0: Intermezzo ruimtebegrip – ruimte begrijpen
Term cultuursgeschiedenis en architectuur
We zijn geneigd om te zeggen wat we zien, maar eigenlijk we zien wat we zeggen. Eigen bril om de
wereld te zien, de taal limiteert ons zeggen.
Chora (het uitgestrekte, bv. een landschap)
Topos (le erlijke vertaling plaats)
=/ ruimte
Kenon (= leegte) hoe we in de moderne jd ruimte zien.
van to kenon, kenos van ‘leeg’ als adjec ef, kenon van to kenon van ‘de leegte’
Substan viering: lidwoord of suffix toevoegen om een woord begrijpbaar te maken
Van een eigenschap van iets concreet naar een abstract begrip terug naar iets concreet in eigen
realiteit
Goede dingen het Goede
Slechte dingen het slechte
het abstracte terug concreet maken: zo wordt ‘het slechte’ duivels.
Zelfde principe met de ruimte.
Evolu e van een woord:
‘spa um’ als de ruimte tussen 2 dingen, een interval ‘espace, ruimte’ als de oneindigheid
1
, Van het Griekse naar het Romeinse rijk werd het Platonisme overgenomen en enkel de logica van
Aristotoles, geen andere leer van hem. In het Arabische rijk wordt het werk van Aristotoles wel
overgenomen, hierop kon de wetenschap eenvoudiger verderbouwen. Aristotoles werd beschouwd
als een grote, belangrijke figuur in de arabische wetenschappelijke ontwikkeling. Heel veel eeuwen
erna worden de schri en uit de Arabische wereld meegenomen en vertaald naar het la jns in
Europa.
Plato: dualisme, tweedelige wereld: imaginaire en het materiële
Aristotoles: monisme, immanent: alles is te vinden in onze wereld
Aristotoles beschrij de wereld op 2 manier:
1. Sta sch: stof/vorm. De vorm maakt dingen kenbaar, zo zijn stylos te herkennen aan hun vorm
en niet aan hun materie.
2. Dynamisch: poten e/act. Poten e of vermogen duidt op de staat om iets te bereiken,
iedereen hee de poten e om te lopen, daarom ben je niet al jd aan het lopen. De act,
actualisering duidt op de jd, de moeite dat iets neemt. In de natuur zit een cohesie tussen
poten e en act.
De essen e van de mens is dat die het vermogen hee om na te denken, om redelijk te zien
===== de mens is een redelijk dier.
Elke persoon hee bepaalde vermogens, inten es die mits inspanning uit kunnen groeien.
Aristotoles stelt de plicht voorop om de poten e te actualiseren. Zo hee de mens ook de plicht
om redelijk te zijn en zijn verstand te gebruiken.
Plato ziet verandering als verval, een teken van imperfec e.
Aristotoles zijn verandering als iets posi ef, als de actualisering.
Architectuur is de materialisa e van een bepaalde cultuur, een bepaalde na e.
Mies van der Rohe: Neue Na onalgalerie
Als een Griekse tempel op een monumentaal plateau, met de effec eve galerij eronder. Net als
de entasis in een Griekse tempel zijn de hoeken licht gebold om de doorbuiging op sch tegen te
werken. perfec e van de architectuur als de Griekse tempel (Platonis sche arch ectuur)
H. Sharoun de groei, de actualisering van een gebouw net zoals een boom (Aristotoles).
Aristotoles komt tot de conclusie dat het begrip ruimte (verstaan als leegte) tot onoplosbare
problemen in de fysica leidt en focust daarom op de andere no e ‘topos’ = plaats. Als men ruimte
plaatst als leegte, praat men eigenlijk over iets wat men zelf niet bevat. Aristotoles ziet ruimte als iets
dat losstaat van deze wereld.
2