RZL
Voorwoord + aanpak lezen in boek pg= 5,6 en 7.
1 Wat is levensbeschouwing? (lezen pg 8)
Levensbeschouwing?
Het schouwen van het leven.
Contemplatie, aandachtig stil staan bij wat zich in het leven van jezelf en anderen voordoet.
Echte levensbeschouwelijke vorming zet jonge mensen op het spoor van en maakt hen
vertrouwd met de religieuze dimensie van het bestaan.
Een geheel van inzichten, waarden en ervaringen, dat veelal in verhalende vorm
vastgehouden en overgeleverd wordt en dat in kenmerkende rituelen en leefvormen tot
uitdrukking komt.
1.1 Het verhaal van de spinnenkolonie
Verhaal heeft een belangrijke symboliek: de wijze waarop mensen zoeken naar en vluchten
voor ‘het licht’
Epiloog van De Mythe = cabaretvoorstelling van Freek de Jonge (1983)
Sprookje beeldt uit hoe mensen zich krampachtig vasthouden aan het eigen beperkte
waarnemings- en verbeeldingsvermogen
o Er komt ook kritiek op een levensbeschouwing die mensen probeert te ketenen in voor
1.1.1 Het verhaal (kort)
Twee spinnen worden opgezogen door een stofzuiger
Aan het eind van de stofzuigerslang is er een wereld waarin je webben kan spinnen en vliegen
kan vangen
Altijd als ze op weg zijn naar het licht, wordt de stofzuiger aangezet en zitten ze weer in de
stofzuigerzak.
De stofzuigerzak wordt af en toe leeg geklopt = spinnen die jongens hebben schrikken van het
felle licht
o Vastklampen aan de zak zodat ze niet in de hel belanden (het licht)
1 spinnetje valt in de ‘hel’ en keert uiteindelijk terug
o De hel is eigenlijk geen hel = je moet durven loslaten en dan ben je vrij!
Vaderspin = het zijn allemaal leugens!
o Hakt de poten van het spinnetje af
o Spinnetje belandt opnieuw in de ‘hel’
o Getuigt opnieuw van zijn inzicht
o Andere spinnetjes geloven hem = ook pootjes kwijt = ze gaan allemaal naar de ‘hel’
Vaderspin blijft alleen achter
o Men is zo verkrampt van geest, dat men het smalle pad kiest terwijl de brede weg voor
je open ligt.
1
,1.2 Religie, zingeving en levensbeschouwing.
1.2.1 Religie.
Religie afkomstig v.d. Latijnse werkwoorden.
Re-ligare: vastbinden, verbinden, her-verbinden, intensief sterk binden. De menselijke ervaring
van verbondenheid.
Waarmee? Transcendentie transcendeer datgene wat ons overstijgt.
re legere: weer bijeenlezen, ook hernemen, in gedachten, bezinnen, mediteren, herlezen,
intensief-geïnterpreteerd, aandachtig lezen.
Een religieuze ervaring is een ervaring van iets hoger/dieper , een andere dimensie. Vandaar
gebruikt men de uitdrukking ‘diepte ervaring’ als synoniem van religieuze ervaring. Het gaat om
de ervaring van iets meer dan het zintuigelijke waarneembare.
Functionalistische benaderingen omschrijven religie als functie va cultuur en/of samenleving. Als
een complex van godsdienstige ervaringen, voorstellingen en handelingspatronen van individuen
en gemeenschappen, die meestal vorm geven aan hun betrokkenheid op hogere werkelijkheid en
antwoord op hun vraag naar zinvol leven en handelen.
1.2.2 Zingeving
Nut
Goesting Zingevin Betekenis
g
Richting
Wat is de zin van het leven? een moderne, ‘westerse’ vraag.
1.2.2.1Wat maakt het leven de moeite waard?
Zin heeft te maken met zin hebben en zin geven. Met doelen hebben / scheppen die het leven de
moeite waard maken. Men maakt meestal de associatie met waarden, waarden die men belangrijk
vindt en gerealiseerd wit zien.
We onderscheiden concrete doelen en abstracte doelen.
à Concrete doelen
Makkelijker te vatten omdat ze concreet en vrij nauwkeurig omschreven kunnen worden.
o een geslaagde les geven
o een leuke job hebben
o een gezond leven leiden
o een ontspannend WE
à Abstracte doelen
Vager en daardoor moeilijker te omschrijven, realiseren.
o een goede leerkracht zijn
o een sociaal geëngageerd persoon zijn
2
, o een gelukkige persoon zijn
beide doelen kunnen elkaar overlappen.
Abstracte doelen gekoppeld worden aan concrete.
Bv: een islamiet die het transcendente een plaats geeft in zijn leven door de 5 pijlers van de
islam te onderhouden.
Concrete doelen kunnen ook gekoppeld worden aan abstracte
Bv: ik sorteer het huisafval omdat ik volgende generaties een kwaliteitsvolle toekomst wil
geven.
1.2.2.2Nuttigheid versus zinvolheid.
Belangrijk onderscheid is tussen nuttigheid en zinvolheid;
Concrete doelen worden binnen deze denkwijze gekoppeld aan nuttigheid, abstracte doelen meer
aan zinvolheid.
Bv : afvragen wat voor nut het heeft om in klooster te treden en monnik te worden terwijl anderen
stellen dat dit geen nut hoeft te hebben als dit door de betrokkene zelf als zinvol ervaren wordt.
We doen zoveel (leuke) dingen die misschien niet nuttig zijn, maar door de betrokkene(n) wel als
zinvol aangevoeld worden.
1.2.2.3Waarom de zinvraag stellen?
o De mens wil meer zijn dan ‘dodo-metro-boulot-metro-dodo’ een Franse uitdrukking
(slapen-metro nemen – werken – metro nemen – slapen) die ook qua klank een zekere
sleur en repetitiviteit suggereert. De mens heeft het moeilijk zinvolheid in het leven te
ontdekken als hij geleefd word door de omstandigheden waarin hij leeft. Zin in meer
betekenis, meer inhoud.
o Wat als onzin zich aandient?
Bijvoorbeeld onder de vorm van menselijk lijden, bij uitstek bij confrontatie met de
dood? Dit geeft meteen aan dat je d. (on)zinvraag niet kunt ontwijken: ze manifesteert
zich & dringt zich op.
o Zingeving als houvast. het idee dat ons leven geen betekenis zou hebben en nergens
toe zou leiden is voor de mens moeilijk te accepteren. Dit stimuleert om je eigen
bestaan zin te geven. Op zoek naar het waardevolle.
1.2.2.4Zin is richtinggevend.
à Waarden worden bepaald door:
o je opvoeding / je cultuur
o je persoonlijkheid
o je mensbeeld, je wereldbeeld, je godsbeeld (?)
o je levensvisie
à Waarden maak je je eigen via socialisering, internalisering!
à Waarden geven richting, zin aan je leven!
3
Voorwoord + aanpak lezen in boek pg= 5,6 en 7.
1 Wat is levensbeschouwing? (lezen pg 8)
Levensbeschouwing?
Het schouwen van het leven.
Contemplatie, aandachtig stil staan bij wat zich in het leven van jezelf en anderen voordoet.
Echte levensbeschouwelijke vorming zet jonge mensen op het spoor van en maakt hen
vertrouwd met de religieuze dimensie van het bestaan.
Een geheel van inzichten, waarden en ervaringen, dat veelal in verhalende vorm
vastgehouden en overgeleverd wordt en dat in kenmerkende rituelen en leefvormen tot
uitdrukking komt.
1.1 Het verhaal van de spinnenkolonie
Verhaal heeft een belangrijke symboliek: de wijze waarop mensen zoeken naar en vluchten
voor ‘het licht’
Epiloog van De Mythe = cabaretvoorstelling van Freek de Jonge (1983)
Sprookje beeldt uit hoe mensen zich krampachtig vasthouden aan het eigen beperkte
waarnemings- en verbeeldingsvermogen
o Er komt ook kritiek op een levensbeschouwing die mensen probeert te ketenen in voor
1.1.1 Het verhaal (kort)
Twee spinnen worden opgezogen door een stofzuiger
Aan het eind van de stofzuigerslang is er een wereld waarin je webben kan spinnen en vliegen
kan vangen
Altijd als ze op weg zijn naar het licht, wordt de stofzuiger aangezet en zitten ze weer in de
stofzuigerzak.
De stofzuigerzak wordt af en toe leeg geklopt = spinnen die jongens hebben schrikken van het
felle licht
o Vastklampen aan de zak zodat ze niet in de hel belanden (het licht)
1 spinnetje valt in de ‘hel’ en keert uiteindelijk terug
o De hel is eigenlijk geen hel = je moet durven loslaten en dan ben je vrij!
Vaderspin = het zijn allemaal leugens!
o Hakt de poten van het spinnetje af
o Spinnetje belandt opnieuw in de ‘hel’
o Getuigt opnieuw van zijn inzicht
o Andere spinnetjes geloven hem = ook pootjes kwijt = ze gaan allemaal naar de ‘hel’
Vaderspin blijft alleen achter
o Men is zo verkrampt van geest, dat men het smalle pad kiest terwijl de brede weg voor
je open ligt.
1
,1.2 Religie, zingeving en levensbeschouwing.
1.2.1 Religie.
Religie afkomstig v.d. Latijnse werkwoorden.
Re-ligare: vastbinden, verbinden, her-verbinden, intensief sterk binden. De menselijke ervaring
van verbondenheid.
Waarmee? Transcendentie transcendeer datgene wat ons overstijgt.
re legere: weer bijeenlezen, ook hernemen, in gedachten, bezinnen, mediteren, herlezen,
intensief-geïnterpreteerd, aandachtig lezen.
Een religieuze ervaring is een ervaring van iets hoger/dieper , een andere dimensie. Vandaar
gebruikt men de uitdrukking ‘diepte ervaring’ als synoniem van religieuze ervaring. Het gaat om
de ervaring van iets meer dan het zintuigelijke waarneembare.
Functionalistische benaderingen omschrijven religie als functie va cultuur en/of samenleving. Als
een complex van godsdienstige ervaringen, voorstellingen en handelingspatronen van individuen
en gemeenschappen, die meestal vorm geven aan hun betrokkenheid op hogere werkelijkheid en
antwoord op hun vraag naar zinvol leven en handelen.
1.2.2 Zingeving
Nut
Goesting Zingevin Betekenis
g
Richting
Wat is de zin van het leven? een moderne, ‘westerse’ vraag.
1.2.2.1Wat maakt het leven de moeite waard?
Zin heeft te maken met zin hebben en zin geven. Met doelen hebben / scheppen die het leven de
moeite waard maken. Men maakt meestal de associatie met waarden, waarden die men belangrijk
vindt en gerealiseerd wit zien.
We onderscheiden concrete doelen en abstracte doelen.
à Concrete doelen
Makkelijker te vatten omdat ze concreet en vrij nauwkeurig omschreven kunnen worden.
o een geslaagde les geven
o een leuke job hebben
o een gezond leven leiden
o een ontspannend WE
à Abstracte doelen
Vager en daardoor moeilijker te omschrijven, realiseren.
o een goede leerkracht zijn
o een sociaal geëngageerd persoon zijn
2
, o een gelukkige persoon zijn
beide doelen kunnen elkaar overlappen.
Abstracte doelen gekoppeld worden aan concrete.
Bv: een islamiet die het transcendente een plaats geeft in zijn leven door de 5 pijlers van de
islam te onderhouden.
Concrete doelen kunnen ook gekoppeld worden aan abstracte
Bv: ik sorteer het huisafval omdat ik volgende generaties een kwaliteitsvolle toekomst wil
geven.
1.2.2.2Nuttigheid versus zinvolheid.
Belangrijk onderscheid is tussen nuttigheid en zinvolheid;
Concrete doelen worden binnen deze denkwijze gekoppeld aan nuttigheid, abstracte doelen meer
aan zinvolheid.
Bv : afvragen wat voor nut het heeft om in klooster te treden en monnik te worden terwijl anderen
stellen dat dit geen nut hoeft te hebben als dit door de betrokkene zelf als zinvol ervaren wordt.
We doen zoveel (leuke) dingen die misschien niet nuttig zijn, maar door de betrokkene(n) wel als
zinvol aangevoeld worden.
1.2.2.3Waarom de zinvraag stellen?
o De mens wil meer zijn dan ‘dodo-metro-boulot-metro-dodo’ een Franse uitdrukking
(slapen-metro nemen – werken – metro nemen – slapen) die ook qua klank een zekere
sleur en repetitiviteit suggereert. De mens heeft het moeilijk zinvolheid in het leven te
ontdekken als hij geleefd word door de omstandigheden waarin hij leeft. Zin in meer
betekenis, meer inhoud.
o Wat als onzin zich aandient?
Bijvoorbeeld onder de vorm van menselijk lijden, bij uitstek bij confrontatie met de
dood? Dit geeft meteen aan dat je d. (on)zinvraag niet kunt ontwijken: ze manifesteert
zich & dringt zich op.
o Zingeving als houvast. het idee dat ons leven geen betekenis zou hebben en nergens
toe zou leiden is voor de mens moeilijk te accepteren. Dit stimuleert om je eigen
bestaan zin te geven. Op zoek naar het waardevolle.
1.2.2.4Zin is richtinggevend.
à Waarden worden bepaald door:
o je opvoeding / je cultuur
o je persoonlijkheid
o je mensbeeld, je wereldbeeld, je godsbeeld (?)
o je levensvisie
à Waarden maak je je eigen via socialisering, internalisering!
à Waarden geven richting, zin aan je leven!
3
