Samenvatting Biologie van de mens 1

Biologie van de mens 1
Hoofdstuk1: inleiding, histologische begrippen, anatomische
posities en opbouw van het lichaam=
Algemenen inleiding:
Anatomie=
Anatomie is de studie van de inwendige en uitwendige structuren van organismen.

Andreas Vesalius was de 1ste anatoom; hij sneed lijken open en keek op macroscopische vlak naar het
menselijk lichaam.

 Macroscopische anatomie (blote oog)
o Organenstelsel (groep van organen die samen op gecoördineerde wijze functioneert)
 Microscopische anatomie (microscoop)
o Cytologie (bestuderen van de cellen)
o Histologie (bestuderen van de weefsels/ mens)
o Fysiologie (bestuderen van de functies van anatomische structuren)
 Celfysiologie  cellen
 Orgaanfysiologie  organen
 Pathofysiologie  zieke organen

Histologische begrippen=
Histologie=

 bestuderen van de weefsels
 Alle structuren in een menselijk lichaam bestaat uit 4 weefsels
o Epitheelweefsel
o Bindweefsel
o Spierweefsel
o Zenuwweefsel

Onderzoeken van weefselfragmenten=

 Biopsie
o Klein weefselfragmenten analyseren  diagnose opstellen
 Resectiemateriaal
o Groot weefselfragment of zelfs een heel orgaan
o Tumorectomie: tumor wegnemen (nipt  goedaardig, ruime  kwaadaardige)
o Lobectomie: een lob weefsel verwijderen (vb longen)
o Orgaan resectie: volledig orgaan verwijderen
o Amputatie: lidmaat verwijderen
o Lymfeklier uitruiming: uitzaaiingen voorkomen
 Weefselvoorbereiding
o Fixatie van weefsel  dehydratatie  coupes snijden  kleuring
o Kleuring
 Basische kleurstoffen reageren met zuren (=basofiel
structuren)  paars (vb. DNA en rRNA)
 Zure kleurstoffen reageren met bases(= eosinofiele
structuren)  roos
 Hematoxyline-eosine kleuring= hematoxyline (B KS) en eosine
(Z KS)
 Lichtmicroscopie

, o Vergroting condensator X vergroting objectief X vergroting oculair = finale vergroting
 Resolutie
o Resolutie is de minimale afstand tussen 2 punten nodig om ze als afzonderlijk waar te nemen.
o Oplossend vermogen is vooral afhankelijk van het objectief
o 60x/1.40 oli
60x  vergroting en 1.40  resonantie (hoe hoger hoe beter)
o Hoe lager de afstand, hoe groter de numerieke apertuur (NA)  het meer lichtstralen het
scherper het beeld

Anatomische posities =
Anatomische posities

 Rechtop staan, alles naar voor, hand palmen naar voor

Anatomische vlakken

 Sagitaal vlak=
o Verdeelt lichaam in links en rechts
o Midsagitale vlak  precies middendoor
 Frontaal vlak=
o Verdeelt lichaam in dorsaal (rug) en ventraal (buik)
 Transversaal vlak=
o Verdeelt lichaam in craniaal (hooft) en caudaal (staart)

Anatomische richtingen

 Anterior (voorkant)  posterior (achterkant)
 Ventraal (buikzijde)  dorsaal(rugzijde)
 Superior (aan bovenkant)  inferior (aan onderkant)
 Craniaal (naar schedel)  caudaal (naar staart)
 Mesiaal (binnenzijde)  lateraal (buitenzijde)
 Proximaal (begin)  distaal (uiteinde)
 Palmair (handpalm-  dorsaal (rugzijde)
 Plantair (voetzool)
hoofd=
 Rostaal (bij dieren) =craniaal
 Nasaal  voorzijde (neus)
 Occipitaal  achterzijde
 Temporaal  zijkant (slapen)

 Ipsilateraal (dezelfde kant) contralateraal( verschillende kant)
 Bilateraal (2 zijdes)  unilateraal (1zijde)
 Visceraal (binnenkant)  pariëtaal (buitenkant)
 Superficiaal (oppervlakkig)  profundus (heel diep)

Anatomische gebieden

 Cephalon( hooft)  cafaal gebied
 Cervicis (hels)  cercicaal gebied
 Thorax (borstkas)  thoracaal gebied
 Abdomen (buik)  abdominaal gebied
 Pelvis (bekken)  bekkengebied
 Lendenen (onderrug)  lumbaal gebied
 Billen  gluteaal gebied
 Pubis  schaamstreek
 Lies  inguïnaal gebied

,  Axilla (oksel)  axillair gebied
 Brachium (arm)  brachiaal gebied
 Dij  fermoraal gebied

Beweging

 Glijbeweging
o 2 oppervlaktes glijden langs elkaar
 Rotatie
o Draaien rond lengte-as (gloeilap indraaien)
 Hoekbeweging
o Flexie (buigen)  extensie (steken)
o Abductie (weg van elkaar)  adductie (dicht bij elkaar)
o Circumductie  ronddraaien van arm bij sportopwarming

Opbouw van het lichaam=
Cellen  weefsel  orgaan orgaansysteem  organisme

Cellen

 Kleinste levende eenheid binnen een organisme
 Verschillende structuren voor verschillende functies
 Veel verschillende soorten cellen

Weefsel

 Een weefsel zijn cellen met extracellulaire matrix die op een specifieke manier zijn geordend
 Bestaat uit cellen, extracellulaire matrix en lichaamsvloeistoffen
o ECM  steunweefsel; bestaat uit vezels, grondsubstantie, weefselvloeistof
 Vezels= stevigheid en elasticiteit (elastische- , reticulaire-, colageen vezel)
 Grondsubstantie= H2O vasthouden (bestaat uit glycosaminoglycaan en glycoproteïne)
 Weefselvloeistof= bevat ionen en oplosbare stoffen
o Lichaamsvloeistoffen  af en aanvoer van O2 en afvalstoffen

Orgaan

 Groep weefsel die een specifieke functie uitvoeren

Orgaansysteem

 Cellen met gelijkaardige functies die verspreid zijn op verschillende plaatsen

Hoofdstuk2: epitheelweefsel=
Ontstaan van weefsels (=embryologie):
3 kiembladeren=
Ectoderm

 Buitenste kiemblad
o Alles aan de buitenkant
o Haar, nagels, tanden, epidermis (=buitenste huidlaag), zenuwweefsel, zintuigelijke organen,
geslachtdelen

Mesoderm

 middelste kiemblad
o spierweefsel
o bindweefsel + kraakbeen, bot, vet en bloed
o dermis (=binnenste huidlaag)

, Endoderm

 binnenste kiemblad
o centrale organen (spijsvetering, ademhaling, stofwisseling en voorplating)
o lever, pancreas

Inleiding epitheel:
Epitheel is weefsel dat alles buiten en binnen afschermt (ook in ons lichaam)

Types epitheel=
Mesotheel

 bekleed de inwendige holtes en organen

Endotheel

 bekleed de inwendige oppervlaktes van de bloedvaten en het hart

Kenmerken=
Aaneengesloten laag van cellen  geen bacterie binnen laten

Geen extracellulaire stof of ruimte

Heeft een basaal membraan  tss epitheelcellen en onderliggende bindweefsel

 2 lagen  lamina basalis en lamina retcularis
 Lamina basalis
o Vlak onder epitheel
o Gevormd door epitheelcellen
 Lamina retcularis
o Onder lamina basalis
o Door fibroblasten afgezet
 Functie
o Stevigheid en ondersteuning
o Barrière
o Cel verankering
 Hemi-desomomen (ankers )  hechting, filters (tegenhouden van molecule)

Intercellulaire verbindingen

 Soorten verbindingen
o Occludens verbinding
 =Tight junctions
 Fysische barrière (apicaal (boven) TJ basolateraal)
 Vaak bij blootstelling van slechte chemische stoffen en krachtige enzymen
o Adherens verbinding
 Vast maken en stijvigheid van cellen
 Zonula adherens (bandvorming) met macula adherens
 Rekken, buigen, draaien, samendrukken
o Nexus verbinding
 Gap junctions
 Communicatiekanalen, verwisseling van ionen
 2 conexons (bestaan elk uit 6 conexines)

Apicale cel specialisaties

 Microvilli
o Vingervormige uitschulpingen  oppervlakte vergroting