TEGENSTELLING
- Keerpunt 1960 (1)
- Het jaar van de “staking van de eeuw”
- Oppositie
- Affiches van de BSP, verkiezingen 1961.
- Meerderheid
- Affiches van de liberale partij en de CVP, verkiezingen 1961
De grote staking tegen de Eenheidswet in december 1960 begint als een heel normaal
politiek conflict. Er is een CVP–liberale regering aan de macht. Maar eind 1960 krijgt die
regering te maken met economische problemen door de kolonie Congo. De Congolese
onafhankelijkheid benadrukt de moeilijke budgettaire problemen.
De liberalen beslissen in 1960 dat er moet bespaard worden en dat de regering de
begroting op orde moet zetten. De regering maakt er een punt van om de begroting te
stoppen en gaat in budgettair conclaaf, waar uiteindelijk een akkoord wordt bereikt. In
dit akkoord ligt de focus op besparen. De socialisten maken geen deel uit van de
regering en worden daardoor zwaar getroffen door deze besparingen. Het gaat om een
onpopulair akkoord dat vooral bij hen zal snoeien, waardoor ze protesteren vanuit de
oppositie.
Heel snel zien we dat de vakbond het voortouw neemt in het verzet, en het is vooral de
Waalse vleugel die tegen de Eenheidswet ingaat. Aan de top van de vakbond zegt men
dat de staking moet doorgaan tot de regering de wet intrekt. Dit wordt gezien als een
vorm van misbruik van de vakbond, omdat die zich rechtstreeks in de politiek mengt.
We evolueren naar een pre-revolutionaire situatie. Het leger wordt ingezet, wat doet
denken aan een herhaling van de Koningskwestie. Tijdens de staking tegen de
Eenheidswet vallen er zelfs doden. Er verschijnen ook affiches tegen de socialistische
partij. In eerste instantie blijft het een klassiek politiek conflict, waarbij we zien dat de
socialistische partij de controle over het ABVV niet heeft.
1
,Het verzet in Wallonië tegen de Eenheidswet is bijzonder diep, omdat het de laatste
druppel is. Ze zitten al 15 jaar op hun honger. In 1960 wachten ze nog altijd op het idee
dat de staat een actieve economische speler wordt, omdat het Waals ABVV ziet dat de
economische sterktes van Wallonië aan het afnemen zijn.
In Wallonië wordt er steeds minder winst en geld gecreëerd in de economie. De
economische macht van Wallonië steunt op organisaties die sterk bedreigd worden. De
steenkoolsector maakt deel uit van die economische macht, maar vanuit België wil men
geen subsidies meer geven voor steenkool.
De grote ergernis van de socialistische vakbond is dat er in Wallonië onvoldoende wordt
geïnvesteerd. Grote bedrijven weigeren te investeren in Wallonië en investeren vooral in
Vlaanderen. Het ABVV wil dat de overheid daarin tussenkomt en pleit dus voor een
gemengde economie.
Uiteindelijk moet de regering volgens hen vallen, en moeten de socialisten werk maken
van structurele hervormingen in Wallonië.
- Het ABVV en de staking van de eeuw
- De strekking van André Renard wordt niet gevolgd door de Vlaamse federaties
André Renard probeert de top van het ABVV mee te nemen in zijn plannen, namelijk
staken tot de regering valt. Eind 1960 zal er binnen het ABVV een communautaire
stemming plaatsvinden, en André Renard verliest die stemming. De vakbond weigert om
een nationale staking door te voeren tot de regering zou vallen.
Voor André Renard is dit een duidelijke nederlaag, omdat het in zijn ogen ook een
stemming wordt tussen Vlaanderen en Wallonië. Hij verliest dus het pleit binnen zijn
eigen vakbond. Voor hem is dit een teken dat hij het over een andere boeg moet gooien.
2
, - Keerpunt 1960 (1)
- Het jaar van de “staking van de eeuw”
- André Renard
- La Wallonie (spreekbuis van het Luikse ABVV), 31 december 1960.
- André Renard, meeting in La Louvière, 9 januari 1961.
Hij gelooft niet langer in een Belgische hervorming. Volgens hem zullen noodzakelijke
structuurhervormingen niet uit België komen, maar enkel door Wallonië zelf worden
doorgevoerd, omdat Vlaanderen volgens hem te rechts stemt. Daarom stelt hij dat er een
Waalse deelstaat moet komen.
André Renard breekt met de socialistische beweging en richt de Waalse Volksbeweging op,
met een linkse oorsprong. Hij wil dat er een Waals economisch beslissingsniveau komt.
Volgens hem kan het unitaire België alleen maar meer verliezen opleveren voor Wallonië.
Daarom eist hij voor Wallonië economisch federalisme.
3