OEFENINGEN BESTUURSRECHT
1) Oefeningen op art. 14 Rvs wet
Open vraag:
Bespreek de betekenis van het belang van het criterium van de
imperiumbevoegdheid in het kader van de notie “administratieve overheid”. Leg
uit en illustreer aan de hand van 2 voorbeelden.
Antwoord: imperiumbevoegdheid betekent de bevoegdheid van de overheid om
derden eenzijdig te binden (dus zonder hun instemming) en daarbij een deel van
de openbare macht uitoefenen
Het is belangrijk voor de invulling van het begrip “administratieve overheid”
Publiekrechtelijke overheden: steeds administratieve overheden, ongeacht
imperiumbevoegdheid (behalve voor aangelegenheden van louter commercieel
of industrieel belang)
Privaatrechtelijke overheden: enkel administratieve overheden indien zij een
imperiumbevoegdheid uitoefenen
Voorbeelden:
1. Cass. Gimvindus: NV opgericht en gecontroleerd door de overheid verliest
privaatrechtelijk karakter niet wanneer zij geen beslissingen kan nemen
die derden binden
2. Vrije onderwijsinstellingen: enkel administratieve overheid wanneer zij
derden kunnen binden (deliberatiebeslissingen), niet voor
personeelsbeslissingen
Casus 1:
Paul is gedagvaard om te verschijnen voor de correctionele rechtbank te Leuven
naar aanleiding van slagen en verwondingen die hij tijdens een caféruzie
toebracht aan Tom. Paul zegt dat hij handelde uit wettige zelfverdediging en
vraagt de rechtbank om hem vrij te spreken.
De rechtbank gaat daar niet op in en veroordeelt Paul tegen zijn wil tot het
betalen van een geldboete van 500€
Kan Paul het vonnis van de correctionele rechtbank aanvechten voor de Raad van
State?
Antwoord: de correctionele rechtbank is een onderdeel van de rechterlijke macht
Volgens art. 14 RvS wet is de Raad van State enkel bevoegd om handelingen van
de rechterlijke macht te beoordelen indien het betrekking heeft op
overheidsopdrachten en hun personeel, aanwerving, aanwijzing en benoeming
van een openbaar ambt of maatregelen die een tuchtkarakter vertonen
Aangezien het hier gaat om een vonnis die Paul veroordeeld tot het betalen van
een geldboete is geen enkele van deze criteria vervuld.
,De Raad van State is bijgevolg niet bevoegd en dus kan Paul het vonnis van de
correctionele rechtbank niet aanvechten voor de Raad van State
Hij kan dit wel doen bij het hof van beroep
Casus 2:
De NV energiewatt werkt mee aan een door het Vlaams energiebedrijf
uitgeschreven overheidsopdracht.
Art. 3 oprichtingsdecreet van 15 juli 2011: het Vlaams energiebedrijf is een
privaatrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap, met name een
naamloze vennootschap.
Art. 8 oprichtingsdecreet: de Vlaamse regering kan een rechtsafgevaardigde
aanstellen die toezicht houdt op de overeenstemming van de verrichtingen en de
werking van het Vlaams energiebedrijf, de statuten, de
samenwerkingsovereenkomst en de gedragscode inzake corporate governance
Maandag 6 maart 2023 vindt de NV energiewatt een brief in de bus met de
volgende inhoud: “de overheidsopdracht wordt toegewezen aan een andere NV”
Kunnen de bestuurders van de NV energiewatt deze beslissing aanvechten bij de
RvS?
Antwoord: volgens art. 14 RvS wet is de Raad van State enkel bevoegd indien het
gaat om een administratieve overheid.
Volgens art. 3 oprichtingsdecreet is de NV energiewatt een privaatrechtelijk
vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap
Een private rechtspersoon handelt alleen als administratieve overheid indien zij
beschikt over een imperiumbevoegdheid (deelname aan de openbare macht).
Een gunningsbeslissing is geen uitoefening van imperiumbevoegdheid dus de
RvS is niet bevoegd. Bijgevolg kan de NV energiewatt de beslissing niet
aanvechten voor de Raad van State
Casus 3:
Infrabel wil een medewerker aanwerven die instaat voor de opmaak en het
beheer van de planning voor het onderhoud van de bovenleidingen op spoorlijn
36 tussen Brussel en Luik.
2 kandidaten, Jef en Piet, doorlopen de selectieprocedure.
Piet ontvangt een brief waarin staat dat er besloten werd om hem niet aan te
nemen. Hij is niet tevreden en stelt een vernietigingsberoep in tegen deze
beslissing op grond van artikel 14 RvS wet.
, Volgens art. 198 van de wet van 21 maart 1991 betreffende de hervorming van
sommige economische overheidsbedrijven is infrabel een autonoom
overheidsbedrijf met de rechtsvorm van een naamloze vennootschap van
publiekrecht.
Is het vernietigingsberoep bij de RvS ontvankelijk?
Antwoord: volgens art. 14 RvS wet is de Raad van State bevoegd indien het gaat
om een administratieve overheid
Criteria om te bepalen of het een administratieve overheid is:
1. Oprichting of erkenning door de overheid (organiek)
Ja, want infrabel wordt opgericht bij de wet van 21 maart 1991
2. Controle of toezicht door de overheid (organiek)
Hierover staat niets in de casus, maar als je de wet van 21 maart van
1991 zou opzoeken dan art. 23 en 24: administratief toezicht op infrabel
3. Taken van algemeen belang (functioneel)
Ja, want ze onderhouden de spoorlijnen, dit heeft betrekking op het
algemeen belang
4. Eenzijdige bindende beslissingsbevoegdheid (functioneel)
Ja, want infrabel is volgens art. 198 van de wet van 21 maart een
autonoom overheidsbedrijf met de rechtsvorm van een naamloze
vennootschap van publiekrecht, het volstaat dan om een EBB te hebben,
een personeelsaanwerving is een eenzijdige bindende beslissing ten
aanzien van derden
Infrabel is dus een administratieve overheid. Piet kan een vernietigingsberoep
instellen tegen deze beslissing bij de Raad van State
Casus 4:
Bpost beslist dat het aantal sorteercentra in de regio Antwerpen wordt
gereduceerd van 5 naar 3.
Kan je beroep tegen deze beslissing indienen bij de RvS?
Antwoord: op grond van art. 14 RvS wet is de Raad van State alleen bevoegd
indien het gaat om een administratieve overheid
Een publieke rechtspersoon is altijd een administratieve overheid, behalve
wanneer zij een handeling van louter commercieel of industrieel belang nastreeft
De interne reorganisatie van sorteercentra is geen handeling van algemeen
belang, maar van louter commercieel belang
Hierdoor treedt bpost in dit geval niet op als administratieve overheid
Je kan geen beroep tegen deze beslissing indienen bij de Raad van State
1) Oefeningen op art. 14 Rvs wet
Open vraag:
Bespreek de betekenis van het belang van het criterium van de
imperiumbevoegdheid in het kader van de notie “administratieve overheid”. Leg
uit en illustreer aan de hand van 2 voorbeelden.
Antwoord: imperiumbevoegdheid betekent de bevoegdheid van de overheid om
derden eenzijdig te binden (dus zonder hun instemming) en daarbij een deel van
de openbare macht uitoefenen
Het is belangrijk voor de invulling van het begrip “administratieve overheid”
Publiekrechtelijke overheden: steeds administratieve overheden, ongeacht
imperiumbevoegdheid (behalve voor aangelegenheden van louter commercieel
of industrieel belang)
Privaatrechtelijke overheden: enkel administratieve overheden indien zij een
imperiumbevoegdheid uitoefenen
Voorbeelden:
1. Cass. Gimvindus: NV opgericht en gecontroleerd door de overheid verliest
privaatrechtelijk karakter niet wanneer zij geen beslissingen kan nemen
die derden binden
2. Vrije onderwijsinstellingen: enkel administratieve overheid wanneer zij
derden kunnen binden (deliberatiebeslissingen), niet voor
personeelsbeslissingen
Casus 1:
Paul is gedagvaard om te verschijnen voor de correctionele rechtbank te Leuven
naar aanleiding van slagen en verwondingen die hij tijdens een caféruzie
toebracht aan Tom. Paul zegt dat hij handelde uit wettige zelfverdediging en
vraagt de rechtbank om hem vrij te spreken.
De rechtbank gaat daar niet op in en veroordeelt Paul tegen zijn wil tot het
betalen van een geldboete van 500€
Kan Paul het vonnis van de correctionele rechtbank aanvechten voor de Raad van
State?
Antwoord: de correctionele rechtbank is een onderdeel van de rechterlijke macht
Volgens art. 14 RvS wet is de Raad van State enkel bevoegd om handelingen van
de rechterlijke macht te beoordelen indien het betrekking heeft op
overheidsopdrachten en hun personeel, aanwerving, aanwijzing en benoeming
van een openbaar ambt of maatregelen die een tuchtkarakter vertonen
Aangezien het hier gaat om een vonnis die Paul veroordeeld tot het betalen van
een geldboete is geen enkele van deze criteria vervuld.
,De Raad van State is bijgevolg niet bevoegd en dus kan Paul het vonnis van de
correctionele rechtbank niet aanvechten voor de Raad van State
Hij kan dit wel doen bij het hof van beroep
Casus 2:
De NV energiewatt werkt mee aan een door het Vlaams energiebedrijf
uitgeschreven overheidsopdracht.
Art. 3 oprichtingsdecreet van 15 juli 2011: het Vlaams energiebedrijf is een
privaatrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap, met name een
naamloze vennootschap.
Art. 8 oprichtingsdecreet: de Vlaamse regering kan een rechtsafgevaardigde
aanstellen die toezicht houdt op de overeenstemming van de verrichtingen en de
werking van het Vlaams energiebedrijf, de statuten, de
samenwerkingsovereenkomst en de gedragscode inzake corporate governance
Maandag 6 maart 2023 vindt de NV energiewatt een brief in de bus met de
volgende inhoud: “de overheidsopdracht wordt toegewezen aan een andere NV”
Kunnen de bestuurders van de NV energiewatt deze beslissing aanvechten bij de
RvS?
Antwoord: volgens art. 14 RvS wet is de Raad van State enkel bevoegd indien het
gaat om een administratieve overheid.
Volgens art. 3 oprichtingsdecreet is de NV energiewatt een privaatrechtelijk
vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap
Een private rechtspersoon handelt alleen als administratieve overheid indien zij
beschikt over een imperiumbevoegdheid (deelname aan de openbare macht).
Een gunningsbeslissing is geen uitoefening van imperiumbevoegdheid dus de
RvS is niet bevoegd. Bijgevolg kan de NV energiewatt de beslissing niet
aanvechten voor de Raad van State
Casus 3:
Infrabel wil een medewerker aanwerven die instaat voor de opmaak en het
beheer van de planning voor het onderhoud van de bovenleidingen op spoorlijn
36 tussen Brussel en Luik.
2 kandidaten, Jef en Piet, doorlopen de selectieprocedure.
Piet ontvangt een brief waarin staat dat er besloten werd om hem niet aan te
nemen. Hij is niet tevreden en stelt een vernietigingsberoep in tegen deze
beslissing op grond van artikel 14 RvS wet.
, Volgens art. 198 van de wet van 21 maart 1991 betreffende de hervorming van
sommige economische overheidsbedrijven is infrabel een autonoom
overheidsbedrijf met de rechtsvorm van een naamloze vennootschap van
publiekrecht.
Is het vernietigingsberoep bij de RvS ontvankelijk?
Antwoord: volgens art. 14 RvS wet is de Raad van State bevoegd indien het gaat
om een administratieve overheid
Criteria om te bepalen of het een administratieve overheid is:
1. Oprichting of erkenning door de overheid (organiek)
Ja, want infrabel wordt opgericht bij de wet van 21 maart 1991
2. Controle of toezicht door de overheid (organiek)
Hierover staat niets in de casus, maar als je de wet van 21 maart van
1991 zou opzoeken dan art. 23 en 24: administratief toezicht op infrabel
3. Taken van algemeen belang (functioneel)
Ja, want ze onderhouden de spoorlijnen, dit heeft betrekking op het
algemeen belang
4. Eenzijdige bindende beslissingsbevoegdheid (functioneel)
Ja, want infrabel is volgens art. 198 van de wet van 21 maart een
autonoom overheidsbedrijf met de rechtsvorm van een naamloze
vennootschap van publiekrecht, het volstaat dan om een EBB te hebben,
een personeelsaanwerving is een eenzijdige bindende beslissing ten
aanzien van derden
Infrabel is dus een administratieve overheid. Piet kan een vernietigingsberoep
instellen tegen deze beslissing bij de Raad van State
Casus 4:
Bpost beslist dat het aantal sorteercentra in de regio Antwerpen wordt
gereduceerd van 5 naar 3.
Kan je beroep tegen deze beslissing indienen bij de RvS?
Antwoord: op grond van art. 14 RvS wet is de Raad van State alleen bevoegd
indien het gaat om een administratieve overheid
Een publieke rechtspersoon is altijd een administratieve overheid, behalve
wanneer zij een handeling van louter commercieel of industrieel belang nastreeft
De interne reorganisatie van sorteercentra is geen handeling van algemeen
belang, maar van louter commercieel belang
Hierdoor treedt bpost in dit geval niet op als administratieve overheid
Je kan geen beroep tegen deze beslissing indienen bij de Raad van State
