ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT:
INLEIDING:
BELANG EN IMPACT:
Het reguleert economische activiteit en financiële markten om stabiliteit en transparantie te garanderen.
Belangrijkste rechtsbron is het Wetboek Economisch Recht.
Toepassingsgebied:
• Ondernemingen
o Alle entiteiten die een economische activiteit uitoefenen (zowel natuurlijke personen als
vennootschappen en rechtspersonen-
• Consumenten
• Financiële instellingen
Belgische recht wordt sterk beïnvloed en geharmoniseerd door Europese regelgeving en internationale
verdragen.
KERNPUNTEN:
ECONOMISCH RECHT:
Economisch recht gaat de economische activiteit van ondernemingen in BE en EU gaan reguleren.
• Ordenen van economische activiteit
• Sturen van de markt
o Op korte termijn gaan denken over hoe men de markt stabiel kan houden door prijscontrole
o Lange termijn gaan kijken naar correct en eerlijke concurrentie
FINANCIEEL RECHT:
• Publiek financieel recht:
o Controle uitoefenen op de banken, verzekeraars en financiële markten.
• Privaat financieel recht:
o Behandelt contracten tussen banken en consumenten, beleggersbescherming en
kredietregulering
• Nieuwe wetgeving en trends: strengere regulering rond cryptomunten, duurzaam investeren en
digitale betalingsdiensten
HISTORISCHE EVOLUTIE & INVLOEDEN:
ECONOMISCH RECHT:
• 1807 - Wetboek van Koophandel
o Ingevoerd door Napoleon, basis voor economisch recht in België.
• e
19 - 20e eeuw - Industriële Revoluties
1
,ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
o Stapsgewijze hervormingen om de economische regelgeving aan te passen aan de
industrialisatie.
• 2013 - Wetboek van Economisch Recht
o Modernisering en integratie van economische wetgeving in één wetboek
• 2018 - Hervorming ondernemingsbegrip
o Vervanging van ‘handelaar’ door ‘onderneming’ voor bredere toepassing
FINANCIEEL RECHT:
Belangrijke gebeurtenissen en regulering in BE:
• 19e eeuw - Ontstaan moderne banken
o De eerste gereguleerde financiële instellingen en bankwetten ontstonden.
• 1929 - Beurscrash en crisis
o De Wall Street Crash leidde tot wereldwijde financiële hervormingen.
• 2008 - Financiële crisis en hervormingen
o Nieuwe regelgeving rond kapitaalbuffers, toezicht en consumentenbescherming.
ECONOMISCHE THEORIEËN:
Geen examenstof
Van klassiek liberalisme tot duurzame economie (niet zo belangrijk):
• Klassiek liberalisme: Adam Smith pleitte voor een vrije markt met minimale staatsinterventie
• Keynesiaanse economie: Overheidsinterventie is nodig om economische stabiliteit te garanderen
• Marxistische theorie: Karl Marx benadrukte de rol van klassenstrijd en staatscontrole op kapitaal
• Neoliberalisme: Milton Friedman stelde dat minder regulering en vrije marktwerking economische
groei stimuleren
• Duurzame en deeleconomie: Moderne regelgeving richt zich op circulaire economie en verantwoord
ondernemen
EUROPESE INVLOED:
De impact van EU-wetgeving op Belgische regelgeving:
• Harmonisatie van regelgeving
o EU stelt richtlijnen en verordeningen op om nationale wetten op elkaar af te stemmen, zoniet
gaan sanctioneren.
• Toezicht op mededinging
o Europese Commissie handhaaft concurrentieregels en voorkomt kartelvorming
• Financiële regulering
o ECB en ESMA bepalen toezicht op banken en financiële markten
o Zien toen op de financiële regulering.
2
,ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
CASESTUDY:
ILLUSTRATIE VERSCHUIVING NAAR IMPACT EN VERANTWOORD ONDERNEMEN:
CSRD-richtlijn: richtlijn die moet omgezet worden in nationale wetgeving en die ondernemingen verplicht om
te gaan rapporten over milieu-impact.
è Is uw onderneming financieel gezond?
è Wat is de impact op het milieu?
è Hoe gaan ze sociaal verantwoord aan de slag?
ESG -criteria (vrijblijvend maar steeds meer verplicht): bedrijven of investeerders moeten die criteria mee in
beschouwing nemen wanneer ze hierin gaan investeren (beoordelingscriteria)
è Normen voor een duurzaam en ethisch ondernemen
Groene financiering: banken en investeerders richten zich op duurzame projecten en verantwoorde
investeringen.
ILLUSTRATIE COVID-19 (STEUN)MAATREGELEN:
Principe binnen economisch recht: vrijheid van handelen, wat betekent dat men als onderneming mag kiezen
hoe men de economische activiteit organiseert.
è Tot iets gebeurt zoals COVID-19 en waarbij overheid gedwongen moet tussenkomen, dit had een zeer
grote impact op de bedrijven.
ILLUSTRATIE OORLOG RUSLAND-OEKRAÏNE:
Risico van afsluiten van gas (zorgde voor een energiecrisis). OH heeft hierop ingegrepen door prijzen te
bepalen.
Voorbeeld van korte termijn: prijsregulering
UITDAGINGEN:
Digitale financiële markten (financiële technologie):
• Open banking:
o EU-wetgeving PSD2 verplicht banken om data te delen met fintech-bedrijven
• Digitale betalingen:
o De FSMA en ECB controleren digitale betaalsystemen zoals e-wallets
• Cryptomunten:
o De EU-regulering MiCA stelt regels voor crypto-activa en platforms
o MiCa-verordening: cryptomunten platform reguleren met aandacht voor bescherming van de
consumenten
Regelgeving moet zich voortdurend aanpassen aan een veranderende wereld:
• AI en automatisering:
o Nieuwe wetten nodig voor AI-gebruik in economie en financiële markten
3
, ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
• Duurzaam bankieren:
o Groene investeringen en strengere ESG-rapportage worden de norm
• Digitale valuta:
o Centrale banken experimenteren met digitale euro en crypto-integratie
CONCLUSIE:
• Regelgeving beïnvloedt economie - Wetten bepalen hoe bedrijven opereren en consumenten
beschermd worden. Juridische kaders zorgen voor stabiliteit en bescherming in economie en
financiën.
• EU speelt een grote rol - Europese richtlijnen en toezicht zijn cruciaal voor België.
• Dynamiek van verandering en toekomstige uitdagingen - Wetgeving evolueert voortdurend.
Digitalisering, duurzaamheid en financiële stabiliteit blijven aandachtspunten
Belangrijkste focus in de toekomst van het economisch recht = duurzaam bankieren!
4
ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT:
INLEIDING:
BELANG EN IMPACT:
Het reguleert economische activiteit en financiële markten om stabiliteit en transparantie te garanderen.
Belangrijkste rechtsbron is het Wetboek Economisch Recht.
Toepassingsgebied:
• Ondernemingen
o Alle entiteiten die een economische activiteit uitoefenen (zowel natuurlijke personen als
vennootschappen en rechtspersonen-
• Consumenten
• Financiële instellingen
Belgische recht wordt sterk beïnvloed en geharmoniseerd door Europese regelgeving en internationale
verdragen.
KERNPUNTEN:
ECONOMISCH RECHT:
Economisch recht gaat de economische activiteit van ondernemingen in BE en EU gaan reguleren.
• Ordenen van economische activiteit
• Sturen van de markt
o Op korte termijn gaan denken over hoe men de markt stabiel kan houden door prijscontrole
o Lange termijn gaan kijken naar correct en eerlijke concurrentie
FINANCIEEL RECHT:
• Publiek financieel recht:
o Controle uitoefenen op de banken, verzekeraars en financiële markten.
• Privaat financieel recht:
o Behandelt contracten tussen banken en consumenten, beleggersbescherming en
kredietregulering
• Nieuwe wetgeving en trends: strengere regulering rond cryptomunten, duurzaam investeren en
digitale betalingsdiensten
HISTORISCHE EVOLUTIE & INVLOEDEN:
ECONOMISCH RECHT:
• 1807 - Wetboek van Koophandel
o Ingevoerd door Napoleon, basis voor economisch recht in België.
• e
19 - 20e eeuw - Industriële Revoluties
1
,ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
o Stapsgewijze hervormingen om de economische regelgeving aan te passen aan de
industrialisatie.
• 2013 - Wetboek van Economisch Recht
o Modernisering en integratie van economische wetgeving in één wetboek
• 2018 - Hervorming ondernemingsbegrip
o Vervanging van ‘handelaar’ door ‘onderneming’ voor bredere toepassing
FINANCIEEL RECHT:
Belangrijke gebeurtenissen en regulering in BE:
• 19e eeuw - Ontstaan moderne banken
o De eerste gereguleerde financiële instellingen en bankwetten ontstonden.
• 1929 - Beurscrash en crisis
o De Wall Street Crash leidde tot wereldwijde financiële hervormingen.
• 2008 - Financiële crisis en hervormingen
o Nieuwe regelgeving rond kapitaalbuffers, toezicht en consumentenbescherming.
ECONOMISCHE THEORIEËN:
Geen examenstof
Van klassiek liberalisme tot duurzame economie (niet zo belangrijk):
• Klassiek liberalisme: Adam Smith pleitte voor een vrije markt met minimale staatsinterventie
• Keynesiaanse economie: Overheidsinterventie is nodig om economische stabiliteit te garanderen
• Marxistische theorie: Karl Marx benadrukte de rol van klassenstrijd en staatscontrole op kapitaal
• Neoliberalisme: Milton Friedman stelde dat minder regulering en vrije marktwerking economische
groei stimuleren
• Duurzame en deeleconomie: Moderne regelgeving richt zich op circulaire economie en verantwoord
ondernemen
EUROPESE INVLOED:
De impact van EU-wetgeving op Belgische regelgeving:
• Harmonisatie van regelgeving
o EU stelt richtlijnen en verordeningen op om nationale wetten op elkaar af te stemmen, zoniet
gaan sanctioneren.
• Toezicht op mededinging
o Europese Commissie handhaaft concurrentieregels en voorkomt kartelvorming
• Financiële regulering
o ECB en ESMA bepalen toezicht op banken en financiële markten
o Zien toen op de financiële regulering.
2
,ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
CASESTUDY:
ILLUSTRATIE VERSCHUIVING NAAR IMPACT EN VERANTWOORD ONDERNEMEN:
CSRD-richtlijn: richtlijn die moet omgezet worden in nationale wetgeving en die ondernemingen verplicht om
te gaan rapporten over milieu-impact.
è Is uw onderneming financieel gezond?
è Wat is de impact op het milieu?
è Hoe gaan ze sociaal verantwoord aan de slag?
ESG -criteria (vrijblijvend maar steeds meer verplicht): bedrijven of investeerders moeten die criteria mee in
beschouwing nemen wanneer ze hierin gaan investeren (beoordelingscriteria)
è Normen voor een duurzaam en ethisch ondernemen
Groene financiering: banken en investeerders richten zich op duurzame projecten en verantwoorde
investeringen.
ILLUSTRATIE COVID-19 (STEUN)MAATREGELEN:
Principe binnen economisch recht: vrijheid van handelen, wat betekent dat men als onderneming mag kiezen
hoe men de economische activiteit organiseert.
è Tot iets gebeurt zoals COVID-19 en waarbij overheid gedwongen moet tussenkomen, dit had een zeer
grote impact op de bedrijven.
ILLUSTRATIE OORLOG RUSLAND-OEKRAÏNE:
Risico van afsluiten van gas (zorgde voor een energiecrisis). OH heeft hierop ingegrepen door prijzen te
bepalen.
Voorbeeld van korte termijn: prijsregulering
UITDAGINGEN:
Digitale financiële markten (financiële technologie):
• Open banking:
o EU-wetgeving PSD2 verplicht banken om data te delen met fintech-bedrijven
• Digitale betalingen:
o De FSMA en ECB controleren digitale betaalsystemen zoals e-wallets
• Cryptomunten:
o De EU-regulering MiCA stelt regels voor crypto-activa en platforms
o MiCa-verordening: cryptomunten platform reguleren met aandacht voor bescherming van de
consumenten
Regelgeving moet zich voortdurend aanpassen aan een veranderende wereld:
• AI en automatisering:
o Nieuwe wetten nodig voor AI-gebruik in economie en financiële markten
3
, ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT JAAR 2 – SEMESTER 2
• Duurzaam bankieren:
o Groene investeringen en strengere ESG-rapportage worden de norm
• Digitale valuta:
o Centrale banken experimenteren met digitale euro en crypto-integratie
CONCLUSIE:
• Regelgeving beïnvloedt economie - Wetten bepalen hoe bedrijven opereren en consumenten
beschermd worden. Juridische kaders zorgen voor stabiliteit en bescherming in economie en
financiën.
• EU speelt een grote rol - Europese richtlijnen en toezicht zijn cruciaal voor België.
• Dynamiek van verandering en toekomstige uitdagingen - Wetgeving evolueert voortdurend.
Digitalisering, duurzaamheid en financiële stabiliteit blijven aandachtspunten
Belangrijkste focus in de toekomst van het economisch recht = duurzaam bankieren!
4
