING
!
!
Actuele waarde AW = (#$%) !
Toekomstige waarde TW = C' . (1 + r)(
Annuïteit = reeks cashflows met een vast bedrag op regelmatige tijdstippen en een
constant tijdsinterval AW = C . a(|* % zie formularium voor annuïteitsfactoren
Annuïteit met groei = reeks cashflows die elke periode groeit met constant percentage en
! #$- (
een constant tijdsinterval AW = %,- . ( 1 − + #$% , )
!
Perpetuïteit = oneindige stroom annuïteiten AW = %
.
Perpetuïteit met groei = oneindige stroom annuïteiten met groei AW = /,0
H1: NAW-EVALUATIEMETHODE
1. WAT IS NETTO ACTUELE WAARDE
Dit hoofdstuk: eerste techniek voor investeringsevaluatie / capital budgeting
à NAW-methode plaatst waardecreatie daarbij centraal
à Vaak gezien als beste methode om te beslissen over uitvoeren van een investering
NAW = actuele waarde van toekomstige free cashflows – investering
o NAW > 0: waardecreatie à project uitvoeren
o NAW < 0: waardevernietiging à project niet uitvoeren
2. HOE “CASH” INFORMATIE UIT BOEKHOUDING HALEN
NAW steunt op cashflows, deze worden niet getoond in de boekhouding van een
onderneming à daar staan enkel de opbrengsten en kosten + winst
Probleem met winst: kan voortkomen uit boekhoudkundige conventies zonder dat er
eKectief geldstromen gerealiseerd zijn
Voorbeelden:
- Aankoop vaste activa wordt in boekhouding gespreid opgenomen in de kosten (via
afschrijvingen), terwijl NAW-methode de volledige uitgave op moment van betaling in
rekening neemt
- Bij verkopen worden opbrengsten in boekhouding geboekt op moment van facturatie,
maar NAW-methode registreert enkel een opbrengst op moment van e@ectieve betaling
, Free cashflow uit boekhoudkundige gegevens halen door enkele correcties:
Winst na belastingen
+ afschrijvingen*
- (her)investeringen**
- verandering in werkkapitaal***
* boekhoudkundig gezien als kost, maar geen echte cashbeweging
** boekhoudkundig niet gezien als kost, maar wel cashbeweging
***∆ werkkapitaal = ∆ handelsvorderingen + ∆ voorraden - ∆ handelsschulden
= free cashflow FCF
= cash die onderneming vrij ter beschikking heeft wanneer alle inflows en outflows
m.b.t. het project gerealiseerd zijn
H2: ANDERE METHODEN VAN
INVESTERINGSEVALUATIE
Naast NAW-methode zijn er ook andere beslissingscriteria
1. GEMIDDELDE BOEKHOUDKUNDIGE OPBRENGSTVOET
Ook Accounting Rate of Return ARR genoemd
= verhouding tussen gemiddelde jaarlijkse winst na belastingen en gemiddelde inevstering in het
project berekenen
!"#$%%"&%" ("))*+$(,)
ARR =
!"#$%%"&%" $(-",)".$(!∗
*Gemiddelde investering = investering / 2
o ARR > minimum vereist rendement à project uitvoeren
o ARR < minimum vereist rendement à project niet uitvoeren
Voordelen Nadelen
• Eenvoudig te berekenen • Gebruikt winst i.p.v. cashflow
• Eenvoudige & vertrouwde interpretatie • Minimum vereist rendement arbitrair
• Geen rekening met tijdswaarde geld
2. PAYBACK PERIOD
Ook terugbetalingstermijn-methode genoemd
= geeft aantal jaren weer dat nodig is om initiële investeringsuitgave te recupereren
, 123(3ë56 32768(6%32-893(-:76
Payback period =
;::%53;<86 =!=
o Termijn korter dan aanvaardbaar maximum à project uitvoeren
o Termijn langer dan aanvaardbaar maximum à project niet uitvoeren
Voordelen Nadelen
• Eenvoudig te berekenen • Aanvaardbaar maximum arbitrair
• Eenvoudige interpretatie • Geen rekening met tijdswaarde geld
• Gebruikt FCF • Geen rekening met FCF die na
terugbetalingstermijn worden
gerealiseerd
! Terugbetalingstermijn kennen is hoe dan ook zeer nuttig, vooral voor bedrijven met weinig
kapitaal à Hoe lang zal geld vastzitten?
3. PROFITABILITY INDEX
Ook winstgevendheidsindex genoemd
= methode die bepaalt hoeveel keer de actuele waarde van FCF het initiële
investeringsbedrag overtreft
"#"!
∑
(%&')!
PI = 1
o PI > 1 à project uitvoeren
o PI < 1 à project niet uitvoeren
! PI > 1 ⟹ NAW > 0
! PI < 1 ⟹ NAW < 0
Voordelen Nadelen
• Gebruikt FCF • Verwaarloost grootte project
• Houdt rekenin met tijdswaarde geld - Bij één project zal je altijd tot
• NAW > 0 bij aanvaarde projecten dezelfde conclusie als NAW komen
- Bij meerdere, elkaar uitsluitende
projecten, kiest deze methode niet
noodzakelijk het project met de
grootste NAW
4. IRR – INTERNE RENDEMENTSMETHODE
Ook Internal Rate of Return genoemd
= de actualisatievoet die de actuele waarde van de FCF gelijkstelt aan de initiële
investering
FCF(
/ −I=0
(1 + IRR)(
, o IRR > r à project uitvoeren want hoger dan minimum vereist rendement
o IRR < r à project niet uitvoeren
Hoe berekenen?
STAP 1: Vul formule in
STAP 2: Herschrijf met annuïteitsfactor
STAP 3: Vorm om en zoek annuïteitsfactor in tabel
Voordelen Nadelen
• Gebruikt FCF • Verwaarloost grootte project
• Houdt rekenin met tijdswaarde geld bv. IRR verkiest project A maar NAW van
• Laat toe om projecten te rangschikken project B is vele hoger
• Ongevoelig voor wisselen van teken
van FCF
bv. twee totaal tegengestelde situaties
leiden tot zelfde IRR
• Niet altijd een unieke oplossing
bv. wanneer cashflows overheen tijd van
teken veranderen
• IRR bevoordeelt korte termijn
bv. bij meerdere elkaar uitsluitende
projecten, verkiest IRR het kortste
• Gaat ervan uit dan vrijgekomen
fondsen kunnen herbelegd worden aan
IRR zelf
5. REAL OPTIONS (niet in HB)
Om meer structuur te brengen in beslissingen: beslissingsboom / decision tree
= grafische voorstelling van elk alternatief dat beschikbaar is in een periode + de gevolgen
van een actie die gekozen wordt
o Beslissing wordt voorgesteld met vierkant bv. test uitvoeren of niet
o Toeval wordt voorgesteld met cirkel bv. succes van de test
à Van elke mogelijke uitkomst NAW berekenen
à Voor eerste beslissing: verwachte payoK berekenen
! Economische omgeving kan veranderen en impact hebben op de payoKs:
gevoeligheidsanalyse / sensitivity analysis / what-if analyse
à Nieuwe NAW en verwachte payoKs berekenen
! Nog verfijndere analyse, waarbij meerdere factoren kunnen veranderen: scenario analyse
o Scenario = één mogelijke combinatie van gelijktijdige veranderingen
