, 1. Leerprocessen/ het lerende brein
Het gaat over: hoe ons dagelijks functioneren het gevolg is van verscheidene leerprocessen –
soms bewust, vaak onbewust en in sommige gevallen zelf evolutionair verankerd
Wat houdt het leerproces precies in?
Leren
= blijvende verandering in gedrag of gedachten als gevolg van een bepaalde ervaring
Elke nieuwe ervaring die niet volledig overeenkomt met een voorspelling, zet het
brein aan tot aanpassing: het verfijnt dat eerdere beelden van de werkelijkheid,
waardoor gedrag en gedachten evolueren
Leren = dynamisch proces van voortdurende bijstelling, gestuurd door de noodzaak
om de wereld zo accuraat mogelijk te voorspellen en gepast te reageren
Vanaf de geboorte = leren mensen
=veelzijdig proces dat nooit ophoudt + genen zal bepalen wie ze worden
Gebeurt automatisch
Prikkels die vervolgens verschillende leerprocessen in gang zetten
Het rendement van al dat leren = niet altijd positief
= mensen lijden aan allerlei rare fobieën, worden verslaafd of raken verzeild in onaangepaste
gewoonte
Slachtoffer van hun brein dat gretig is om te leren, ook al beoogt het eindresultaat niet
wat ze initieel beoogden
Niet deterministisch te zijn
Belangrijke taak gedragswetenschappen: maladaptief aangeleerd gedrag te
onderscheiden van normale drijfveren
1.1. Bewust en onbewuste leerprocessen
Belang dat onze cultuur aan levenslang leren hecht
Luxe die je niet nodig hebt om strikt genomen te overleven, maar het is te hopen dat
het je bijkomende bagage geeft voor het leven in onze huidige maatschappij
Vergaart actief kennis en ideeën
Associatief = verband wordt gelegd tussen verschillende stukjes informatie en de
daaruit volgende nieuwe inzichten
, Leren ook continu op continu op niet-associatieve wijze (zonder verband te leggen
1.1.1. Niet-associatief leren
Niet-associatief leren
= verandering in gedrag kan het rechtstreekse gevolg zijn herhaaldelijke blootstelling aan
dezelfde prikkel
kan op 2 manieren:
- Habituatie
= neemt de intensiteit van de respons op een herhaaldelijke prikkel geleidelijk af,
terwijl bij sensatie diezelfde respons juist toeneemt
= Het gaat over een leerproces waarbij we leren om geen aandacht te schenken aan
irrelevante of overtollige stimuli (we ervaren dit dagelijks
Bv: mere exposure-effect
= de neiging om voorkeur te ontwikkelen voor stimuli waaraan we eerder zijn blootgesteld
Centrale rol in marketingstrategieën = mensen kiezen sneller voor merken die ze
herkennen, zonder enige voorkeur en zelfs zonder bewuste herinnering aan eerdere
blootstelling
- Sensitisatie
=neemt de aandacht voor een herhaalde stimulus juist toe
= neemt de angstreactie toe, waardoor zelfs kleine hoogtes steeds meer spanning
oproepen
Waarom beschikt een organisme over deze twee schijnbaar tegengestelde
leermechanismen?
Evolutionair: dubbel systeem bijzonder efficiënt om een overvloed aan prikkels te filteren
Zowel habituatie als sensitisatie = werking vanaf het eerste contact met een prikkel
Onbelangrijk blijkt = habituatie dat er geen onnodige aandacht aan wordt besteed
Prikkel potentieel schadelijk is, neemt sensitisatie het over een verhoogt de
waakzaamheid + helpt het brein om snel en adequaat te reageren op wat er echt toe
doe