Samenvatting voedingsleer
Inleiding
-Gezond zijn (Juvenalis): een gezonde geest in een gezond lichaam
-Gezonde levensstijl
-Evenwichtige voeding
-Niet roken
-Voldoende lichaamsbeweging
-Omgaan met stress
-Social support
-Gezonde werkomstandigheden
-Veiligheid
-Voedingspatronen
-Westers voedingspatroon: hoge consumptie van vlees en sterk bewerkte
VM en te kleine hoeveelheden groenten en fruit
Beter: voedingspatronen rijk aan ongeraffineerde en minimaal bewerkte
plantaardig VM
-vb. mediteraans
-Plantaardig: minder vet
-Maaltijdpatronen: frequentie en timing van maaltijden
-Regelmatig vast, persoonlijke tijdstippen
-Gezonde VM
-Energiebehoefte respecteren
-Context
-Samen aan tafel, zonder afleidingen (tv, gsm) gezonder en
bewuster eten
Holistische benadering
-Combinatie van voeding en levensstijl
-VS, VM, voedingspatronen, duurzaamheid
-Interacties van voedsel met lichaam
-vb. invloed van tekort aan vitamines en mineralen ziek
-vb. lycopeen (tomaten) antioxidanten verminderde kans op
(prostaat)kanker
-Geen essentiële VS (je wordt niet per se ziek als je geen tomaat eet)
-Essentiële VS: iedereen heeft het nodig om gezond te zijn
-VS worden bestempeld met goed en slecht (vet, suiker)
1
,Reductionistische benadering
-Effect van individuele VS op de gezondheid
-Historisch: gezondheidsproblemen gerelateerd aan voedseltekorten
-Nu: problemen door overvloed aan voedsel en overdaad aan
calorieën overgewicht, diabetes type 2, kanker, hart- en vaatziektes
-Aanbevolen dagelijkse hoeveelheden van VS
-Beoordeling o.b.v. aantal calorieën en aan- of afwezigheid van bepaalde
VS
-Niet voldoende om overgewicht en chronische ziektes tegen te gaan
-Aanbreng van VS aanbevelingen hoge gezondheidsraad
-Voedingsdriehoek: VM gesorteerd volgens hun effect op gezondheid
-Gaat verder dan samenstelling en energiewaarde
-Voedingspatroon en gezondheid
-Voedingspatronen rijk aan minimaal bewerkte, plantaardige VM werken
beschermend tegen het ontstaan van risicofactoren van chronische
ziekten
-Andere factoren
-Hoe we eten
-Wanneer en met welke frequentie we eten
-In welke context/omgeving
-Met wie
-Waar
Economische, sociale en culturele factoren
-vb. inkomen, reclame, werksituatie, opvoeding, opleiding,
cultuurpatronen
Functies van voeding
Biologisch
-Brandstoffen, energieleverende stoffen
-1 g eiwit = 4 kcal
-1 g vet = 4 kcal
-1 g kH = 4 kcal
-1 g alcohol = 7 kcal
-Bouwstoffen: eiwitten, mineralen, water
-Groeien: biomassa toevoegen
-Regulerende en beschermende stoffen
-Vitamines, mineralen, VDVZ, bioactieve stoffen
Psychologisch
-Eetlust wordt gestimuleerd/geremd door bepaalde gevoelens
-Verdriet, stress…
2
,Socio-cultureel
-vb. feestjes, uit eten met gezin
Medisch
-Kan belangrijk zijn als onderdeel van medische behandeling
-vb. diabetici
-Overvoeding: grotere opname van energie en macronutriënten dan
vereist is
-Wereldwijd probleem
-Wanvoeding: gebrek van een of meerdere macro- en/of micronutriënten
-Slecht, verkeerd
-Ondervoeding: tekort aan voedsel, essentiële VS en/of energie
Het voedingsvoorlichtingsmodel
-Wat is gezond/ongezond
Voedingsdriehoek
-Indeling in zones
-Bespreking per VM-groep
-Vlaams instituut gezond leven: promoot gezondheid
-Voedingsdriehoek
-Bewegingsdriehoek
Introductie voedingsdriehoek
-Plantaardige producten
-Nadeel: milieucontaminanten (vb. pesticiden) controle FAVV
-Lichtgroene zone: hogere milieu-impact
3
, -Voedingsdriehoek houdt ook rekening met klimaat en milieu
-3 uitgangspunten
-Eet in verhouding meer plantaardige voeding dan dierlijke voeding
-Eet en drink zo weinig mogelijk lege calorieën (gedurende 1 jaar, 1
klontje suiker te veel = 1 kg vet dat lichaam opslaat)
-Vermijd voedselverlies en matig je consumptie
Goed voor jezelf en planeet
-Beweging! lichaam gaat beter om met (gezond) voedsel
(mechanismen)
-Voedingsdriehoek ≠ voedingspiramide (ecologie)
-Foodmiles: VM die van ver komen (hogere impact op milieu
-Rekening houden met impact van productieproces op het milieu
-Indeling in zones
-(On)gunstig effect op gezondheid
-VM van plantaardige en dierlijke oorsprong
-Mate waarin VM thuishoort in een gezond en milieuverantwoord
voedingspatroon
Onderzoek: waarom is het (on)gezond
Visueel model: geen voorgaande kennis nodig
-Voor wie? Basisadviezen gezonde voeding voor algemene bevolking vanaf
1 jaar
-Blauwe zone
-Water is een onmisbare aanbrenger van vocht
-Kraanwater > flessenwater
-Thee, koffie en gearomatiseerd water behoren ook tot deze zone
-Donkergroene zone
-Plantaardige VM waarvan gunstig effect op gezondheid is
aangetoond
-Lagere milieu-impact
-Groenten, fruit, volle granen, peulvruchten, noten, plantaardige
oliën
-Voorkeur: zo weinig mogelijk bewerkt
-Mag je veel van eten energiebalans
-Lichtgroene zone
-VM van dierlijke oorsprong met een gunstig, neutraal of
onvoldoende bewezen effect op de gezondheid
-Vis, yoghurt, melk, kaar, gevogelte, eieren
-Voorkeur: niet of weinig bewerkt
-Hogere milieu-impact: inname beperken
4
Inleiding
-Gezond zijn (Juvenalis): een gezonde geest in een gezond lichaam
-Gezonde levensstijl
-Evenwichtige voeding
-Niet roken
-Voldoende lichaamsbeweging
-Omgaan met stress
-Social support
-Gezonde werkomstandigheden
-Veiligheid
-Voedingspatronen
-Westers voedingspatroon: hoge consumptie van vlees en sterk bewerkte
VM en te kleine hoeveelheden groenten en fruit
Beter: voedingspatronen rijk aan ongeraffineerde en minimaal bewerkte
plantaardig VM
-vb. mediteraans
-Plantaardig: minder vet
-Maaltijdpatronen: frequentie en timing van maaltijden
-Regelmatig vast, persoonlijke tijdstippen
-Gezonde VM
-Energiebehoefte respecteren
-Context
-Samen aan tafel, zonder afleidingen (tv, gsm) gezonder en
bewuster eten
Holistische benadering
-Combinatie van voeding en levensstijl
-VS, VM, voedingspatronen, duurzaamheid
-Interacties van voedsel met lichaam
-vb. invloed van tekort aan vitamines en mineralen ziek
-vb. lycopeen (tomaten) antioxidanten verminderde kans op
(prostaat)kanker
-Geen essentiële VS (je wordt niet per se ziek als je geen tomaat eet)
-Essentiële VS: iedereen heeft het nodig om gezond te zijn
-VS worden bestempeld met goed en slecht (vet, suiker)
1
,Reductionistische benadering
-Effect van individuele VS op de gezondheid
-Historisch: gezondheidsproblemen gerelateerd aan voedseltekorten
-Nu: problemen door overvloed aan voedsel en overdaad aan
calorieën overgewicht, diabetes type 2, kanker, hart- en vaatziektes
-Aanbevolen dagelijkse hoeveelheden van VS
-Beoordeling o.b.v. aantal calorieën en aan- of afwezigheid van bepaalde
VS
-Niet voldoende om overgewicht en chronische ziektes tegen te gaan
-Aanbreng van VS aanbevelingen hoge gezondheidsraad
-Voedingsdriehoek: VM gesorteerd volgens hun effect op gezondheid
-Gaat verder dan samenstelling en energiewaarde
-Voedingspatroon en gezondheid
-Voedingspatronen rijk aan minimaal bewerkte, plantaardige VM werken
beschermend tegen het ontstaan van risicofactoren van chronische
ziekten
-Andere factoren
-Hoe we eten
-Wanneer en met welke frequentie we eten
-In welke context/omgeving
-Met wie
-Waar
Economische, sociale en culturele factoren
-vb. inkomen, reclame, werksituatie, opvoeding, opleiding,
cultuurpatronen
Functies van voeding
Biologisch
-Brandstoffen, energieleverende stoffen
-1 g eiwit = 4 kcal
-1 g vet = 4 kcal
-1 g kH = 4 kcal
-1 g alcohol = 7 kcal
-Bouwstoffen: eiwitten, mineralen, water
-Groeien: biomassa toevoegen
-Regulerende en beschermende stoffen
-Vitamines, mineralen, VDVZ, bioactieve stoffen
Psychologisch
-Eetlust wordt gestimuleerd/geremd door bepaalde gevoelens
-Verdriet, stress…
2
,Socio-cultureel
-vb. feestjes, uit eten met gezin
Medisch
-Kan belangrijk zijn als onderdeel van medische behandeling
-vb. diabetici
-Overvoeding: grotere opname van energie en macronutriënten dan
vereist is
-Wereldwijd probleem
-Wanvoeding: gebrek van een of meerdere macro- en/of micronutriënten
-Slecht, verkeerd
-Ondervoeding: tekort aan voedsel, essentiële VS en/of energie
Het voedingsvoorlichtingsmodel
-Wat is gezond/ongezond
Voedingsdriehoek
-Indeling in zones
-Bespreking per VM-groep
-Vlaams instituut gezond leven: promoot gezondheid
-Voedingsdriehoek
-Bewegingsdriehoek
Introductie voedingsdriehoek
-Plantaardige producten
-Nadeel: milieucontaminanten (vb. pesticiden) controle FAVV
-Lichtgroene zone: hogere milieu-impact
3
, -Voedingsdriehoek houdt ook rekening met klimaat en milieu
-3 uitgangspunten
-Eet in verhouding meer plantaardige voeding dan dierlijke voeding
-Eet en drink zo weinig mogelijk lege calorieën (gedurende 1 jaar, 1
klontje suiker te veel = 1 kg vet dat lichaam opslaat)
-Vermijd voedselverlies en matig je consumptie
Goed voor jezelf en planeet
-Beweging! lichaam gaat beter om met (gezond) voedsel
(mechanismen)
-Voedingsdriehoek ≠ voedingspiramide (ecologie)
-Foodmiles: VM die van ver komen (hogere impact op milieu
-Rekening houden met impact van productieproces op het milieu
-Indeling in zones
-(On)gunstig effect op gezondheid
-VM van plantaardige en dierlijke oorsprong
-Mate waarin VM thuishoort in een gezond en milieuverantwoord
voedingspatroon
Onderzoek: waarom is het (on)gezond
Visueel model: geen voorgaande kennis nodig
-Voor wie? Basisadviezen gezonde voeding voor algemene bevolking vanaf
1 jaar
-Blauwe zone
-Water is een onmisbare aanbrenger van vocht
-Kraanwater > flessenwater
-Thee, koffie en gearomatiseerd water behoren ook tot deze zone
-Donkergroene zone
-Plantaardige VM waarvan gunstig effect op gezondheid is
aangetoond
-Lagere milieu-impact
-Groenten, fruit, volle granen, peulvruchten, noten, plantaardige
oliën
-Voorkeur: zo weinig mogelijk bewerkt
-Mag je veel van eten energiebalans
-Lichtgroene zone
-VM van dierlijke oorsprong met een gunstig, neutraal of
onvoldoende bewezen effect op de gezondheid
-Vis, yoghurt, melk, kaar, gevogelte, eieren
-Voorkeur: niet of weinig bewerkt
-Hogere milieu-impact: inname beperken
4
