Beroepsgerelateerde wetgeving
De onbekwame zorgontvanger
De bekwaamheid van de persoon
Feitelijke bekwaamheid
= kunnen
= feitelijke in staat zijn om iets te doen
2 vormen van feitelijke bekwaamheid:
1. Toerekeningsvatbaarheid
> volledig verstand hebben over wat je doet, je bent voldoende bij geest om alles te
beseffen
> schuld implicatie bevat 2 zaken:
1) verstandig genoeg zijn om de gevolgen van je daden in te zien
2) de wil is voldoende om onder controle te hebben van je daden
Voorwaarden van toerekeningsvatbaarheid:
1. Misdaad of wanbedrijf begaan hebben dat de fysieke integriteit van derden
aantast of bedreigt
2. Ontoerekeningsvatbaar = op ogenblik van de uitspraak lijden aan een
geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of controle over zijn daden ernstig
teniet doet
3. Sociaal gevaarlijk tgv geestesstoornis kan zorgen voor opnieuw strafbare
feiten te plegen
2. Wilsbekwaamheid
> in staat zijn je willen te kunnen/ willen uiten
Dit bevat:
− Informatie begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
− Voor- en nadelen van keuzemogelijkheden kunnen afwegen
− Keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
> dit wordt bepaald door arts
> wordt ‘in concreto’ beoordeeld (beslissing per beslissing)
,Rechtsbekwaamheid
= mogen
= mogelijkheid om rechten en plichten te hebben
> specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden, door verhouding
> rechten hebben en ze mogen uitvoeren
Handelingsbekwaamheid
= zelf en zelfstandig mogen
= zelfstandig rechten en plichten uitoefenen en rechtshandelingen stellen
> het stellen van rechtshandelingen
> menselijke handeling met beoogde juridische gevolgen kunnen uitvoeren
Wie beslist dit: door wetgever of vrederechter (beslist specifieke rechten)
Wie niet handelingsbekwaam is:
> Minderjarigen
> Mensen onder beschermingsstatuut (onder Bewindvoerder)
Volledige handelingsonbekwaamheid
= Rechten en plichten niet zelf mogen uitoefenen
Wie maakt de keuzes bij volledige onbekwaamheid:
> vertegenwoordiger (maakt de beslissing in plaats van onbekwame persoon)
Beperkte handelingsonbekwaamheid
= rechten en plichten wel handelingsonbekwaamheid
> Geen vertegenwoordiging nodig
> toestemming, voorafgaandelijke van een ander (vertrouwenspersoon)
, Handelingsonbekwame meerderjarige zorgontvangers
Meerderjarige = in principe handelingsbekwaam
> tenzij privaatrechtelijk beschermingsstatuur = onbekwame meerderjarige (= niet meer kunnen)
! kan wel wilsbekwaam zijn, ondanks handelingsonbekwaam !
Het bewind
= omwille van gezondheidstoestand niet in staat zijn om je belangen te beheren
Gebeurd op verzoek > familie, procureur, sociale dienst,…
Bewindvoerder > kan familiale of professionele (advocaat) bewindvoerder zijn
> moet jaarlijks verslag maken voor vrederechter met alle uitgaven en inkomsten
Vertrouwenspersoon > krijgt kopie van jaarlijks verslag, staat de persoon bij maar beslist niets
Verschilpunten
1. Subsidiariteit
Zorgvolmacht heeft voorrang aan buitengerechtelijke bescherming (bewindvoerder)
onderhands/authentiek, LG wilsbekwaam bij tekenen, treedt in werking wanneer LG
onbekwaam wordt
2. Proportionaliteit
Per persoon kijken welke bescherming nodig is, niet verder gaan dan nodig
3. Vermogen én/of persoon, kan andere bewindvoerder
4. Beperkte of volledige handelingsonbekwaamheid
5. Bepaalde rechtshandelingen zijn NOOIT vatbaar voor vertegenwoordiging of bijstand, bv.
Huwelijk, scheiden,…
6. Voorafgaande machtiging alvorens als bewindvoerder optreden, o.a. jur. Procedures, aankoop
OG, pat.rechten
De onbekwame zorgontvanger
De bekwaamheid van de persoon
Feitelijke bekwaamheid
= kunnen
= feitelijke in staat zijn om iets te doen
2 vormen van feitelijke bekwaamheid:
1. Toerekeningsvatbaarheid
> volledig verstand hebben over wat je doet, je bent voldoende bij geest om alles te
beseffen
> schuld implicatie bevat 2 zaken:
1) verstandig genoeg zijn om de gevolgen van je daden in te zien
2) de wil is voldoende om onder controle te hebben van je daden
Voorwaarden van toerekeningsvatbaarheid:
1. Misdaad of wanbedrijf begaan hebben dat de fysieke integriteit van derden
aantast of bedreigt
2. Ontoerekeningsvatbaar = op ogenblik van de uitspraak lijden aan een
geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of controle over zijn daden ernstig
teniet doet
3. Sociaal gevaarlijk tgv geestesstoornis kan zorgen voor opnieuw strafbare
feiten te plegen
2. Wilsbekwaamheid
> in staat zijn je willen te kunnen/ willen uiten
Dit bevat:
− Informatie begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
− Voor- en nadelen van keuzemogelijkheden kunnen afwegen
− Keuze kunnen communiceren (verbaal of non-verbaal)
> dit wordt bepaald door arts
> wordt ‘in concreto’ beoordeeld (beslissing per beslissing)
,Rechtsbekwaamheid
= mogen
= mogelijkheid om rechten en plichten te hebben
> specifieke en gedeeltelijke rechtsonbekwaamheden, door verhouding
> rechten hebben en ze mogen uitvoeren
Handelingsbekwaamheid
= zelf en zelfstandig mogen
= zelfstandig rechten en plichten uitoefenen en rechtshandelingen stellen
> het stellen van rechtshandelingen
> menselijke handeling met beoogde juridische gevolgen kunnen uitvoeren
Wie beslist dit: door wetgever of vrederechter (beslist specifieke rechten)
Wie niet handelingsbekwaam is:
> Minderjarigen
> Mensen onder beschermingsstatuut (onder Bewindvoerder)
Volledige handelingsonbekwaamheid
= Rechten en plichten niet zelf mogen uitoefenen
Wie maakt de keuzes bij volledige onbekwaamheid:
> vertegenwoordiger (maakt de beslissing in plaats van onbekwame persoon)
Beperkte handelingsonbekwaamheid
= rechten en plichten wel handelingsonbekwaamheid
> Geen vertegenwoordiging nodig
> toestemming, voorafgaandelijke van een ander (vertrouwenspersoon)
, Handelingsonbekwame meerderjarige zorgontvangers
Meerderjarige = in principe handelingsbekwaam
> tenzij privaatrechtelijk beschermingsstatuur = onbekwame meerderjarige (= niet meer kunnen)
! kan wel wilsbekwaam zijn, ondanks handelingsonbekwaam !
Het bewind
= omwille van gezondheidstoestand niet in staat zijn om je belangen te beheren
Gebeurd op verzoek > familie, procureur, sociale dienst,…
Bewindvoerder > kan familiale of professionele (advocaat) bewindvoerder zijn
> moet jaarlijks verslag maken voor vrederechter met alle uitgaven en inkomsten
Vertrouwenspersoon > krijgt kopie van jaarlijks verslag, staat de persoon bij maar beslist niets
Verschilpunten
1. Subsidiariteit
Zorgvolmacht heeft voorrang aan buitengerechtelijke bescherming (bewindvoerder)
onderhands/authentiek, LG wilsbekwaam bij tekenen, treedt in werking wanneer LG
onbekwaam wordt
2. Proportionaliteit
Per persoon kijken welke bescherming nodig is, niet verder gaan dan nodig
3. Vermogen én/of persoon, kan andere bewindvoerder
4. Beperkte of volledige handelingsonbekwaamheid
5. Bepaalde rechtshandelingen zijn NOOIT vatbaar voor vertegenwoordiging of bijstand, bv.
Huwelijk, scheiden,…
6. Voorafgaande machtiging alvorens als bewindvoerder optreden, o.a. jur. Procedures, aankoop
OG, pat.rechten
