SAMENVATTING bloed 1 | geneeskunde | UA | BA1SEM2 2025/26

SAMENVATTING
CURSUS
HEMATOLOGIE
Module bloed 1




Babette Dierickx (credits naar queen malou)

Universiteit Antwerpen | Geneeskunde

,1

,Hoofdstuk 1: de bloedcellen en de organisatie van de hematopoiese
1. Bloedcellen
Bloed bestaat uit plasma: bloedcellen erin na centrifugatie: bij stolling geen stollingsfactoren = serum en onderaan een
klonter.

Geen stolling?
 EDTA (= ethyleendiamine tetraacetaat) in tube voor bloedcellen te onderzoeken
 Natriumcitraat voor plasmastolling

Plasma bevat:

 Stollingsfactoren: nodig voor de hemostase (plasma nodig voor onderzoek)
 Immunoglobulinen: nodig voor humorale afweer (serum nodig voor onderzoek)
 Complement: lyse van cellen en micro-organismen waarop immunoglobulinen (= antistoffen of antilichamen) zich
vooraf gebonden hebben (serum nodig voor onderzoek)

Bloedcellen zijn gedifferentieerd: essentiële rollen in cardiovasculair-pulmonairsysteem, in afweer en hemostase (= bloedstolling)


Rode bloedcellen (RBC) of erythrocyten
 Zuurstof en CO2 transport dmv hemoglobine (rode kleur van rbc)
 Vertegenwoordigen +/-80_90% van alle cellen in het lichaam (compatibel met hun belangrijke rol in
onderhoud van weefsels)


Witte bloedcellen (WBC) of leukocyten
Fagocyten:

1. Granulocyten:
o Neutrofiele granulocyten : wbc met granules  meest talrijke leukocyten
 Blauw-roos of blauw-grijs granules
 Staafkernig gebogen of 2-5 kwabben die met elkaar verbonden zijn
e
 Functie: bacteriën fagocyteren en doden, 1 verdedigingslijn vd huid- en de mucosabarrière
 Granules vertegenwoordigen lysosomen
 Primaire granules: vanaf promyelocyt in beenmerg, bevatten myeloperoxidase
 Secundaire granules: vanaf myelocyt in beenmerg, bevatten oa collagenase
o Eosinofiele granulocyten
 Oranjerode granules
 2-3 kwabben
 Functie: bestrijding van parasitaire infecties en in allergische aandoeningen
o Basofiele granulocyten:



2

,  Donkerblauwe granules
 Kern is (vaak) niet zichtbaar
 Secundaire granules bevatten heparine en histamine
 Receptoren van IgE  binding: degranulatie + vrijlating histamine  bevordert vasodilatie
 wbc-bevoorrading aan inflammatie wordt bevordert
 Functie: Bestrijding van parasieten, chemotaxis van eosinofiele granulocyten en allergische
aandoeningen
2. Monocyten:
 Niervormige kern en blauwgrijs cytoplasma
 Migreren in weefsels macrofagen
 Functie:
o Fagocytose van bepaalde micro-organismen en van, door inflammatie geïnduceerde, weefseldebris
o Verwijdering van senescente RBC, micro-organismen, gedenatureerde plamsaproteïnen vh bloed
o Organisatie vh immuunstelsel: door antigenen te presenteren aan lymfocyten en cytokines af te scheiden
die bepaalde effecten in imuunstelsel amplificeren vb interleukine 1 (IL-1) en tumor necrosis factor-α (TMF-
α).
o Geven aanleiding tot: Kupffercellen in lever, alveolaire macrofagen in longen, osteoclasten in been.
3. Dendritische cellen:
 Afgeleid van monocyten of van myeloide progenitor
 Veel lange uitlopers
 Functie: antigenopname, vertering en presentatie aan naïeve T-cellen (veel efficiënter dan macrofagen)
 Niet alleen in perifeer bloed maar ook in organen waar er een interfase is met de antigenen vd buitenwereld (huid
en darmen)
 Zorgt voor perifere tolerantie, T-cellen zouden lichaamseigen-antigenen aanvallen maar immature
dendritische cellen houden dit tegen.
Immunocyten:

1. T-lymfocyten:
 Rol in cellulaire immuniteit en in regulatie vd verschillende lymfocytaire subsets
 T-helper lymfocyten, cytotoxische T-lymfocyten en regulerende T-cellen (Treg  onderdrukken T-cel
immuunresponsen)
 TCR = T-celreceptoren  specifiteit van T-cellen in herkenning van antigenen ligt hierin (op het membraan)
2. B-lymfocyten
 Rol in humorale immuniteit ivm productie van immunoglobulinen
 Herkennen en binden antigenen dmv specifieke immunoglobulinen, gelegen op membraan
 Indien geactiveerd  omvormen tot plasmacellen die grote hoeveelheden immunoglobulinen secreteren
 Plasmacellen komen vooral voor in beenmerg en lymfoide organen
 Immunoglobulinen binden antigenen via hun Fab-stukken aan andere kant is Fc stuk gelegen waarmee een circulerende

3