2026
Balanslezen en
financiële analyse
PROF.EVERAERT EN PROF.CLAEYS
BALANSLEZEN – VOOR NIET-ECONOMEN
,
,BALANSLEZEN EN FINANCIËLE
ANALYSE
BALANSMETHODE: START VAN DE INTERPRETATIE VAN DE JAARREKENING
BASISGELIJKHEID ALS FUNDAMENT VAN DUBBEL BOEKHOUDEN
Boekhouden: transacties van een onderneming op een systematische manier registreren en opstellen
van een jaarrekening. Bij dubbel boekhouden:
• Waar komen middelen vandaan?
• Hoe heeft de onderneming de middelen besteed?
Bronnen van vermogen – Aanwendingen van vermogen altijd in een fundamenteel evenwicht.
• Bronnen: herkomst van het vermogen
- van aandeelhouders (permanent)
- van derden (tijdelijk)
• Aanwendingen: waarvoor onderneming de middelen heeft aangewend
De balans: fundamentele evenwicht in de boekhouding. Een onderneming kan nooit meer bezittingen
aanschaffen dan het vermogen waarover ze beschikt.
Het is een momentopname:
• Activa: aanwendingen aan de linkerzijde
• Passiva: bronnen aan de rechterzijde
REGISTRATIES VAN VERRICHTINGEN VIA DE BALANSMETHODE
1: OPRICHTING
Er wordt een bedrag door aandeelhouders ter beschikking gesteld.
Aanwendingen van vermogen Bronnen van vermogen
Bank 300 000 Inbreng 300 000
Totaal 300 000 Totaal 300 000
2: INVESTEREN IN GEBOUW
De onderneming koopt een gebouw aan, de bank daalt en de onderneming krijgt er zo een bezitting
bij.
Aanwendingen van vermogen Bronnen van vermogen
Gebouw +240 000 Inbreng 300 000
Bank 300 000
-240 000
= 60 000
Totaal 300 000 Totaal 300 000
3: AANGAAN VAN LENING
, Met oog op bijkomende investeringen, gaat de onderneming een lening aan. Dit bedrag wordt op de
bankrekening gestort en zo krijgt de onderneming een tijdelijk vermogen ter beschikking.
Dit zal ze later wel moeten terugbetalen, er ontstaat dus een schuld: nieuwe bron van vermogen.
Onderneming beschikt hierdoor over twee verschillende bronnen van vermogen:
• Eigen vermogen: permanent in de onderneming
• Vreemd vermogen: tijdelijk ter beschikking
Aanwendingen van vermogen Bronnen van vermogen
Gebouw 240 000 Eigen vermogen
Inbreng 300 000
Bank 60 000
+160 000 Vreemd vermogen
= 220 000 Schuld aan de bank +160 000
Totaal 460 000 Totaal 460 000
4: INVESTEREN IN MACHINE
Onderneming doet een aankoop van een machine, dit wordt betaald via de bankrekening. De bank
daalt, maar de aanwendingen stijgen.
Er gebeurt dus een herschikking van aanwendingen: geld wordt omgezet in een machine.
Aanwendingen van vermogen Bronnen van vermogen
Gebouw 240 000 Eigen vermogen
Machine +100 000 Inbreng 300 000
Bank 220 000 Vreemd vermogen
-100 000 Schuld aan de bank 160 000
= 120 000
Totaal 460 000 Totaal 460 000
5: AANKOOP GRONDSTOFFEN
Onderneming koopt grondstoffen aan en moet deze pas later betalen. Hierdoor ontstaat nieuwe bron:
schuld ten aanzien van leveranciers.
Door het betalingsuitstel krijgt de onderneming tijdelijk vermogen ter beschikking.
Aanwendingen van vermogen Bronnen van vermogen
Gebouw 240 000 Eigen vermogen
Machine 100 000 Inbreng 300 000
Voorraad grondstoffen +60 000
Vreemd vermogen
Bank 120 000 Schuld aan de bank 160 000
Schuld aan leveranciers +60 000
Totaal 520 000 Totaal 520 000
6: PERSONEELSKOST
De onderneming neemt personeel in dienst om grondstoffen te verwerken tot verkoopbare
producten. Dit impliceert een daling in de bank.
Het inzetten van personeel vertegenwoordigt een kost voor de onderneming – die doen het eigen
vermogen dalen.