Begrippenlijst les 5
De circulaire economie
1. Definitie + herkomst van het begrip:
De circulaire economie is een economisch systeem dat zich richt op het verminderen van
afval en het optimaliseren van het hergebruik van producten, materialen en grondstoffen
binnen gesloten netwerken. De definitie in de audio-opname van Stephane legt de
nadruk op het toepassen van hernieuwbare energiebronnen en de overgang van
eigendom naar diensten. De begrippenlijst in les 4 verrijkt dit met ontwerpprincipes die
hergebruik en recycling stimuleren en vervuiling vanaf de ontwerpfase vermijden.
Het idee is geïnspireerd op natuurlijke processen waarin afval van het ene systeem
fungeert als de basis voor een ander systeem. In de jaren '60 en '70 kreeg het
wetenschappelijke aandacht door onderzoeken van Walter Stahel en later door de Ellen
MacArthur Foundation, die het concept in hedendaagse beleids- en onderzoekscontexten
introduceerde.
Gebruikte bronnen (APA):
Ellen MacArthur Foundation. (2013). Towards the circular economy: Economic and
business rationale for an accelerated transition (Vol. 1). Ellen MacArthur
Foundation.
Stahel, W. R. (1982). The product life factor. In S. Grinton Orr (Ed.), An Inquiry into
the Nature of Sustainable Societies: The Role of the Private Sector (pp. 72-105).
Houston: HARC.
2. Link met het vak en de andere leerstof van maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO)
Circulaire economie is sterk verbonden met maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO). Het sluit aan bij de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde
Naties, met name doel 12: Verantwoorde consumptie en productie.
Kaders binnen MVO: Het begrip past binnen de triple bottom line (People, Planet, Profit),
dat eerder in de cursus werd besproken. Het verbindt sociale rechtvaardigheid (People),
milieubehoud (Planet), en economische veerkracht (Profit).
Voortbouwen op voorgaande begrippen: De circulaire economie sluit aan bij eerdere
begrippen zoals duurzaamheid, cradle-to-cradle, en levenscyclusanalyse (LCA).
Bijvoorbeeld: waar duurzaamheid een brede focus heeft, biedt de circulaire economie
een specifiek operationeel kader. Cradle-to-cradle vormt een praktische invulling van
circulaire principes door te streven naar ontwerpen die afval elimineren.
1
Souad Labriq 3BIV
,Gebruikte bronnen (APA):
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable
Development. New York: United Nations.
McDonough, W., & Braungart, M. (2002). Cradle to cradle: Remaking the way we
make things. North Point Press.
3. Kritische bedenkingen
Er zijn altijd wel obstacels hierbij is de economische haalbaarheid er een van. Voor veel
ondernemingen, met name voor KMO's, zijn de aanvankelijke investeringen in circulaire
processen aanzienlijk.
Consumentengedrag: Een verandering in de cultuur is noodzakelijk waarbij eigendom
minder belangrijk is dan toegang, zoals via deelplatforms.
Technologische beperkingen: bepaalde materialen zijn lastig te recyclen, en
recyclingmethoden zijn vaak nog niet efficiënt.
Regulering en standaardisatie: Internationaal beleid en samenwerking zijn essentieel,
maar de verschillen in regelgeving tussen verschillende landen zorgen voor complicaties.
Gebruikte bronnen (APA):
Ghisellini, P., Cialani, C., & Ulgiati, S. (2016). A review on circular economy: The
expected transition to a balanced interplay of environmental and economic
systems. Journal of Cleaner Production, 114, 11-
32. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.09.007
Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular
economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling,
127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
Duurzaamheid verkoopt niets
1. Definitie + herkomst van het begrip
"Duurzaamheid verkoopt niets" onderstreept dat duurzaamheidsclaims op
zichzelf vaak niet genoeg zijn om consumenten te motiveren om producten of
diensten aan te schaffen. Het concept suggereert dat consumenten voornamelijk
2
Souad Labriq 3BIV
, worden aangetrokken door voordelen zoals prijs, kwaliteit, gebruiksgemak of
emotionele waarden, zoals status, en dat duurzaamheid een bijkomend voordeel
kan zijn dat alleen succesvol is wanneer het wordt verbonden met andere
aantrekkingskrachten.
Dit idee is ontstaan uit gedragspsychologisch onderzoek naar het gedrag van
consumenten en marketing. G. van der Grinten en anderen hebben aangevoerd
dat consumenten duurzaamheid in theorie vaak belangrijk vinden, maar dat dit
niet altijd zichtbaar is in hun keuzes. Daarnaast heeft marketingliteratuur
onderstreept dat duurzaamheid alleen succesvol kan worden verkocht wanneer
het wordt opgenomen in een uitgebreidere waardepropositie, zoals het geval van
Tesla, dat duurzaamheid verenigt met prestaties en status.
Gebruikte bronnen (APA):
Van der Grinten, G. (2017). Duurzaamheid verkoopt niet: Hoe je duurzame
producten succesvol maakt. Amsterdam: Business Contact.
Peattie, K., & Crane, A. (2005). Green marketing: Legend, myth, farce or
prophesy? Qualitative Market Research: An International Journal, 8(4), 357-
370. https://doi.org/10.1108/13522750510619733
2. Link met het vak en de andere leerstof van maatschappelijk verantwoord
ondernemen (MVO)
De uitspraak sluit aan bij de gesprekken binnen MVO over de manier waarop
bedrijven duurzaamheid in hun strategie kunnen opnemen zonder dat ze
economisch verlies ervaren.
Binnen MVO is het concept sterk verbonden met de triple bottom line, waarbij
winstgevendheid (Profit) een cruciale motivatie blijft, evenals sociale en
ecologische voordelen (People en Planet).
Aanvulling op de eerder genoemde begrippen: Het concept past bij eerder
behandelde onderwerpen zoals maatschappelijk steun en het beheer van
belanghebbenden. Duurzaamheid kan alleen een effectief verkoopargument zijn
als het ook inspeelt op de andere wensen van belanghebbenden. Een duurzame
productverpakking kan bijvoorbeeld aantrekkelijk zijn wanneer het ook
gebruiksgemak en ontwerp biedt.
Gebruikte bronnen (APA):
Elkington, J. (1997). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century
business. Oxford: Capstone.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson
Education.
3. Kritische bedenkingen
3
Souad Labriq 3BIV
De circulaire economie
1. Definitie + herkomst van het begrip:
De circulaire economie is een economisch systeem dat zich richt op het verminderen van
afval en het optimaliseren van het hergebruik van producten, materialen en grondstoffen
binnen gesloten netwerken. De definitie in de audio-opname van Stephane legt de
nadruk op het toepassen van hernieuwbare energiebronnen en de overgang van
eigendom naar diensten. De begrippenlijst in les 4 verrijkt dit met ontwerpprincipes die
hergebruik en recycling stimuleren en vervuiling vanaf de ontwerpfase vermijden.
Het idee is geïnspireerd op natuurlijke processen waarin afval van het ene systeem
fungeert als de basis voor een ander systeem. In de jaren '60 en '70 kreeg het
wetenschappelijke aandacht door onderzoeken van Walter Stahel en later door de Ellen
MacArthur Foundation, die het concept in hedendaagse beleids- en onderzoekscontexten
introduceerde.
Gebruikte bronnen (APA):
Ellen MacArthur Foundation. (2013). Towards the circular economy: Economic and
business rationale for an accelerated transition (Vol. 1). Ellen MacArthur
Foundation.
Stahel, W. R. (1982). The product life factor. In S. Grinton Orr (Ed.), An Inquiry into
the Nature of Sustainable Societies: The Role of the Private Sector (pp. 72-105).
Houston: HARC.
2. Link met het vak en de andere leerstof van maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO)
Circulaire economie is sterk verbonden met maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO). Het sluit aan bij de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde
Naties, met name doel 12: Verantwoorde consumptie en productie.
Kaders binnen MVO: Het begrip past binnen de triple bottom line (People, Planet, Profit),
dat eerder in de cursus werd besproken. Het verbindt sociale rechtvaardigheid (People),
milieubehoud (Planet), en economische veerkracht (Profit).
Voortbouwen op voorgaande begrippen: De circulaire economie sluit aan bij eerdere
begrippen zoals duurzaamheid, cradle-to-cradle, en levenscyclusanalyse (LCA).
Bijvoorbeeld: waar duurzaamheid een brede focus heeft, biedt de circulaire economie
een specifiek operationeel kader. Cradle-to-cradle vormt een praktische invulling van
circulaire principes door te streven naar ontwerpen die afval elimineren.
1
Souad Labriq 3BIV
,Gebruikte bronnen (APA):
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable
Development. New York: United Nations.
McDonough, W., & Braungart, M. (2002). Cradle to cradle: Remaking the way we
make things. North Point Press.
3. Kritische bedenkingen
Er zijn altijd wel obstacels hierbij is de economische haalbaarheid er een van. Voor veel
ondernemingen, met name voor KMO's, zijn de aanvankelijke investeringen in circulaire
processen aanzienlijk.
Consumentengedrag: Een verandering in de cultuur is noodzakelijk waarbij eigendom
minder belangrijk is dan toegang, zoals via deelplatforms.
Technologische beperkingen: bepaalde materialen zijn lastig te recyclen, en
recyclingmethoden zijn vaak nog niet efficiënt.
Regulering en standaardisatie: Internationaal beleid en samenwerking zijn essentieel,
maar de verschillen in regelgeving tussen verschillende landen zorgen voor complicaties.
Gebruikte bronnen (APA):
Ghisellini, P., Cialani, C., & Ulgiati, S. (2016). A review on circular economy: The
expected transition to a balanced interplay of environmental and economic
systems. Journal of Cleaner Production, 114, 11-
32. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.09.007
Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular
economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling,
127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
Duurzaamheid verkoopt niets
1. Definitie + herkomst van het begrip
"Duurzaamheid verkoopt niets" onderstreept dat duurzaamheidsclaims op
zichzelf vaak niet genoeg zijn om consumenten te motiveren om producten of
diensten aan te schaffen. Het concept suggereert dat consumenten voornamelijk
2
Souad Labriq 3BIV
, worden aangetrokken door voordelen zoals prijs, kwaliteit, gebruiksgemak of
emotionele waarden, zoals status, en dat duurzaamheid een bijkomend voordeel
kan zijn dat alleen succesvol is wanneer het wordt verbonden met andere
aantrekkingskrachten.
Dit idee is ontstaan uit gedragspsychologisch onderzoek naar het gedrag van
consumenten en marketing. G. van der Grinten en anderen hebben aangevoerd
dat consumenten duurzaamheid in theorie vaak belangrijk vinden, maar dat dit
niet altijd zichtbaar is in hun keuzes. Daarnaast heeft marketingliteratuur
onderstreept dat duurzaamheid alleen succesvol kan worden verkocht wanneer
het wordt opgenomen in een uitgebreidere waardepropositie, zoals het geval van
Tesla, dat duurzaamheid verenigt met prestaties en status.
Gebruikte bronnen (APA):
Van der Grinten, G. (2017). Duurzaamheid verkoopt niet: Hoe je duurzame
producten succesvol maakt. Amsterdam: Business Contact.
Peattie, K., & Crane, A. (2005). Green marketing: Legend, myth, farce or
prophesy? Qualitative Market Research: An International Journal, 8(4), 357-
370. https://doi.org/10.1108/13522750510619733
2. Link met het vak en de andere leerstof van maatschappelijk verantwoord
ondernemen (MVO)
De uitspraak sluit aan bij de gesprekken binnen MVO over de manier waarop
bedrijven duurzaamheid in hun strategie kunnen opnemen zonder dat ze
economisch verlies ervaren.
Binnen MVO is het concept sterk verbonden met de triple bottom line, waarbij
winstgevendheid (Profit) een cruciale motivatie blijft, evenals sociale en
ecologische voordelen (People en Planet).
Aanvulling op de eerder genoemde begrippen: Het concept past bij eerder
behandelde onderwerpen zoals maatschappelijk steun en het beheer van
belanghebbenden. Duurzaamheid kan alleen een effectief verkoopargument zijn
als het ook inspeelt op de andere wensen van belanghebbenden. Een duurzame
productverpakking kan bijvoorbeeld aantrekkelijk zijn wanneer het ook
gebruiksgemak en ontwerp biedt.
Gebruikte bronnen (APA):
Elkington, J. (1997). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century
business. Oxford: Capstone.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson
Education.
3. Kritische bedenkingen
3
Souad Labriq 3BIV
