COLLEGE 1: A SCIENTIFIC APPROACH TO THE STUDY OF MEDIA EFFECTS
Media-effecten = de cognitieve, sociale, gedragsmatige of houding-gerelateerde veranderingen die ontstaan bij
individuen, groepen of de samenleving door blootstelling aan of interactie met media-inhoud.
Deze effecten kunnen optreden via tv, sociale media, radio of print en kunnen zowel direct als indirect,
kortdurend of langdurig zijn.
Eigen ervaring:
Veel mensen schatten media-effecten in op basis van hun persoonlijke ervaringen.
- Bijv. “Ik heb veel gewelddadige games gespeeld en ervaar daar niets slecht aan” soms heb je het
effect niet door. Mensen zitten vol denkfouten en beseffen niet dat hun manier van redeneren onjuist
kan zijn.
Third-person effect = media hebben geen invloed op mij, wel op anderen.
Autoriteit:
Mensen vertrouwen blindelings in personen met autoriteit. Bijv. dokters, professors, politiekers, …
Halo effect = mensen die expert zijn op 1 gebied, worden gezien als intelligent over de hele lijn. (= denkfout
van de mens)
Politici waarschuwen vaak over media-effecten, zonder expertise hierover. => kritisch kijken naar media!
1. DOELEN VAN DE WETENSCHAP
Wat probeert onderzoek over media-effecten te doen?
Voorspellen = hoe gaan mensen reageren op media-inhouden?
Er zijn ook beperkingen:
- Niet toepasbaar op de gehele populatie, omdat sommige specifieke groepen vatbaarder zijn voor
bepaalde effecten.
Verklaren = voorspelling in bredere context plaatsen.
- Waarom treden bepaalde effecten op? Hoe kunnen die verklaard worden?
- Bijv. geweld in media verschillende verklaringen mogelijk voor het effect op agressief gedrag.
Begrijpen = inzicht krijgen in de volgorde van causale gebeurtenissen.
- Ontstaat pas na een goede verklaring.
- Focus: welke tussenstappen leiden van blootstelling tot gedrag?
Controleren = het toepassen van kennis uit voorspellen, verklaren en begrijpen om media-effecten te
beheersen.
=> effecten plaatsen in de bredere context van wetenschappelijk onderzoek en verantwoord beleid of
maatregelen ontwikkelen.
Bijv. ratingsystemen voor films en games om blootstelling aan geweld te reguleren. (Bushman& Cantor)
Hoe worden die doelen bereikt?
Theorie = beschrijft kernconcepten en hun onderlinge relaties.
- Dit leidt tot testbare hypotheses die in onderzoek worden getoetst.
- Er is een wisselwerking tussen theorie en data: theorieën sturen het onderzoek, en onderzoeksresultaten
bevestigen, verfijnen of verwerpen de theorie.
, Falsifieerbaarheid (Karl Popper) = een theorie is zo opgesteld dat onderzoek kan laten zien dat hij weerlegd kan
worden.
- Bijv. de hypothese 'Alle zwanen zijn wit' is falsifieerbaar, omdat het tegenkomen van een zwarte zwaan
de hypothese weerlegt.
Creativiteit = theorieën zijn niet perfect, deze kunnen uitgedaagd en aangepast worden. Elke mens maakt
denkfouten.
Generaliseerbaarheid = wetenschap zoekt naar algemene patronen die gelden voor de bredere populatie.
- Casestudies geven veel inzicht in één geval, maar weinig over het geheel, terwijl algemene kennis helpt
bij het begrijpen van andere individuen.
Objectieve waarheid ontdekken => er bestaat niet 1 objectieve waarheid over media-effecten.
- Bijv. media kan invloed hebben op kinderen, maar niet bij alle kinderen op dezelfde manier. Er is geen
universeel effect.
- Objectieve kennis betekent dat we het effect kunnen bestuderen, maar altijd rekening moeten houden
met individuele verschillen.
Sceptisch blijven = theorie/onderzoek blijkt niet altijd te kloppen.
- Bijv. James Vicary: mensen in een bioscoop kregen zeer korte, onopvallende afbeeldingen te zien. Vicary
beweerde dat hierdoor de verkoop van popcorn toenam vergeleken met een gewone zaal. Latere
replicatiestudies konden dit effect niet bevestigen, waardoor duidelijk werd dat Vicary zijn resultaten had
vervalst.
=> controverses zijn altijd mogelijk en er zijn geen definitieve conclusies, maar consensus groeit door meer
onderzoek te doen (replicatie).
2. TOEKOMST VAN MEDIA-EFFECTEN ONDERZOEK
2.1.Effectgroottes in media-effecten onderzoek
Er zijn ondertussen duizenden studies naar effecten van media op attitudes, gedrag en cognities.
Meta-analyses laten zien dat effecten meestal klein maar consistent zijn.
(= een onderzoeksmethode waarbij de resultaten van veel afzonderlijke studies over hetzelfde onderwerp
worden samengevoegd en statistisch geanalyseerd)
Hoewel statistisch significant, is de praktische en theoretische waarde van zulke kleine effecten vaak beperkt.
Het probleem met kleine effectgroottes in media-effecten onderzoek:
Effecten zijn vaak klein, en onderzoekers zijn hier altijd open over (positief). Maar: te veel nadruk hierop, kan
de interesse van journalisten en politici verminderen.
Gaat in tegenspraak met dagelijkse ervaring, waarin media soms grote effecten lijken te hebben (bijv. sociale
media en welzijn).
Belangrijk om te blijven stilstaan bij de vraag of kleine effecten een goede representatie zijn van de realiteit.
2.2.Vijf uitdagingen voor de toekomst van media-effecten onderzoek
Uitdaging 1: Verbetering van instrumenten om mediablootstelling te meten
Problemen:
Mediablootstelling kan op veel verschillende manieren gemeten worden.
=> zorgt voor veel verschillende antwoorden die moeilijk te vergelijken zijn.
, Veel zelf-rapportering van mediablootstelling. => bevat onjuistheden door…
- Cognitieve problemen: men kan het zich niet altijd herinneren.
- Motivationele problemen: sommige mensen willen niet eerlijk zijn in hun antwoorden.
Onze huidige mediaomgeving: mediagebruik kan overal, ieder moment en simultaan.
=> moeilijk om dit allemaal te onderzoeken.
Oplossingen:
Datadonatie (=innovatieve methode): onderzoekers vragen aan mensen om hun overzicht van mediagebruik
te doneren aan de wetenschap.
Geen globale blootstelling meten. Bijv. “Hoeveel uur per dag kijk je tv?”
- Liever specifiek op bepaalde media-inhoud. Bijv. politieke boodschappen.
- Niet alle kijktijd heeft hetzelfde effect, de inhoud maakt het verschil.
Metingen van herkenning (recognition) ipv herinnering (recall)
=> minder cognitieve en motivationele problemen.
=> is vaak betrouwbaarder om effecten van media bloot te leggen, omdat mensen soms informatie weten
maar niet spontaan kunnen herinneren.
Uitdaging 2: Meer aandacht voor conditionele media-effecten
= media-effecten zijn niet voor iedereen gelijk. (=> vaak afhankelijk van digital literacy)
Problemen:
Wel erkend in theorie, maar niet altijd in empirisch onderzoek.
Individuele verschillen (bijv. attitude, kennis, gender, …) worden gezien als ruis.
- Deze kenmerken zijn toegevoegd als covariaten, maar niet als variabelen die interacties veroorzaken.
- Kan verklaren waarom effecten in voorgaand onderzoek klein waren.
Oplossingen:
Specifieke hypotheses formuleren over welke effecten bij welke groepen mensen worden verwacht.
Uitdaging 3: Nood aan meer gerichte, cumulatieve testen* van theorie
*nieuwe studies bouwen op eerdere bevindingen om theorieën stap voor stap te verfijnen en bevestigen.
Problemen:
Media-effecten worden vaak gemeten aan het eindpunt (bijv. agressief gedrag), maar de onderliggende
verklaringen, zoals psychologische processen (emoties, gedachten, fysiologische reacties), worden minder
vaak onderzocht.
=> dit komt deels omdat theorieën niet duidelijk aangeven welke processen belangrijk zijn.
Oplossingen:
Onderliggende (psychologische) processen vaker testen. (zie vb college 5)
Uitdaging 4: Erkenning transactionele media-effecten.
(= effecten die ontstaan door een wisselwerking tussen media en ontvanger)
Problemen:
Het beschouwen van media-effecten als éénrichtingsverkeer: oorzaak gevolg
=> persoonlijkheidskenmerken kunnen ook mediagebruik voorspellen (wederkerige beïnvloeding).
, Oplossingen:
Media beïnvloedt mensen, maar we moeten ook rekening houden met hoe de reacties van mensen op hun
beurt de media beïnvloeden.
Uitdaging 5: Nieuw media = nieuwe theorie en onderzoek
Problemen:
Vroeger: éénrichtingsverkeer van media naar publiek.
Switch naar mass self-communication: ontvangen + genereren van media.
- Directe invloed: wat je doet heeft meteen effect.
Bijv. een persoon post een politieke mening op sociale media en voelt zich daarna meer betrokken bij de
politiek.
- Indirecte invloed: wat je doet heeft een effect via anderen.
Bijv. je post iets en anderen reageren, en die reacties beïnvloeden jou weer.
Oplossingen:
Richt je niet alleen op hoe mensen media ontvangen, maar ook op hoe ze media zelf maken.
COLLEGE 2: SCIENTIFIC METHODS IN MEDIA EFFECT RESEARCH
Onderzoek dat aan bod komt dit college: Food marketing bereikt jongeren via sociale media.
Onderzoeksvragen:
What social medium is the most prominent source of food messages that adolescents encounter?
To what extent do the food messages encountered by adolescents on social media depict core and non-core
food?
How prevalent are owned, paid, and earned media marketing on adolescents’ social media feeds?
1. INHOUDSANALYSE
= een onderzoeksmethode voor de objectieve, systematische en kwantitatieve beschrijving van de zichtbare inhoud
van communicatie.
Objectief = onderzoekers komen tot dezelfde resultaten.
Systematisch = op voorhand ga je categorieën bepalen.
Zichtbare inhoud (manifest) = hetgeen dat er effectief staat.
- Manifest latent (= de onderliggende interpretatie van iets, bijv. de toon van een artikel).
2 mogelijke manieren:
Kwantitatief = tellen hoe vaak iets voorkomt.
Kwalitatief = interpretatie van hoe iets wordt gepresenteerd (framing)
Een inhoudsanalyse is het startpunt van elk nieuw fenomeen dat onderzocht wordt. Ze doet geen uitspraken over
media-effecten, maar beschrijft alleen wat er in de media aanwezig is.
Media-effecten = de cognitieve, sociale, gedragsmatige of houding-gerelateerde veranderingen die ontstaan bij
individuen, groepen of de samenleving door blootstelling aan of interactie met media-inhoud.
Deze effecten kunnen optreden via tv, sociale media, radio of print en kunnen zowel direct als indirect,
kortdurend of langdurig zijn.
Eigen ervaring:
Veel mensen schatten media-effecten in op basis van hun persoonlijke ervaringen.
- Bijv. “Ik heb veel gewelddadige games gespeeld en ervaar daar niets slecht aan” soms heb je het
effect niet door. Mensen zitten vol denkfouten en beseffen niet dat hun manier van redeneren onjuist
kan zijn.
Third-person effect = media hebben geen invloed op mij, wel op anderen.
Autoriteit:
Mensen vertrouwen blindelings in personen met autoriteit. Bijv. dokters, professors, politiekers, …
Halo effect = mensen die expert zijn op 1 gebied, worden gezien als intelligent over de hele lijn. (= denkfout
van de mens)
Politici waarschuwen vaak over media-effecten, zonder expertise hierover. => kritisch kijken naar media!
1. DOELEN VAN DE WETENSCHAP
Wat probeert onderzoek over media-effecten te doen?
Voorspellen = hoe gaan mensen reageren op media-inhouden?
Er zijn ook beperkingen:
- Niet toepasbaar op de gehele populatie, omdat sommige specifieke groepen vatbaarder zijn voor
bepaalde effecten.
Verklaren = voorspelling in bredere context plaatsen.
- Waarom treden bepaalde effecten op? Hoe kunnen die verklaard worden?
- Bijv. geweld in media verschillende verklaringen mogelijk voor het effect op agressief gedrag.
Begrijpen = inzicht krijgen in de volgorde van causale gebeurtenissen.
- Ontstaat pas na een goede verklaring.
- Focus: welke tussenstappen leiden van blootstelling tot gedrag?
Controleren = het toepassen van kennis uit voorspellen, verklaren en begrijpen om media-effecten te
beheersen.
=> effecten plaatsen in de bredere context van wetenschappelijk onderzoek en verantwoord beleid of
maatregelen ontwikkelen.
Bijv. ratingsystemen voor films en games om blootstelling aan geweld te reguleren. (Bushman& Cantor)
Hoe worden die doelen bereikt?
Theorie = beschrijft kernconcepten en hun onderlinge relaties.
- Dit leidt tot testbare hypotheses die in onderzoek worden getoetst.
- Er is een wisselwerking tussen theorie en data: theorieën sturen het onderzoek, en onderzoeksresultaten
bevestigen, verfijnen of verwerpen de theorie.
, Falsifieerbaarheid (Karl Popper) = een theorie is zo opgesteld dat onderzoek kan laten zien dat hij weerlegd kan
worden.
- Bijv. de hypothese 'Alle zwanen zijn wit' is falsifieerbaar, omdat het tegenkomen van een zwarte zwaan
de hypothese weerlegt.
Creativiteit = theorieën zijn niet perfect, deze kunnen uitgedaagd en aangepast worden. Elke mens maakt
denkfouten.
Generaliseerbaarheid = wetenschap zoekt naar algemene patronen die gelden voor de bredere populatie.
- Casestudies geven veel inzicht in één geval, maar weinig over het geheel, terwijl algemene kennis helpt
bij het begrijpen van andere individuen.
Objectieve waarheid ontdekken => er bestaat niet 1 objectieve waarheid over media-effecten.
- Bijv. media kan invloed hebben op kinderen, maar niet bij alle kinderen op dezelfde manier. Er is geen
universeel effect.
- Objectieve kennis betekent dat we het effect kunnen bestuderen, maar altijd rekening moeten houden
met individuele verschillen.
Sceptisch blijven = theorie/onderzoek blijkt niet altijd te kloppen.
- Bijv. James Vicary: mensen in een bioscoop kregen zeer korte, onopvallende afbeeldingen te zien. Vicary
beweerde dat hierdoor de verkoop van popcorn toenam vergeleken met een gewone zaal. Latere
replicatiestudies konden dit effect niet bevestigen, waardoor duidelijk werd dat Vicary zijn resultaten had
vervalst.
=> controverses zijn altijd mogelijk en er zijn geen definitieve conclusies, maar consensus groeit door meer
onderzoek te doen (replicatie).
2. TOEKOMST VAN MEDIA-EFFECTEN ONDERZOEK
2.1.Effectgroottes in media-effecten onderzoek
Er zijn ondertussen duizenden studies naar effecten van media op attitudes, gedrag en cognities.
Meta-analyses laten zien dat effecten meestal klein maar consistent zijn.
(= een onderzoeksmethode waarbij de resultaten van veel afzonderlijke studies over hetzelfde onderwerp
worden samengevoegd en statistisch geanalyseerd)
Hoewel statistisch significant, is de praktische en theoretische waarde van zulke kleine effecten vaak beperkt.
Het probleem met kleine effectgroottes in media-effecten onderzoek:
Effecten zijn vaak klein, en onderzoekers zijn hier altijd open over (positief). Maar: te veel nadruk hierop, kan
de interesse van journalisten en politici verminderen.
Gaat in tegenspraak met dagelijkse ervaring, waarin media soms grote effecten lijken te hebben (bijv. sociale
media en welzijn).
Belangrijk om te blijven stilstaan bij de vraag of kleine effecten een goede representatie zijn van de realiteit.
2.2.Vijf uitdagingen voor de toekomst van media-effecten onderzoek
Uitdaging 1: Verbetering van instrumenten om mediablootstelling te meten
Problemen:
Mediablootstelling kan op veel verschillende manieren gemeten worden.
=> zorgt voor veel verschillende antwoorden die moeilijk te vergelijken zijn.
, Veel zelf-rapportering van mediablootstelling. => bevat onjuistheden door…
- Cognitieve problemen: men kan het zich niet altijd herinneren.
- Motivationele problemen: sommige mensen willen niet eerlijk zijn in hun antwoorden.
Onze huidige mediaomgeving: mediagebruik kan overal, ieder moment en simultaan.
=> moeilijk om dit allemaal te onderzoeken.
Oplossingen:
Datadonatie (=innovatieve methode): onderzoekers vragen aan mensen om hun overzicht van mediagebruik
te doneren aan de wetenschap.
Geen globale blootstelling meten. Bijv. “Hoeveel uur per dag kijk je tv?”
- Liever specifiek op bepaalde media-inhoud. Bijv. politieke boodschappen.
- Niet alle kijktijd heeft hetzelfde effect, de inhoud maakt het verschil.
Metingen van herkenning (recognition) ipv herinnering (recall)
=> minder cognitieve en motivationele problemen.
=> is vaak betrouwbaarder om effecten van media bloot te leggen, omdat mensen soms informatie weten
maar niet spontaan kunnen herinneren.
Uitdaging 2: Meer aandacht voor conditionele media-effecten
= media-effecten zijn niet voor iedereen gelijk. (=> vaak afhankelijk van digital literacy)
Problemen:
Wel erkend in theorie, maar niet altijd in empirisch onderzoek.
Individuele verschillen (bijv. attitude, kennis, gender, …) worden gezien als ruis.
- Deze kenmerken zijn toegevoegd als covariaten, maar niet als variabelen die interacties veroorzaken.
- Kan verklaren waarom effecten in voorgaand onderzoek klein waren.
Oplossingen:
Specifieke hypotheses formuleren over welke effecten bij welke groepen mensen worden verwacht.
Uitdaging 3: Nood aan meer gerichte, cumulatieve testen* van theorie
*nieuwe studies bouwen op eerdere bevindingen om theorieën stap voor stap te verfijnen en bevestigen.
Problemen:
Media-effecten worden vaak gemeten aan het eindpunt (bijv. agressief gedrag), maar de onderliggende
verklaringen, zoals psychologische processen (emoties, gedachten, fysiologische reacties), worden minder
vaak onderzocht.
=> dit komt deels omdat theorieën niet duidelijk aangeven welke processen belangrijk zijn.
Oplossingen:
Onderliggende (psychologische) processen vaker testen. (zie vb college 5)
Uitdaging 4: Erkenning transactionele media-effecten.
(= effecten die ontstaan door een wisselwerking tussen media en ontvanger)
Problemen:
Het beschouwen van media-effecten als éénrichtingsverkeer: oorzaak gevolg
=> persoonlijkheidskenmerken kunnen ook mediagebruik voorspellen (wederkerige beïnvloeding).
, Oplossingen:
Media beïnvloedt mensen, maar we moeten ook rekening houden met hoe de reacties van mensen op hun
beurt de media beïnvloeden.
Uitdaging 5: Nieuw media = nieuwe theorie en onderzoek
Problemen:
Vroeger: éénrichtingsverkeer van media naar publiek.
Switch naar mass self-communication: ontvangen + genereren van media.
- Directe invloed: wat je doet heeft meteen effect.
Bijv. een persoon post een politieke mening op sociale media en voelt zich daarna meer betrokken bij de
politiek.
- Indirecte invloed: wat je doet heeft een effect via anderen.
Bijv. je post iets en anderen reageren, en die reacties beïnvloeden jou weer.
Oplossingen:
Richt je niet alleen op hoe mensen media ontvangen, maar ook op hoe ze media zelf maken.
COLLEGE 2: SCIENTIFIC METHODS IN MEDIA EFFECT RESEARCH
Onderzoek dat aan bod komt dit college: Food marketing bereikt jongeren via sociale media.
Onderzoeksvragen:
What social medium is the most prominent source of food messages that adolescents encounter?
To what extent do the food messages encountered by adolescents on social media depict core and non-core
food?
How prevalent are owned, paid, and earned media marketing on adolescents’ social media feeds?
1. INHOUDSANALYSE
= een onderzoeksmethode voor de objectieve, systematische en kwantitatieve beschrijving van de zichtbare inhoud
van communicatie.
Objectief = onderzoekers komen tot dezelfde resultaten.
Systematisch = op voorhand ga je categorieën bepalen.
Zichtbare inhoud (manifest) = hetgeen dat er effectief staat.
- Manifest latent (= de onderliggende interpretatie van iets, bijv. de toon van een artikel).
2 mogelijke manieren:
Kwantitatief = tellen hoe vaak iets voorkomt.
Kwalitatief = interpretatie van hoe iets wordt gepresenteerd (framing)
Een inhoudsanalyse is het startpunt van elk nieuw fenomeen dat onderzocht wordt. Ze doet geen uitspraken over
media-effecten, maar beschrijft alleen wat er in de media aanwezig is.
